Reportage Herbestemming

Er gloort een mooie toekomst voor verlaten brugwachtershuisjes

Cultureel ondernemers Lotti Hesper (rechts) en Marjan van Gerwen bezoeken het brugwachtershuisje van Willeke van der Plas (links) dat is omgebouwd tot bed & breakfast. Beeld Inge Van Mill

Zonde, vond Lotti Hesper toen ze elf jaar geleden langs een verlaten brugwachtershuisje in Delfshaven liep. Ze begon met lobbyen voor hergebruik. Nu is zij in overleg met provincie Zuid-Holland, voor de overname van 23 brugwachtershuisjes. 

Terwijl de regen naar beneden gutst, lopen Lotti Hesper en Marjan van Gerwen een rondje om het leegstaande brugwachtershuisje op de Oude Tolbrug in Voorburg. De twee vrouwen zijn respectievelijk projectleider en bestuurslid van de Stichting Brugwachtershuisjes, een organisatie die nieuwe bestemmingen zoekt voor dit soort pandjes. 

Hesper tuurt naar binnen. “De huisjes zijn vaak water- en winddicht”, zegt ze, “dus het is een ruimte voor iets moois. Zoals een schrijvershuisje of een repetitieruimte voor een muzikant.”

Ander zicht op het gebied

De huisjes zijn vaak eigendom van provincies, gemeenten of Rijkswaterstaat. Zij zien niet altijd de waarde in van ‘die paar vierkante meter’, stelt Hesper. Overheden zouden volgens haar actiever na moeten denken over hergebruik. Van Gerwen valt haar bij: “Nadenken over de herbestemming van zo’n huisje geeft ander zicht op een gebied. Je kijkt naar de ligging van het huisje en wat het gebied nodig heeft. Prachtige plekjes. Vaak in het centrum van de stad, maar ook op het platteland.”

Naar schatting telt Nederland nog zevenhonderd brugwachtershuisjes die geschikt zijn voor hergebruik. Zeventig huisjes in het land kregen al een nieuwe functie. Sommige werden een koffiehuisje, andere een expositieruimte, mini-wasserette of ijssalon. In Amsterdam zijn 28 brugwachtershuisjes omgetoverd tot luxe hotelsuites.

Ook in Voorburg is het al mogelijk te overnachten in een oud brugwachtershuisje. Willeke van der Plas en haar man hebben het gebouwtje op de iets verderop gelegen Wijkerbrug omgebouwd tot een bed & breakfast. Van der Plas: “In een lokaal krantje zagen we het huisje te koop staan. Na heel wat overleg, procedures en een wijziging van het bestemmingsplan, mochten we aan de slag. Sinds mei dit jaar zijn we open en vanaf dat moment zitten we elke maand volgeboekt.’’

Het huisje is extra bijzonder omdat het vroeger een boerderij was. Het bedrijfsdeel is gesloopt, het woongedeelte is blijven staan en ging later als brugwachtershuisje dienen. “Oude­­ details hebben we expres zichtbaar gelaten. Een stukje oude stenen muur, of de oude deuren van de bedstede.’’

Kunstenares Lotti Hespers en met Marjan van Gerwen en eigenaar Willeke van der Plas De Jong met haar dochtertje in het bed & breakfast. Beeld Inge Van Mill

Kwestie van lange adem

Hesper zet haar fiets neer en maakt foto’s van de bed & breakfast. “Voor de nieuwe website.” Ze hoopt met de stichting meer mensen te bereiken die zien wat zij ziet in de brugwachtershuisjes.

“Ik begrijp dat de verbouwing en herbestemming van de huisjes voor eigenaren soms wat hoog gegrepen lijkt. Het duurt lang om iets voor elkaar te krijgen. Dat is soms frustrerend. Maar als je uiteindelijk met enthousiaste mensen om tafel zit en op de juiste ‘plek’ weet te drukken, ontstaan er kiertjes.” Daar moet je, geven Hesper en Van Gerwen toe, wel een lange adem voor hebben.

De aanpak werpt binnenkort zijn vruchten af. De stichting is in overleg met provincie Zuid-Holland over de overdracht van in totaal 23 brugwachtershuisjes. Hesper en Van Gerwen glimlachen. “Het is een mijlpaal als we straks de sleutels krijgen. Ja, dat voelt als een overwinning.”

Lees ook:

Niemand zit te wachten op een lege kerk. Maar herbestemming is ingewikkeld

Eerder dit jaar deed Trouw grootschalig onderzoek naar de herbestemming van kerken. Als sportzaal, woonhuis of theater.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden