Discriminatie

Einde aan algoritme tegen bijstandsfraude

De Tilburgse wethouder Esmah Lahlah leefde een maand in de bijstand om meer inzicht te krijgen in de problematiek van mensen met een uitkering. Rechts Ralf Embrechts (directeur van MOM Tilburg) ‘VertrouwensPins’ uit aan mensen, die op een eigen manier invulling geven aan de Tilburgse beweging van vertrouwen. De gemeente wil samen met deze ambassadeurs graag dichter bij de burger staan. Beeld Ton Toemen
De Tilburgse wethouder Esmah Lahlah leefde een maand in de bijstand om meer inzicht te krijgen in de problematiek van mensen met een uitkering. Rechts Ralf Embrechts (directeur van MOM Tilburg) ‘VertrouwensPins’ uit aan mensen, die op een eigen manier invulling geven aan de Tilburgse beweging van vertrouwen. De gemeente wil samen met deze ambassadeurs graag dichter bij de burger staan.Beeld Ton Toemen

Na druk van de media stoppen Utrechtse gemeenten ook met algoritme tegen bijstandsfraude.

Redactie Trouw

Utrechtse gemeenten stoppen met het gebruik van de omstreden ‘fraudescorekaart’. Houten, IJsselstein, Lopik en Nieuwegein gebruikten deze methode om fraude met bijstandsuitkeringen op te sporen. Verschillende media berichtten de afgelopen tijd over de fraudescorekaart.

Volgens het programma Argos, dat de aanpak de gemeente onderzocht, pikte het systeem bepaalde groepen er direct uit als mogelijke bijstandsfraudeur, zoals woonwagenbewoners, bouwvakkers en alleenstaanden die in een ‘mindere buurt’ woonden.

Het algoritme bleek mensen door automatisch profileren als risicogroep te bestempelen. Dit werkt discriminatie in de hand. De 158 gemeenten die deze software gebruikten, stopten daar in 2020 mee. Maar in Houten, IJsselstein, Lopik en Nieuwegein bleef een afgeleide versie van de fraudescorekaart in gebruik.

De uitkeringsinstantie Werk en Inkomen Lekstroom (Wil), die in deze vier gemeenten actief is, zegt over het algoritme, de DPS-Matrix: “Na het nodige uitzoekwerk is besloten te stoppen met het gebruik van de DPS-Matrix. Bij het in gebruik nemen vertrouwden wij op de betrouwbaarheid van het rekenmodel erachter. Duidelijk is nu dat de matrix in de loop der tijd niet meer is bijgewerkt. Dat wisten we niet. We zijn inmiddels gestopt met het gebruik van de DPS-matrix.”

Wil wijst erop dat het algoritme “nooit heeft bepaald of iemand wel of geen uitkering kreeg. Het was een hulpmiddel bij het bepalen wie de reguliere en wie de verkorte route doorliep.” De organisatie gaat op zoek “naar een ander instrument dat voldoet aan de landelijke richtlijnen op het gebied van het gebruik van algoritmen.”

Lees ook:
Kabinet laat fiscus per begin 2025 schijnconstructies handhaven

Uiterlijk vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst weer écht handhaven op schijnconstructies, waarbij werkgevers zelfstandigen werk laten doen dat eigenlijk door een werknemer zou moeten worden uitgevoerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden