Onderzoek

‘Er is actie nodig tegen misbruik van jonge meisjes met anorexia’

Uit onderzoek blijkt dat tientallen mannen zich op internet richten op meisjes met anorexia. Zij vernederen hen als ‘coach’ en praten seksuele foto’s los.

‘Strenge coach heeft plek. Kom op dikke varkentjes.’ ‘Je ouders walgen van je dikke lichaam.’ Het zijn teksten van zogeheten pro-ana coaches op internet. Pro-ana betekent professioneel anorexia beoefenen, dit zijn meisjes die tot het uiterste willen gaan om af te vallen. Dat blijkt ook uit hoe ze zelf actief werven: ‘Ik zoek een strenge coach, die veel straft’, is bijvoorbeeld de tekst van een meisje op zo’n website.

Het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) in Den Haag publiceert vandaag zijn onderzoek naar  deze pro-ana coaches en komt met aanbevelingen. Het CKM maakte eind mei al bekend dat zij het fenomeen onderzochten, onder andere met twee nepprofielen, waarop 45 mannen waren afgekomen. Sindsdien heeft CKM contact gehad met de politie over kinderporno en had het diverse gesprekken met justitie. Maar of het openbaar ministerie actief bezig is met vervolging, weet het CKM niet.

Voor het onderzoek zijn 77 anorectische meisjes geïnterviewd. Vaak gaven zij aan dat zij de coach over hun grenzen hebben laten gaan, inclusief ongewenst seksueel contact. Een strenge coach stelt regels voor calorie-inname, workouts en zogeheten bodychecks op ‘vet’. Daarbij moeten vaak lichaamsfoto’s worden gestuurd. Contact kan jarenlang duren en vindt vooral plaats op het anonieme chatforum Kik, maar ook op Instagram. Soms komt het tot daadwerkelijke ontmoetingen, waarbij de meisjes fysiek worden misbruikt.

Aantal aanvragen steeg enorm

Het onderzoek is uitgevoerd door de coalitie tegen seksuele kinderuitbuiting, met GGZ Rivierduinen Eetstoornissen Ursula in Leiden. Opvallend is dat na het openbaar maken van de resultaten eind mei het verkeer op de tien gevolgde Nederlandse pro-ana websites enorm steeg. Er kwamen 400 procent meer aanvragen van meisjes voor een coach, en 240 procent meer aanbod van coaching. Is dat niet verontrustend? “Je ziet het ook bij een onderwerp als suïcide dat publiciteit veel reacties oproept. In dit geval is sprake van een groot taboe, dat zich in het verborgene afspeelde. Wij hadden zelf echt niet verwacht dat het zoveel zou voorkomen.”

Er is meer inzet nodig, zegt CKM-woordvoerder Shamir Ceuleers die vanmiddag in Den Haag over het onderzoek praat met de Tweede Kamercommissie justitie en veiligheid. “Wij willen weten wat er gebeurd is, nu we bijna een jaar verder zijn. Hoe is er bescherming geboden aan deze groep jonge vrouwen die onze hulp hard nodig heeft?”, vraagt Ceuleers. “Het zijn slachtoffers bij wie het ziektebeeld hen als het ware overneemt. De aantrekkingskracht van de coaches sluit aan bij hun eigen strenge gedachtes.”

Beeld Werry Crone

In 2013 is er één rechtszaak geweest waarin een ‘coach’ is veroordeeld voor mensenhandel en mishandeling van anorectische meisjes, maar sindsdien bleef het stil op het juridische front. CKM noemt het van belang dat de politie sinds april lokprofielen mag inzetten, als middel om daders op te sporen. 

Het goede nieuws vindt Eric van Furth, hoogleraar eetstoornissen aan de Leidse Universiteit, dat van de actieve tien websites er sinds juni inmiddels zeven offline zijn gegaan, en op twee andere waarschuwingen zijn te lezen. “De pro-ana gemeenschap heeft erop gereageerd”, zegt Van Furth. Mannen lijken afgehaakt of tijdelijk opgehouden. Of zij andere sites begonnen, is niet onderzocht.

Het rapport pleit ervoor meer aan preventie te doen, met een online campagne. Nu kan een meisje op die websites terechtkomen, ‘in de fuik van een coach’, zonder te ontdekken wat er aan goede voorlichting is. De pro-ana websites moeten bovendien permanent gemonitord worden, zegt CKM. Een andere aanbeveling is om zorgverleners beter voor te lichten. Van Furth van GGZ Rivierduinen: “Het kan gebeuren dat een meisje in behandeling is, maar niemand weet dat ze een geheime relatie heeft met een kwaadwillende coach. Hier moeten zorgverleners veel meer aandacht voor hebben”.

Lees ook:

De 13-jarige Anne wil leven, maar de anorexiawachtlijst brengt dat in gevaar

Als de anorexiazorg in Nederland niet op korte termijn verbetert, ontstaan er meer levensbedreigende situaties. Daarvoor waarschuwen deskundigen naar aanleiding van het verhaal dat de 13-jarige Anne vandaag aan Trouw vertelt. Zij ligt voor de tweede keer ondervoed in het ziekenhuis omdat ze al maanden op de wachtlijst staat voor behandeling van haar eetstoornis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden