ReportageDiergeneeskunde

Er is animo genoeg, toch is er een flink tekort aan dierenartsen

Scholiere Janne (16, rechts) brengt een geïmproviseerde muilkorf aan bij beagle Aslan. Op zaterdag kwamen honderden belangstellenden naar het Diergeneeskunde Outdoor Event in Utrecht. Beeld Patrick Post
Scholiere Janne (16, rechts) brengt een geïmproviseerde muilkorf aan bij beagle Aslan. Op zaterdag kwamen honderden belangstellenden naar het Diergeneeskunde Outdoor Event in Utrecht.Beeld Patrick Post

Dierenklinieken en toezichthouders kampen met een tekort aan dierenartsen, waarschuwt de sector. Ondertussen is er voor veel enthousiaste jongeren geen opleidingsplek.

Merijn van Nuland

Enigszins beteuterd staat beagle Aslan met zijn korte pootjes op een picknicktafel. Dan doet de 16-jarige Janne een ferme stap naar voren en pakt het hondje stevig vast. Met een paar vloeiende bewegingen legt ze met een rol verband een geïmproviseerde muilkorf om zijn bek, precies zoals de scholiere dat heeft geleerd van de studenten Diergeneeskunde die hier in Utrecht het jaarlijkse Diergeneeskunde Outdoor Event organiseren. Samen met honderden anderen komt ze vandaag even ruiken aan het vak van dierenarts.

Deze vaardigheid kan ik maar vast in de pocket hebben, moet Janne hebben gedacht. Over twee jaar is ze namelijk klaar met het vwo, en ze heeft maar één toekomstbeeld voor ogen: zelf dierenarts worden. “Mijn ouders hebben een melkveebedrijf. Als de veearts op bezoek is, dan loop ik altijd met hem mee. Het is mijn droom om later ook met koeien, varkens en geiten te werken.” Haar vader glimt van trots.

Openstaande vacatures en vroegtijdige uitval

Op het drukbezochte publieksevenement blijkt hoe populair het beroep is. Toch waarschuwt de sector al enkele jaren dat er een flink tekort is aan professionals. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) zag het aantal huisdieren in coronatijd flink toenemen, maar dat gold niet voor het aantal dierenartsen. Het gevolg: veel openstaande vacatures, hoge werkdruk en vroegtijdige uitval in de dierenklinieken. Ook het UWV noemt de arbeidsmarkt ‘zeer krap’.

Een jongen schrikt op van een voorbijrijdend paard. Tijdens het evenement krijgen bezoekers een kijkje in het leven van een dierenarts. Beeld Patrick Post
Een jongen schrikt op van een voorbijrijdend paard. Tijdens het evenement krijgen bezoekers een kijkje in het leven van een dierenarts.Beeld Patrick Post

Buiten de klinieken voor gezelschapsdieren zijn de problemen zo mogelijk nog groter. Deze week bleek uit Kamervragen dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) met een chronisch tekort aan dierenartsen kampt. De NVWA houdt onder meer toezicht op het dierenwelzijn en de voedselkwaliteit in slachthuizen. Momenteel heeft het agentschap dertig vacatures voor dierenartsen openstaan. Dat zijn er - ondanks een wervingscampagne - slechts twee minder dan vorig jaar. En dus werft de NVWA nu zelfs over de grens.

Duizend potentiële studenten

De tekorten liggen niet aan enthousiaste jongeren zoals Janne. De studie Diergeneeskunde in Utrecht is namelijk onverminderd populair. Jaarlijks schrijven maar liefst duizend middelbare scholieren zich in voor een plekje aan ‘s lands enige opleidingsplek voor dierenartsen. Daarvan kunnen er na een streng selectieproces ‘slechts’ 225 daadwerkelijk beginnen, nog geen kwart dus. Janne houdt stiekem al een beetje rekening met een teleurstelling. “Mocht ik worden uitgeloot, dan ga ik het in België proberen.”

Het tekort roept de vraag op of dat aantal opleidingsplekken niet omhoog moet. Het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit laat dit momenteel onderzoeken, maar de uitkomsten worden pas na het zomerreces verwacht. Ook de Universiteit Utrecht wacht dit onderzoek af, en dus blijft het aantal opleidingsplekken voorlopig gelijk. De opleiding tot dierenarts duurt zes jaar, dus het kan nog jaren duren voordat je het verschil merkt.

Studenten Diergeneeskunde doen voor hoe je het best de nagels van je hond kunt knippen. Beagle Aslan ondergaat het lijdzaam. Beeld Patrick Post
Studenten Diergeneeskunde doen voor hoe je het best de nagels van je hond kunt knippen. Beagle Aslan ondergaat het lijdzaam.Beeld Patrick Post

“Het is een besluit dat we niet lichtzinnig willen nemen, omdat het natuurlijk veel vraagt qua organisatie”, zegt woordvoerder Iris Kruijen van de Universiteit Utrecht. “En al zijn er nu tekorten, je weet niet hoe het over enkele jaren zal zijn. Zo’n vijf à tien jaar geleden waren er juist te veel dierenartsen, en we willen studenten niet opleiden voor werkloosheid.”

Gouden tijden voor afgestudeerden

Voorlopig blijft ook het aantal kersverse afgestudeerden dus nagenoeg gelijk. Volgens Kruijen ligt er daarom ook een belangrijke taak voor de werkgever. De universiteit kan een student voorbereiden op de arbeidsmarkt, maar het is aan de werkgever om goede arbeidsvoorwaarden, ondersteuning en begeleiding te bieden. Uit eerder onderzoek van Wageningen University & Research bleek dat een kwart van de dierenartsen de praktijk verlaat voordat ze zestig jaar oud zijn.

Voor de bijna-afgestudeerde dierenarts zijn het in ieder geval gouden tijden. Derdejaars Daan Kothman - medeorganisator van het evenement - ziet dat zijn iets oudere medestudenten al tijdens hun studie worden benaderd door potentiële werkgevers. “Bel je ze terug, dan kun je binnen twee weken aan de slag”, zegt hij, terwijl een bordercollie even verderop vijf schapen opdrijft. Voor de NVWA is die keuzevrijheid minder goed nieuws, vreest de student. “Het is ontzettend belangrijk dat er toezicht is, maar bijna niemand wordt dierenarts om in een slachthuis te werken.”

Ondertussen is beagle Aslan weer uit zijn muilkorf bevrijd. Het volgende cursusonderdeel: dwangvoeren.

Lees ook:

Toezichthouder NVWA kampt met chronisch tekort aan dierenartsen

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kampt met een chronisch tekort aan dierenartsen. Daardoor komen verplichte werkzaamheden in het geding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden