Onderzoek

Eén op vijf Nederlanders vindt het stikstofprobleem ‘onzin’

null Beeld

Veel Nederlanders zijn er wel van overtuigd dat er een stikstofprobleem is, maar in de oplossing van het kabinet kunnen ze zich veelal niet vinden. Dat blijkt uit een onderzoek door I&O Research in opdracht van Trouw.

Petra Vissers en Bart Zuidervaart

Een papieren probleem, een zelf gecreëerd probleem, een niet-bestaand probleem. Eén op de vijf Nederlandse kiezers (21 procent) bestempelen de stikstofproblematiek als onzin, blijkt uit het representatief onderzoek dat I&O Research deed in opdracht van Trouw.

Maar niemand is een gemiddelde Nederlander, blijkt maar weer. De stikstof-sceptici zijn vooral te vinden onder kiezers van Forum voor Democratie (78 procent), en de PVV (53 procent). Het valt op dat Nederlanders die op de BoerBurgerBeweging (BBB) stemden, iets meer vertrouwen hebben in de wetenschap. Van hen vindt 43 procent het ‘onzin dat we een stikstofprobleem hebben in Nederland’.

Als een bom

Veel kiezers van de genoemde drie partijen kunnen dan ook niet wakker liggen van de hoge stikstofuitstoot in Nederland en de impact daarvan op het milieu, blijkt uit het onderzoek. Zij vinden dat de boeren onevenredig hard worden gepakt, dat linkse activisten een probleem hebben bedacht of dat Nederland niet het braafste jongetje van de klas moet willen zijn. Een andere veelgehoorde boodschap is dat de zware industrie en de luchtvaart harder moeten worden aangepakt. Op die manier zou er voor de boeren meer mogelijk blijven.

De grote zorgen om milieu en natuur leven vooral bij de linkse en progressieve stemmers van GroenLinks, Partij voor de Dieren en Volt. Uit toelichtingen van respondenten blijkt dat zij vrezen voor ‘alles wat leeft’ en het ‘einde van de diversiteit en natuur’. Dit deel van het electoraat is bang dat de rekening zal worden doorgeschoven naar de volgende generaties en vindt dat de overheid te lang niets heeft gedaan aan de hoge stikstofuitstoot.

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

Om die uitstoot te beteugelen, heeft het kabinet twee weken geleden een plan gepresenteerd dat in de agrarische sector is ingeslagen als een bom. In sommige delen van het land moet de stikstofuitstoot met 70 procent omlaag en dat betekent dat forse krimp van de veestapel onontkoombaar is.

Slechts een kwart van de kiezers vindt dat dit plan zo snel mogelijk en zonder aanpassingen moet worden uitgevoerd, 42 procent wil dat niet. De rest spreekt zich er niet duidelijk over uit.

Groeiende steun

Voor de felle protesten van de boerenlobby is dan ook veel, en steeds meer, begrip. I&O Research deed in oktober vorig jaar ook onderzoek naar steun in de samenleving voor ingrepen in de landbouw. Destijds maakte 67 procent van de kiezers zich zorgen om stikstof en de gevolgen voor het milieu, in het nieuwe onderzoek is dat gezakt naar 59 procent.

null Beeld

Deze daling gaat gepaard met groeiende steun voor de boerenprotesten (van 38 naar 45 procent). Opvallend is dat de sympathie voor de demonstranten ook toeneemt onder GroenLinks-kiezers (van 11 naar 14 procent) en onder aanhangers van de Partij voor de Dieren (van 9 naar 19). Onder VVD-stemmers neemt de steun juist af, van 41 naar 33.

Wat ook opvalt, is dat hoger opgeleiden duidelijk minder waardering hebben voor de manier waarop gedemonstreerd wordt dan lager opgeleiden. Van de hoger opgeleiden zegt een derde er volledig achter te staan. Van de lager opgeleiden vindt 58 procent de demonstraties volkomen terecht.

Scholen moeten sluiten

Boze boeren blokkeerden de afgelopen twee jaar snelwegen en intimideerden politici en ambtenaren. Vanwege het protest van deze woensdag in Gelderland, waar de grootste ingreep nodig is, moeten scholen sluiten en wordt mensen in Barneveld aangeraden zo veel mogelijk thuis te blijven. De verwachting is dat het verkeer in de omgeving volkomen wordt ontregeld. De organisatie rekent op 20.000 demonstranten.

Twee weken geleden, vlak nadat het kabinet het stikstofplan had gepresenteerd, trokken boeren van actiegroep Voll Gass naar de straat van minister Christianne van der Wal (natuur en stikstof). De meeste kiezers trekken daar een streep: 67 procent vindt het onacceptabel dat er geprotesteerd wordt in de privé-omgeving van een politicus, ook als dit op de openbare weg gebeurt. Van de kiezers vindt 17 procent dat dit moet kunnen.

null Beeld

Verantwoording

Het onderzoek van I&O Research vond tussen 17 en 20 juni plaats onder 2188 Nederlandse volwassenen. De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd, regio, opleidingsniveau en stemgedrag bij de laatste Kamerverkiezingen, waarmee de steekproef representatief is.

Lees ook:

Het begrip voor de boze boeren neemt toe, vooral rechtse kiezers steunen ze ‘volledig’

De boeren die tegen stikstof demonstreren, kunnen op grotere steun van de Nederlanders rekenen. Maar bijna de helft van de Nederlanders wil dat het kabinet nog meer doet om de uitstoot van stikstof te verminderen, 23 procent wil juist dat het minder doet. Vooral kiezers van VVD en CDA zijn uitermate verdeeld over de stikstofplannen van het kabinet.

Duurzame melkveehouder Dittie van Zee is niet zo bezig met stikstof

Zo’n honderd boeren verzamelden zich om te praten over verduurzaming van de landbouwsector. Stikstof is nauwelijks een thema.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden