Een foto uit 1974, Piet Hölskens staat uiterst links. Hans Martens staat niet op de foto.

Politie-onderzoek

Een ontknoping in de zaak van Piet Hölskens en Hans Martens is dichterbij dan ooit

Een foto uit 1974, Piet Hölskens staat uiterst links. Hans Martens staat niet op de foto.Beeld Trouw

Piet Hölskens en Hans Martens verdwenen 46 jaar geleden van de aardbodem. Naar aanleiding van speurwerk van een privédetective, gaat de politie aankomende week opnieuw naar hen zoeken, op de bodem van een Brabants meer.

Na een kroegentocht belandden de twee langharige stratenmakers met snor die avond in café de Zanzibar in Deurne. Hans Martens was twintig, Piet Hölskens een jaar ouder. De jongemannen uit het Brabantse Asten proostten er meermaals en stuitten op Piets acht jaar oudere broer, die op 16 maart 1974 ook op stap is. Kort voor sluitingstijd, rond drie uur ’s nachts, groetten ze elkaar gedag. “Ik ga nu weg”, zegt Piet. “Zodra ik terugkom heb ik meer geld dan jij.”

De mysterieuze woorden zijn de laatste zinnen die Jan Hölskens over de lippen van zijn broertje hoort rollen. Samen met Hans is Piet verdwenen. Jarenlang is er naar ze gezocht, door familie, vrienden en meermaals de politie. Tevergeefs. Sinds de twee vrienden die nacht in Piets rode Fiat Coupé 850 stapten, heeft niemand ook maar iets van hen vernomen.

Nu is een ontknoping in de zaak dichterbij dan ooit. Althans, mogelijk wordt de auto deze week gevonden. Na het weekend gaan duikers twee metalen voorwerpen blootleggen die de politie eerder heeft gevonden op de bodem van meer De Brink in het Brabantse Liessel. Afgaand op het onderzoek van een privédetective, liggen de lichamen van de twee mannen daar verscholen.

Moordzaken van voor 1988 zijn verjaard

Kaart van het Brabantse Liessel en plas De Brink.Beeld Thijs van Dalen

Het is niet voor het eerst dat er hoop gloort voor de nabestaanden. In 2012 kwam er beweging in de zaak. Aan het eind van dat jaar meldde zich plots een getuige, die de politie vertelde dat Hölskens en Martens zijn gedood. De moordenaar zou de jaloerse echtgenoot zijn van een vrouw met wie Hans een relatie had. 

De verklaring kwam te laat. Het dossier kan de politie dan niet meer openen. In 2006 is namelijk afgesproken dat moordzaken van vóór 1988 zijn verjaard. De politie kan dus wel speuren naar Piet en Hans, maar geen onderzoek doen naar een mogelijke dader. Strafrechtelijk gezien is het einde verhaal.

Maar voor de families van de mannen is het dossier nog lang niet gesloten. Ze schakelden een particulier rechercheur in. Ook zij denkt dat de mannen naar een plek zijn gelokt en daar zijn vermoord, door een oud-collega van Piet en Hans. Maar volgens haar onderzoek, dat zij aan de politie overhandigde, heeft de dader de lichamen niet in Duitsland, maar in een meer bij Liessel weggemaakt.

Mochten de twee stratenmakers deze week worden gevonden door de politie, dan heeft de familie nog steeds niet alle antwoorden. De vermoedens van de privédetective worden in dat geval misschien bevestigd, maar vanwege de verjaring zal er hoogstwaarschijnlijk nooit zekerheid komen over het wie en waarom. De achterblijvers moeten leven met de wetenschap dat de mogelijke moordenaar van Piet en Hans leeft.

Een bijzonder onderzoek

Dat de politie bijna een halve eeuw na hun verdwijning opnieuw zoekt naar Hans Martens en Piet Hölskens, noemt Ilse van Leiden bijzonder. “Maar uniek is het niet.” De criminoloog van Bureau Beke noemt Marjo Winkens, een 17-jarig meisje dat in 1975 verdween. Na een concrete tip startte de politie vorig jaar een grondige graafactie in Limburg. Haar lichaam werd niet gevonden. Het jaar daarvoor brak de politie de betonnen vloer van het voormalige woonhuis van Jan en Riet Kelders open, omdat er aanwijzingen waren dat het echtpaar dat sinds 1989 is vermist daaronder lag begraven. Ook dat bleek tevergeefs.

Van Leiden, die veel onderzoek heeft gedaan naar verdwijningen, stelt dat er in Nederland 1500 mensen langdurig vermist zijn. Zij zijn langer dan één jaar ‘kwijt’. “Het gaat om schattingen”, benadrukt ze. Van ongeveer de helft langdurig vermisten is er te weinig bekend om te weten wat de reden voor hun vermissing is. Bij enkele tientallen gaat het vermoedelijk om een misdrijf. Van de vermissingszaken waarbij er aanwijzingen zijn dat de verdwenen personen om het leven zijn gebracht, heeft het misdrijf in een enkel geval waarschijnlijk vóór 1988 plaatsgevonden, denkt Van Leiden. Net als in het geval van Martens en Hölskens. Die zaken zijn verjaard. Zelfs al komt er een gouden tip over de dader binnen, kan de politie niet tot opsporing overgaan.

Lees ook:

De coldcasezaak Manon Seijkens krijgt nieuwe hoop door nieuwe techniek

Decennialang bracht de lange, zwarte haar de politie geen stap verder bij het oplossen van de moord op Manon Seijkens, het achtjarige meisje dat in de zomer van 1995 verdween. Maar nu is met nieuwe technieken ontdekt dat de dader Oost-Aziatische wortels moet hebben.

Coldcasekalender lost nog geen zaken op, maar politie is tevreden

De politie kreeg vorig jaar 202 tips binnen naar aanleiding van de zogenoemde coldcasekalender. 31 van die tips waren bruikbaar, blijkt uit cijfers die vrijdag zijn gepubliceerd. Twee zaken uit de kalender zijn heropend. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden