Onvrede

Enquête onder brandweerlieden: ‘Bezuinigingen gaan ten koste van veiligheid’

 Brandweerlieden blussen na bij de natuurbrand bij het Drentse Wateren. Beeld ANP
Brandweerlieden blussen na bij de natuurbrand bij het Drentse Wateren.Beeld ANP

Uitgeklede kazernes, afnemende brandveiligheid en minder werkplezier. Onder brandweerlieden leven zorgen over de gevolgen van bezuinigingen en hervormingen, blijkt uit een enquête.

Bijna driekwart (73 procent) van de ondervraagde brandweermensen meent dat sluiting van brandweerkazernes en minder bezetting op (blus)voertuigen ten koste gaan van de brandveiligheid. Ruim negentig procent van hen maakt zich zorgen over ontwikkelingen bij de brandweer zoals bezuinigingen en voorgenomen hervormingen.

Dat blijkt uit de resultaten van een enquête die door de SP en vakbonden is verspreid alle brandweermensen en door ruim 1370 brandweerlieden is ingevuld. Een kleine 45 procent van de ondervraagden werkt als beroepskracht bij de brandweer, de rest is brandweervrijwilliger.

Bij natuurbranden moet het buitenland te hulp schieten

De laatste jaren hebben veel veiligheidsregio’s miljoenen bezuinigd op de brandweer. Posten worden gesloten of op sommige plekken uitgekleed door bezuinigingen op voertuigen en specialistische (duik)teams. Het zou niet ten koste gaan van de veiligheid, was de garantie.

De realiteit is volgens brandweerlieden en vakbonden anders. “Het uithoudingsvermogen van de brandweer is sterk aangetast”, vindt Marcel Dokter, voorzitter van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV). Fred Heerink, directeur van veiligheidsregio Drenthe en regionaal commandant, nuanceert dat. “We zien dat de regionalisering van de brandweer ook heeft geleid tot kwaliteitsverbetering in gemeenten waar de brandweerzorg ver onder de maat was. Denk aan verbouwde kazernes en meer budget voor opleidingen en cursussen.”

Vorige week stuurden vakbonden en verenigingen nog een brandbrief aan de minister van justitie en veiligheid en het veiligheidsberaad. De brandweerzorg en kwaliteit staan volgens hen op veel plaatsen onder druk vanwege bezuinigingen. De brandweer zou vaker uitrukken met een te kleine capaciteit dan wettelijk mag vanwege ‘paraatheidsproblemen’.

De bezuinigingen leiden volgens voorzitter Dokter tot uitgeklede kazernes. Hij geeft het voorbeeld van twee grote natuurbranden in Limburg en Noord-Brabant waar buurlanden te hulp moesten schieten, omdat Nederland het benodigde materiaal niet had. “Het is fors wat aan materiaal is wegbezuinigd.”

‘Niemand voelt verantwoordelijkheid’

Behalve de bezuinigingen zijn er ook zorgen over voorgenomen hervormingen onder druk van Europese regels, waardoor minder brandweervrijwilligers overblijven. Volgens vakbonden en verenigingen gebeurt er al jaren te weinig met de zorgen van brandweermensen vanuit de politiek en de veiligheidsregio’s.

“Niemand voelt zich verantwoordelijk”, zegt Dokter, van de VBV. Dat beaamt vakbondsbestuurder Frans Carbo van FNV. “Eerder zat de brandweer veel dichter op de bevolking en politiek.”

Verder laat de helft (54 procent) van de ondervraagde brandweerlieden weten de laatste jaren minder plezier in het werk te hebben. Tegelijkertijd zegt de meerderheid tevreden te zijn over de arbeidsomstandigheden.

“Er gaat dan ook veel goed”, stelt directeur Heerink van veiligheidsregio Drenthe. Hij uit kritiek op de enquête, omdat daarin de problemen binnen de brandweer tot een nationaal fenomeen worden gemaakt. “Dat is niet terecht, omdat de regionale verschillen groot zijn en de ene regio andere problemen kent dan de andere.”

Begin volgend jaar komt de brandweer met de uitkomsten van een eigen ‘belevingsonderzoek’ onder brandweermensen.

‘Brandweerlieden voelen zich miskend’

SP-Kamerlid Michiel van Nispen vraagt woensdag en donderdag tijdens het begrotingsdebat justitie aandacht voor de volgens hem ‘zorgelijke staat’ van de brandweer, mede door de bezuinigingen. “Het lijkt erop alsof de brandweer een sluitpost is van gemeentelijke begrotingen”, stelt hij. Volgens hem weet Den Haag nauwelijks wat er speelt. “De minister weet niet eens hoeveel brandweermensen er precies in Nederland actief zijn. Ze worden aangestuurd door de ondemocratische veiligheidsregio en niemand pakt de verantwoordelijkheid voor de brandweer. Veel brandweerlieden voelen zich daardoor miskend.”

Lees ook:

Deze vrijwilligers komen uw keukenbrand blussen. Maar als het aan minister Grapperhaus ligt, gaat hun rol veranderen

De positie van duizenden brandweervrijwilligers komt in de knel, doordat minister Grapperhaus van justitie de Europese wetgeving te streng uitlegt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden