Repatriëring

Eerste repatriëringsvlucht geland, maar wereldwijd zitten nog 7800 Nederlanders vast

Koning Willem-Alexander tijdens een werkbezoek aan het contactcentrum van buitenlandse zaken dat zich bezighoudt met de repatriëring van reizigers die zijn gestrand door het coronavirus.Beeld ANP

Voor het eerst in een maand vloog zondag een repatriëringsvlucht van Marokko naar Nederland. Wereldwijd zijn nog zo’n 7800 Nederlanders gestrand. Waarom is het hun niet gelukt eerder terug te komen?

Het waren spannende dagen, voor de 34-jarige Fariss Berkane uit Amsterdam, die al een maand vastzat in Marokko. Eigenlijk zou hij 1 april terugvliegen van een familievakantie, maar dat uiteindelijk pas werd zondagavond - ruim drie weken later - op de eerste repatriëringsvlucht van Marokko naar Nederland. Dat was een politiek gevoelig proces: tot het moment dat het vliegtuig in de lucht zat, wilde het ministerie van buitenlandse zaken de vlucht niet bevestigen. Maar Berkane zat erin. “Iedereen op de vlucht is heel blij”, appt hij kort voor vertrek. “Maar ook heel moe.”

De reis tot het vliegveld ging heel goed, vertelt Berkane. “We zijn zondag om half zeven met vijf touringcars van Nador naar Casablanca gereden, waar de vlucht vertrok. Per bus zaten maximaal 20 mensen, om mogelijke besmetting te voorkomen. Dus er was lekker veel ruimte.”

Slechts een klein deel van de bijna 3000 gestrande Nederlanders mocht mee op deze vlucht: er moest sprake zijn van medische noodzaak. Mijn vrouw is hoogzwanger”, legt Berkane uit. Berkane hoorde pas zaterdagavond dat hij mee mocht. “Dat was minder”, geeft hij aan. “Maar ik ben al heel blij dat ik mee mocht. Er was zoveel onzekerheid, de afgelopen dagen.”

Die onzekerheid blijft voor de achterblijvers. Een woordvoerder van buitenlandse zaken kan nog niet zeggen wanneer zij richting Nederland kunnen. “We blijven ons volledig inzetten de hele groep terug te krijgen.” Of er meer vluchten op de planning staan, wilde hij ook nog niet zeggen. “Dat gaat stap voor stap.”

“Iedereen op de vlucht is heel blij”, appt Fariss Berkane kort voor vertrek. “Maar ook heel moe.”Beeld Fariss Berkane

Meer achterblijvers

Wereldwijd zitten er nog zo’n 7800 Nederlanders vast. Dat zijn enkel reizigers, benadrukt buitenlandse zaken. “Geen Nederlanders met een vaste verblijfplaats in het buitenland die terug willen.” Verreweg de grootste groep zit - nog steeds - vast in Marokko. Maar ook in Zuid-Afrika zitten enkele honderden Nederlanders vast, net als in Spanje en Australië.

Vooropgesteld: het gros van de Nederlanders dat in het buitenland vastzat door de coronacrisis, is thuisgebracht. Vanaf midden maart zijn 125.000 landgenoten op eigen houtje teruggekomen, meldt ANVR, met een commerciële vlucht of een repatriëringsoperatie van een ander land.

Sinds het wegvallen van commerciële vluchten begin april zet buitenlandse zaken zogeheten repatriëringsvluchten in. Daarmee zijn intussen 5650 Nederlanders opgehaald. “Vrijdagnacht arriveerde bijvoorbeeld een ‘veegvlucht’ die in Oeganda, Tanzania, Egypte en Griekenland mensen ophaalde”, legt een woordvoerder van buitenlandse zaken uit. Ook keerden vrijdag 170 Nederlanders terug uit Las Palmas en Tenerife. En dit weekend landde een vlucht uit Kaapstad op Schiphol, met 170 Nederlanders aan boord. 

Geen landingsrechten

Toch wachten die duizenden gestrande Nederlanders op een doorslaggevend telefoontje. Dat zij nog vastzitten, kan komen doordat Nederland geen landingsrechten krijgt voor het desbetreffende vliegveld.

Degene die vastzitten hebben vaak geen idee hoe en wanneer ze terug naar huis kunnen. Zoals de 24-jarige Zita Willemse. Zij probeert vanuit Tasmanië naar Nederland te komen. “Daarvoor moet ik via Melbourne reizen, de laatste repatriëringsvlucht ging op 4 april. Maar dat ik mee mocht, hoorde ik pas een paar uur van tevoren: veel te kort dag om daadwerkelijk een vlucht naar Melbourne te pakken en de aansluiting te halen.”

Wanneer ze wel terug kan weet ze niet. Door de repatriëringsacties wordt het aantal gestrande Nederlanders steeds kleiner. Juist daardoor is het voor de resterende groep steeds lastiger om terug te komen. “Het maakt het probleem steeds diffuser”, denkt Eelco Keij van Stichting Nederlanders in het buitenland. “Het vereist een mozaïek aan oplossingen: iemand die in het zuidoosten van Kazachstan zit, pik je niet zomaar even op.”

Lukt het wel een vlucht te regelen dan is het ophalen van de Nederlanders in dat land de volgende opgave. “Veel landen zijn gigantisch groot en en bijna overal is reizen verboden,” aldus een woordvoerder van buitenlandse zaken. “Onze ambassades moeten regelen dat Nederlanders alsnog naar het vliegveld kunnen komen. Zo reed in Saudi-Arabië laatst een konvooi van touringcars duizend kilometer door de woestijn.”

Lees ook:

Met de zeilboot uit Australië terug naar Nederland: ‘Waar zijn we aan begonnen?’

De backpackplannen door Australië van Jordy van der Voort en Daniel Wiessing werden ruw verstoord door de coronacrisis. Ze besloten vanuit Australië naar Nederland terug te varen. ‘Wij zijn niet roekeloos.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden