Coronatests

Eerste resultaten van de proef met coronasneltests ‘bemoedigend’

Een medewerker van TNO tijdens de opening van de proef-teststraat van GGD Amsterdam en TNO op het RAI terrein. Monsters uit de teststraat worden met de snelle coronatest van TNO binnen een uur beoordeeld op de aanwezigheid van het coronavirus. De resultaten worden later vergeleken met de uitslag van de PCR-test van GGD Amsterdam.Beeld ANP

Twee van de vijf coronasneltests, die in Nederland worden onderzocht, zijn zelf geslaagd voor hun eerste test. De onderzoekers noemen de resultaten erg bemoedigend, maar benadrukken dat veel vragen onbeantwoord zijn.

Sneltests kunnen de hiaten in het testbeleid dichten. Nu verstrijken vaak vele dagen voordat een test bevestigt dat iemands koorts of loopneus inderdaad door het coronavirus is veroorzaakt. Het virus heeft zich dan al verder verspreid, voor de GGD bronnen en contacten heeft kunnen achterhalen.

Met een sneltest is de uitslag in een kwartier binnen, maar de vraag is: hoe betrouwbaar zijn deze tests? Pikken ze alle besmette personen eruit? Er zijn diverse sneltests in ontwikkeling; het verst zijn de varianten die lijken op een zwangerschapstest. Neem met een wattenstaafje wat keel- en neusslijm af, houd het staafje in een vloeistof en laat een druppel van die vloeistof op een papiertje of testdoosje vallen. Na een kwartier wordt de uitslag met een kleurstreepje zichtbaar.

Onderzoekers van het UMC Utrecht vroegen bij drie teststraten – in Utrecht, Breda en op Aruba – in totaal 1742 mensen of ze een tweede test mochten afnemen en vergeleken de uitslagen van de sneltests met die van de standaard PCR-test. Het waren allemaal zogeheten antigeen-sneltests, wat betekent dat ze speurden naar typische eiwitten van het virus – de PCR-test zoekt naar erfelijk materiaal van het virus. In Breda werd een sneltest van farmaceut BD beproefd, in Utrecht en Aruba was het er een van Abbott.

Een aantal besmettingen gemist

De sneltests bestempelden niemand ten onrechte als besmet, schrijven de onderzoekers in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Maar ze misten er wel een aantal. De zogeheten gevoeligheid van de test varieerde tussen 73 procent in Utrecht en 94 procent in Breda. Maar, voegt Marc Bonten, hoogleraar medische microbiologie van het UMC Utrecht eraan toe, de PCR-test is erg gevoelig en spoort mensen met een heel klein beetje virus op. Als je die grens wat hoger legt en het niet erg vindt dat de mensen met heel weinig virus niet worden gedetecteerd, dan is de gevoeligheid van de sneltests meer dan 85 procent. Dat is bemoedigend, schrijft hij.

Maar het is nog niet voldoende voor een algemene inzet, erkent mede-onderzoeker Marije Hofstra. “We moeten nu uitzoeken hoe we de sneltests het best kunnen gebruiken. Ze zijn bijvoorbeeld gevoeliger als de klachten recent zijn. Je zou de sneltest dus kunnen combineren met een triage. Dat je anders besmettingen mist, moet je afwegen tegen het voordeel dat je bij mensen met veel virus snel kunt handelen.”

Het ligt voor de hand de tests te gebruiken voor personeel in de zorg of het onderwijs. Het RIVM laat weten dat het gaat evalueren in welke situaties de sneltests een aanvulling kunnen zijn op de bestaande teststraten. Daarbij kijkt het instituut ook naar de personele testcapaciteit. Een analist van een laboratorium kan 600 PCR-tests per dag analyseren. De sneltest is veel arbeidsintensiever, daarvan kunnen maar zestig op een dag geanalyseerd worden.

Niet voor thuis

Als thuistest lijken ze nog niet geschikt. Als mensen te weinig slijm afnemen, kan de sneltest al gauw ten onrechte een negatieve uitslag geven. Bovendien, zegt Hofstra: “Als mensen zichzelf aan de keukentafel gaan testen, moet je de registratie van positieve uitslagen goed regelen. Anders raken we het zicht op het virus kwijt.” 

Lees ook:

De sneltests komen eraan

In Nederland lopen al verschillende proeven met snellere en goedkopere testmethodes. Vanaf november kunnen die de testlabs ontlasten, hoopt het ministerie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden