ReportageCoronamaatregelen

Een dag als vakkenvuller: ‘Bijna niemand draagt hier een masker’

“Nog een extra maatregel, dus ook meer werk erbij voor ons. We voeren al dagelijks discussies over het verplichte gebruik van een winkelwagen en nu komt dit er nog bij.”Beeld Jean-Pierre Jans

Nu het advies is om ook een mondkapje te dragen in de publieke ruimte, ligt er nog een extra taak op het bordje van de winkelmedewerkers. Hoe ga je daarmee om? Trouw liep mee als vakkenvuller om de stemming in de supermarkt te peilen.

In het voorjaar vonden we de Chinese klanten die een mondkapje droegen nog best raar, zegt Achmed Nait-Rrami (44). Hij werkt als filiaalmanager bij de supermarkt Dirk op het Amsterdamse Mercatorplein, waar veel Chinezen komen. “Er werd een beetje lacherig over gedaan. Nu zijn we tien maanden verder, en is de wereld en onze kijk op de mondmaskers volledig veranderd.”

Deze week gaf het kabinet ‘het dringende advies’ om een mondkapje te dragen in publieke ruimtes als musea, cafés en winkels. Nait-Rrami was daar op z’n zachtst gezegd ‘niet blij’ mee. “Nog een extra maatregel, dus ook meer werk erbij voor ons. We voeren al dagelijks discussies over het verplichte gebruik van een winkelwagen en nu komt dit er nog bij. En dat het een advies is, en geen verplichting, is verwarrend. De handhaving wordt bij ons neergelegd, maar wij zijn geen boa’s.”

Nait-Rrami’s supermarkt is de drukste Dirk van den Broek in het land. Dagelijks ontvangt hij in Amsterdam-West meer dan 4500 klanten. Achmed gaat mij straks inwerken als supermarktmedewerker, voor één dag. Het zijn niet alleen deze nieuwe maatregelen, zegt hij, maar ook de hele periode die al achter ons ligt. “Iedereen had het terecht over de zorg, maar wij zaten als supermarkt dit voorjaar evengoed in de frontlinie. De eerste persconferentie was nog niet eens voorbij of het was oorlog in de winkel. Mensen pakten wat ze pakken konden.”

‘Het moet van meneer Rutte’

Tot nu toe lijkt vooralsnog een kleine minderheid het advies om een mondkapje te dragen op te volgen. Achmed spreekt her en der wat vaste klanten aan. “Geen mondkapje Juan?” De man knippert met zijn ogen – “Moet die op? Verplicht?” – en tovert er vervolgens eentje uit zijn zak. 

Vooraan, bij de ingang van de winkel, mag ik mensen gaan vertellen dat ze een karretje mee moeten nemen. Achmed doet het voor: een vriendelijk knikje naar de gedesinfecteerde winkelwagentjes links, vergezeld door een uitnodigend gebaar. “Het is verplicht, mevrouw. Het moet van meneer Rutte. Heeft u de persconferenties niet gezien?”

Ik doe mijn best, maar binnen tien minuten is het chaos. Er staan enkele lege winkelkarretjes om me heen waardoor mensen de supermarkt niet meer goed binnenkomen, ik heb al twee klanten aangereden met de rij schone winkelkarretjes en door mijn mondkapje zien mensen mijn vriendelijke, welwillende glimlach niet. Vanuit mijn ooghoeken zie ik een man de spray voor de winkelwagens pakken om zijn handen schoon te maken om doodleuk – zonder winkelwagen – naar binnen te lopen. “Meneer! U moet een winkelwagentje!” roep ik zwakjes. Om daarna opnieuw een meneer zonder karretje de supermarkt te zien inlopen, dus ik duik eropaf, roepende: “Een wagentje! U moet een wagentje hoor!” – op ietwat schrille toon. “Niet zo paniekerig hoor”, zegt de man misprijzend.

Inmiddels staat er een rij voor de deur. Paul Domburg (49) draagt geen mondkapje. “Het is niet verplicht”, zegt hij monter. Nee, zeg ik, maar het is wel het advies. Hij haalt z’n schouders op. “Dood gaan we toch.” Binnen houdt een meneer op leeftijd me staande, die om zich heen wijst. “Bijna niemand draagt een masker, ik ben een van de weinige. Ik durf bijna de deur niet meer uit.” Ja, zeg ik. “Jaaa, ja.” Ondertussen probeer ik over zijn schouder te kijken of er niet meer mensen stiekem naar binnen glippen.

Beeld Jean-Pierre Jans

Veel zuchtende mensen

Collega Ausyn Kiliç (33) vertelt me in de kantine dat klanten best agressief kunnen reageren. Achmed knikt. “Er zijn ruzies geweest tussen mensen die vóór de maatregelen zijn en mensen die ze onzin vinden en zeggen, stel je niet zo aan, zeur niet. Ik probeer dat te sussen, en laat ze aan aparte kassa’s afrekenen.” Ik maak in mijn korte carrière als supermarktmedewerker gelukkig geen agressie mee, maar wel veel zuchtende mensen. De speelse toon van Achmed heb ik nog lang niet onder de knie. Gelukkig is er ook veel vriendelijkheid en behulpzaamheid, al is er ook verwarring. Twee keer krijg ik de vraag of een mondkapje nu wel of niet verplicht is, en veel mensen vragen om een mandje. Eén keer een meneer die iets was vergeten. “Moet ik nu een winkelwagen alléén voor m’n kaas? Sjongejonge.”

Vanaf dit weekend gaan ook alle medewerkers van de Dirk speciale mondmaskers dragen, die het bedrijf uitdeelt. “Wij volgen het advies van de overheid dus wel op, ja”, zegt Achmed. “Het zou een beetje raar zijn als we dat niet doen, dan staan we direct 3-0 achter bij het aanspreken van mensen.” Die zitten nu eenmaal niet te wachten op controle, dat is ook wel een beetje typisch Nederlands, zegt hij, en al helemaal niet als het zo vrijblijvend is. Nederlanders zijn eigenheimers, vat medewerker Henk Lieveld (64) kort samen. Hij werkt al veertig jaar bij de Dirk. “Die moet je niet laten kiezen.”

Lees ook:

Hoe Rutte en De Jonge in drie dagen tijd het coronabeleid compleet omgooiden

In krap drie dagen gooien Mark Rutte en Hugo de Jonge het roer om. Oplopende besmettingscijfers, halsstarrige burgemeesters, een kritische coalitie, externe experts én uitputting dwingen het kabinet tot landelijke maatregelen.

Hoe zinvol is het dragen van een mondkapje?

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam roept op tot het dragen van een mondkapje in alle publiek toegankelijke binnenruimtes, dus niet alleen in de winkels. De burgemeesters van Rotterdam, Den Haag en Eindhoven houden een vergelijkbaar pleidooi. Maar is er al hard bewijs voor het nut van het dragen van een mondkapje?

Trouw laat de corona-scepticus haar eigen graf graven

De onwaarheden van een actrice over corona, worden door de interviewster niet direct weersproken. Moet Trouw kritischer zijn of het oordeel overlaten aan lezers? De Ombudsman aan het woord

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden