Gasimport

Een (duurzame) vuist maken tegen Poetin? Dit kunnen Nederlanders doen om minder gas te gebruiken

De Europese prijzen voor aardgas en stroom stijgen naar recordhoogtes. Beeld ANP
De Europese prijzen voor aardgas en stroom stijgen naar recordhoogtes.Beeld ANP

Bijna elke Nederlander die energie verbruikt, maakt onbewust gebruik van Russisch gas. En spekt indirect de Russische kas. Wie iets voor Oekraïne wil doen, moet zijn gasverbruik omlaag brengen, bepleit de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie.

Maarten van Gestel

Nederland kan zijn aardgasgebruik binnen één jaar tijd met bijna vijf miljard kuub terugdringen, met relatief eenvoudige stappen. Dat blijkt uit een doorrekening van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne.

“Het Westen betaalt nu dagelijks 600 miljoen dollar voor de import van olie en gas uit Rusland”, schrijft de vereniging. “Wanneer bedrijven en burgers versneld hun gasverbruik weten te verlagen, vermindert dat de financiering aan de oorlogsmachine van Poetin”, voegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag toe. “Ook nog eens goed voor het klimaat en de portemonnee.” Nederland gebruikt nu zo’n 40 miljard kuub aardgas, waarvan ongeveer vijf miljard afkomstig is uit Rusland. Volgens de NVDE-berekeningen is binnen vier jaar tijd de besparing van zo’n tien miljard kuub aardgas mogelijk.

Isoleren en lichten ‘s nachts uit

Van der Gaag noemt het Nederlandse klimaatbeleid al redelijk ambitieus, maar denkt dat bedrijven, burgers en de overheid meer kunnen doen. “Het bedrijfsleven verbruikt veel meer dan particulieren, dus daar is de grootste winst te behalen.” Een paar relatief eenvoudige ingrepen. “De grootste energievraag voor de industrie zit in warmte. Die warmte loopt via buizen, maar die zijn vaak slecht geïsoleerd.” Door die buizen thermisch te isoleren – in een soort matrasjes te wikkelen – blijft er meer warmte bewaard. Daarnaast kunnen bedrijven maar bijvoorbeeld ook scholen ’s nachts vaker hun lichten en verwarmingen uitzetten – nu heeft zo’n 70 procent de lichten ‘s nachts aan. “Wat bedrijven ook kunnen doen, is het slim afstellen van verwarmingssystemen. Dat kost een ochtend programmeren, maar scheelt geld, dat anders deels naar Rusland gaat.”

Ook burgers kunnen veel doen, benadrukt Van der Gaag. Als eerste tip geeft hij ook hier om goed in de kelderkast naar de cv-ketel te kijken. “Die staat vaak ingesteld op 60 graden, terwijl die op 50 graden het huis vaak goed verwarmt.” Daarnaast moedigt hij iedereen aan om na te denken over de aanschaf van een warmtepomp – hoewel die wegens schaarste op de markt en hoge kosten niet altijd snel te krijgen is. Makkelijke en goedkope oplossingen, zijn bijvoorbeeld het plakken van isolatiestrips. “Om me heen zie ik veel mensen die vragen wat ze kunnen doen om Oekraïne te steunen. Minder aardgas uit Rusland gebruiken is één van de eenvoudigste dingen. Zo’n isolatiestrip is al een mooi begin.”

Overheid moet gaan ontzorgen

Het rapport van NVDE is een duidelijke oproep – maar aan wie dan precies? “Aan alle Nederlanders uiteindelijk”, zegt Van der Gaag. De Oekraïnecrisis lijkt volgens hem in die zin op de coronacrisis. “Iedereen kon iets doen om corona terug te dingen, nu kan iedereen iets doen om aardgas terug te dringen.” Daarbij is wel opnieuw de rol van de overheid cruciaal. “Die moet hier volledig bovenop zitten en iedereen scherp houden.”

Zo zou de overheid meer bedrijven financieel kunnen stimuleren om energiebesparende maatregelen te treffen. De overheid kan ook jongeren stimuleren om in de techniek te gaan werken, waar nu grote tekorten zijn. “Bijvoorbeeld door daar het studiegeld en collegegeld af te schaffen.” Een andere belangrijke taak voor overheid en gemeenten ligt bij het ontzorgen van burgers, die zich nu te vaak geen raad weten hoe ze hun huis beter kunnen isoleren of van het gas kunnen krijgen. “Nu doen vrijwilligers dat vaak, maar gemeentes hebben hier veel te winnen.” Ten slotte hoopt Van der Gaag dat mensen met lage inkomens in de toekomst een warmtepomp kunnen krijgen die ze vervolgens via hun besparingen terugbetalen, in plaats van via een klassieke lening. “Dit is tot dusver vaak geprobeerd, maar liep tot nu toe vanwege juridische problemen in de soep.”

Vrijheidsenergie

Gebruikt de NVDE de oorlog in Oekraïne niet simpelweg om de eigen duurzame agenda te promoten? Van der Gaag antwoordt dat de energietransitie van oudsher drie motieven heeft gehad: klimaatverandering tegengaan, energieonafhankelijker zijn van dubieuze landen, en het versterken van lokale economie en werkgelegenheid.

“Door de aandacht op klimaatverandering zijn die andere twee motieven uit beeld geraakt. Maar het gaat samen, zien we nu. Goed klimaatbeleid is ook onafhankelijkheidsbeleid. De Duitse minister van financiën zei het laatste mooi in een toespraak: duurzame energie is vrijheidsenergie.”

Lees ook:

Vloeibaar gas, het alternatief voor Russisch aardgas, is wel erg duur

Vloeibaar gas is een alternatief voor Russisch aardgas. Prettig, nu Rusland niet bijster veel gas levert. Maar kan Europa wel voldoende van dat vloeibare gas inslaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden