Europese Rode Lijst

Eén op de vijf vogelsoorten in Europa is met uitsterven bedreigd

De ijsvogel. Beeld Shutterstock
De ijsvogel.Beeld Shutterstock

Eén op de vijf vogels is met uitsterven bedreigd, dat blijkt uit de Europese Rode Lijst van vogels die BirdLife International publiceerde. De slechte staat van de vogels laat zien dat hun leefgebieden slecht worden beheerd.

Sebastiaan Grosscurt

De eider, watersnip en tureluur. Alle drie staan ze op de lijst van vogels die met uitsterven bedreigd zijn. Nu de meeste vogels naar warmere gebieden trekken en het zomergezang langzaam verstomt, maakt BirdLife International de balans op.

Eén op de vijf vogelsoorten in Europa is bedreigd of dicht bij een bedreigde status. Dit laat zien dat het niet alleen slecht gaat met vogels, maar ook met het boerenland, de zee- en kustgebieden en de bossen waarin ze leven. Dit blijkt uit de meest recente editie van de Europese Rode Lijst van vogels die BirdLife International, een wereldwijde vogelbeschermingsorganisatie, publiceerde.

De trend in populatiegrootte van veel van de 544 onderzochte vogelsoorten is niet rooskleurig. In Europa is 13 procent van de vogels, gelijk aan 71 soorten, met uitsterven bedreigd. Hiervan hebben acht soorten de hoogste status van bedreiging waardoor hun lot aan een zijden draadje hangt. Nog eens zes procent komt bijna in aanmerking voor die status. Vijf vogels die ooit in Europa voorkwamen, zijn tegenwoordig volledig van het continent verdwenen.

Met de Nederlandse grutto gaat het nog steeds dramatisch

Hoewel sommige vogels het beter doen dan andere, is de algemene tendens niet veranderd ten opzichte van het rapport van 2015. De situatie is nog zorgelijker wanneer je alleen naar landen uit de Europese Unie kijkt. Daar is zelfs een kwart van de vogels (bijna) bedreigd. Vogels hebben het vooral zwaar door grootschalige landbouw, dat ook in de afgelopen jaren intensiever en minder natuurinclusief is geworden.

Dit is terug te zien in de populaties van boerenlandvogels die ook in Nederland ooit in groten getale voorkwamen. De tureluur heeft het zwaar te verduren. In 2015 waren de populaties stabiel en veilig, maar tegenwoordig is de tureluur een kwetsbaar soort. Dat komt vooral doordat er op de weidegebieden waar de vogel broedt en eten voor zijn jongen zoekt minder kruiden en insecten voorkomen. Ook de grutto heeft het zwaar. Als is door een bloeiende populatie grutto’s in IJsland en een zachte lente de achteruitgang van de grutto iets afgevlakt. Met de Nederlandse grutto gaat het nog steeds dramatisch, ondanks beschermingsprogramma’s zoals het Aanvalsplan Grutto.

Toch wat lichtpuntjes

Ook met de zeevogels gaat het uitzonderlijk slecht door overbevissing en vervuiling van mariene gebieden. Het ‘gehoe’ van de eider is de laatste jaren minder vaak te horen. Door niet-duurzaam bosbeheer komen ook bosvogels in de verdrukking, ook veelvoorkomende soorten. De populaties van de grote bonte specht, bijvoorbeeld, zijn hard achteruitgegaan.

Het rapport laat ook lichtpuntjes zien. Het gaan minder slecht met de wulp en ook de ijsvogel wordt niet meer als bedreigd gezien, al neemt het aantal ijsvogels nog steeds af.

Lees ook:

We willen allemaal de weidevogels beschermen, het Aanvalsplan Grutto ligt klaar, maar wie gaat dat betalen?

“Opa, was jij erbij toen de grutto uit Nederland dreigde te verdwijnen?” “Ja jongen, en we hebben het voorkomen.” Pieter Winsemius blijft optimistisch als hij vertelt over zijn Aanvalsplan Grutto. Maar daarachter sluimert ongeduld.

Lang verboden landbouwgif DDT komt nog steeds in het lichaam van de grutto terecht

Het allang verboden landbouwgif DDT is aangetroffen in drie dode grutto’s en elf niet uitgekomen eieren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden