Eenzaamheid jongeren

‘Eenzaam? Een belangrijke eerste stap is om erover te praten’

Jongeren die op een nieuwe school beginnen kennen nog niemand en moeten moeite doen om er bij te horen, dat kan tijdelijke eenzaamheid veroorzaken. Beeld ANP

Een gemis aan sociale relaties op jonge leeftijd is lang een taboe geweest. Onderzoekster Gerine Lodder hoopt dat daar verschil in komt, nu steeds meer jongeren zoals Nadï zich uitspreken.

De 25-jarige Nadï van de Watering plaatste drie weken geleden een bericht op Twitter. Ze schreef dat ze zich vaak eenzaam voelt en een sociaal netwerk mist. De tweet maakte veel los en ineens is eenzaamheid op jonge leeftijd een veelbesproken thema. Maar wat weten we er eigenlijk van? Onderzoeker Gerine Lodder van Tilburg University is gespecialiseerd in eenzaamheid onder jongeren en beantwoordt zes vragen. 

Hoe groot is het probleem?

“Uit onderzoek blijkt dat 40 tot 70 procent van alle jongeren tussen de twaalf en vijfentwintig soms of vaak eenzaam is. Doorgaans is dat tijdelijk, maar tussen de 3 en 10 procent van de jongeren heeft last van chronische eenzaamheid – zij ervaren jarenlang een eenzaam gevoel. Dat zijn serieuze aantallen, die we ook serieus moeten nemen.”

Wat is eenzaamheid precies?

“Het is een gevoel van gemis aan sociale relaties waar je last van hebt. In principe is dat gevoel een gezond waarschuwingssignaal, het laat je weten dat je iets moet doen met je behoefte aan sociaal contact. Net als honger je laat weten dat je iets moet eten. Voor sommigen ontstaat eenzaamheid door een gemis in de hoeveelheid sociale contacten voor anderen is het vooral een gemis aan diepgang bij bestaande contacten.”

Waarom zijn jongeren eenzaam?

“Er zijn veel verschillende oorzaken, maar er zijn er drie die de boventoon voeren. De eerste is de toegang tot de sociale omgeving: jongeren die net verhuisd zijn of op een nieuwe school beginnen kennen nog niemand en moeten moeite doen om er bij te horen, dat kan tijdelijke eenzaamheid veroorzaken. Maar ook voor jongeren die gepest worden en mentale of fysieke problemen hebben is dit lastig. Dan zijn er nog jongeren die problemen hebben met sociale vaardigheden als een gesprek starten of aansluiting vinden in nieuwe groepen met andere normen. En de laatste veelvoorkomende oorzaak voor eenzaamheid is een negatief denkbeeld . Sommige jongeren zien zichzelf en de wereld door een zwarte bril. Ze zijn negatief, voelen zich sneller afgewezen of denken dat ze alles fout doen. Vaak ontstaat eenzaamheid ook door een combinatie van oorzaken.”

Hoe erg is dat?

“Je eenzaam voelen is voor niemand leuk en gelukkig is het voor de meeste jongeren een tijdelijk probleem. Als ze een nieuwe studie starten moeten ze in een nieuwe stad helemaal opnieuw beginnen. Die eenzaamheid gaat vaak over, maar voor sommige jongeren blijft dat eenzame gevoel bestaan. Dat kan heel bepalend zijn voor hun leven en levensgeluk. Het is slim om dan om hulp te vragen bij de huisarts .”

Waarom horen we zo weinig over eenzame jongeren?

“Er is heel weinig onderzoek naar gedaan en jongeren vinden het lastig om erover te praten. Jongeren horen de tijd van hun leven te hebben en daar past eenzaam zijn niet bij. Voor velen voelt toegeven dat ze eenzaam zijn als zeggen ‘ik ben een loser’. Het idee dat jongeren eenzaam kunnen zijn is ook nu pas een thema omdat jongeren – zoals Nadï van de Watering die tweette over haar eenzaamheid – zich nu uitspreken. Ook op congressen over eenzaamheid gaat het sinds kort niet meer alleen over ouderen, ook jongeren zijn een onderwerp van discussie geworden. Ik hoop dat eenzaamheid, een vorm van een sociaal-maatschappelijk probleem, langzaam uit de taboesfeer zal verdwijnen. Net als bij het bespreekbaar maken van mentale problemen gebeurd . We vinden het nu ook minder gek om toe te geven dat we een burn-out hebben.”

Wat kunnen jongeren zelf doen om eenzaamheid tegen te gaan?

“Vertel dat je je eenzaam voelt! Zelfs je beste vrienden kunnen dat vaak niet aan je zien. Daarnaast is het goed om te achterhalen wat de oorzaak is van waarom jij je zo voelt. Ben je net verhuisd en ken je nog niemand, dan is het helemaal niet gek dat je je soms eenzaam voelt. Er zijn veel manieren om die eenzaamheid te bestrijden. Denk aan een bezoek aan een jongerencentrum of je aansluiten bij een sportvereniging. Toch is dit voor velen makkelijker gezegd dan gedaan, daarom blijft het een hele belangrijke eerste stap om erover te praten.”

Lees ook:

‘Het maakt zoveel verschil als je mensen hebt met wie je je nagels kunt lakken’

Nadï van de Watering (25) twitterde over haar eenzaamheid en kaartte daarmee eenzaamheid onder jongeren aan. Wat heeft het haar nu, ruim drie weken later, opgeleverd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden