ReportageVersoepeling

Einde mondkapjesplicht goed nieuws voor doven en slechthorenden: ‘Eindelijk kan ik weer communiceren’

Eric Stoel, barista bij het Sign Language Café, wijst gebaren aan op het scherm. Beeld Eigen foto
Eric Stoel, barista bij het Sign Language Café, wijst gebaren aan op het scherm.Beeld Eigen foto

De mondkapjesplicht is bijna ten einde. Goed nieuws voor doven en slechthorenden, voor wie het een stuk moeilijker was om contact te maken.

Wie de koffiezaak van Eric Stoel (54) binnenwandelt, ziet op het eerste gezicht niets geks. Een mooie rode koffiemachine, een vloerkleed, een glanzende schone bar met koffiekopjes. Toch gaat de bestelling doorgeven in het café in het KRO-NCRV-gebouw in Hilversum anders dan anders. ‘Drie cappuccino en twee thee’ door de zaak roepen, dat gaat niet, want Stoel is doof, al sinds zijn geboorte, net als een groot deel van zijn familie.

Niet dat het Stoel iets deert: met handgebaren, telefoons en schriftjes neemt hij iedere bestelling moeiteloos op. Én op de balie staat een schermpje, waarop een virtuele tolk moeiteloos toont hoe je koffie bestelt (vuist over vuist, als een ouderwetse koffiemaler), of halfvolle melk (twee duimpjes omhoog), of een citroen (persbeweging en zuur gezicht). Vol enthousiasme bedient Stoel alle klanten van de Sign Language Coffeebar.

Extra handicap

Al twee jaar staat Stoel achter deze bar, altijd met veel plezier, maar nooit vond hij zijn werk zo ingewikkeld als de afgelopen maanden. De reden: dat verguisde mondkapje, dat alle expressie van zijn klanten achter een lapje stof verstopt. “De afgelopen maanden was het werk véél lastiger”, vertelt hij met behulp van het transcriptieprogramma. “Het is voor mij een extra handicap”. De verslaggever, die geen ervaring heeft met gebarentaal, spreekt terug via een live transcriptieprogramma en handgebaren.

Stoel lijkt volop te genieten van zijn werk: iedere voorbijganger krijgt een boks, of een zwaai. Maar het mondkapje maakte de gesprekken achter de toonbank kort, summier. “Voor de pandemie kon ik gezellig communiceren met klanten”, legt hij uit. “Nu is het alleen ‘goeiedag’ (duim opsteken, dan vuist op de kin) en dan bestelt iemand z'n koffie al.”

‘Dramatisch voor doven’

Het maakt dat hij soms “gek wordt van dat mondkapje”, dat hij “dramatisch voor doven” noemt. “Ik ben visueel ingesteld, maar met een half gezicht zie ik niet of mensen blij zijn, of boos.” Andersom geldt ook: in de supermarkt of bij het benzinestation, is zijn doofheid lastig over te brengen. “En vandaag, toen ik mijn tweede prik kreeg, kreeg ik de gebruikelijke, gesproken instructies”, toont Stoel. Keer op keer wees hij naar zijn oor, maar de GGD-medewerkers snapten het niet.

Tijdens het gesprek springt Stoel af en toe op, om een latte macchiato of thee te maken voor zijn klanten. Bij Richard Hoogeveen en Danielle de Rijk, die een kopje koffie komen halen, gaat het soepel, want zij kennen de gebaren. “Dan kunnen we praten over sport, mooi weer en de rare tijd van corona”, legt Stoel uit. “Die interactie vind ik leuk.” De witte chocoladelatte van een andere klant komt helaas niet door vanwege haar mondkapje: zij schrijft haar bestelling uiteindelijk maar op.

Dat de mondkapjes straks verdwijnen, daar kan Stoel alleen maar blij mee zijn. “Eindelijk kan ik weer communiceren met mijn klanten”, juicht hij, met een blij gezicht. Wat nog beter zou zijn, als meer mensen gebarentaal zouden leren. “Want de gesprekken in het café, die blijven opletten – op gebaren, mimiek en oogcontact.” Pas thuis kan hij écht achteroverleunen. “Gebarentaal, dat is voor mij ontspannen.”

Lees ook:

Kabinet is bevangen door optimisme en wil einde aan mondkapjesplicht en thuiswerken

Opnieuw versnelt het kabinet de versoepelingen: vanaf volgende week komen de mondkapjesplicht en het thuiswerkadvies te vervallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden