ReportageWereldtuinbouwtentoonstelling

Drie weken voor de opening is de Floriade in Almere nog een bouwplaats - met slecht imago

De kavel van Qatar op de Floriade, een belangrijke deelnemer aan het evenement. Beeld Bram Petraeus
De kavel van Qatar op de Floriade, een belangrijke deelnemer aan het evenement.Beeld Bram Petraeus

De Floriade in Almere is nog een bouwplaats, terwijl de opening al over ruim drie weken is. Het imago van het miljoenenproject moet ook nog worden opgepoetst.

Stefan Keukenkamp

“Dit baart ons nou zorgen”, moppert Floriade-projectleider en bomendeskundige Jaap Smit. Hij kijkt beteuterd naar een perkje waar een vers bandenspoor van een tractor doorheen loopt. Op de Thaise kavel iets verderop zijn werkmannen in de weer met klinkers. Er staan nog nauwelijks bloemen en planten, af en toe raast een bouwmachine voorbij. Landschapsarchitect Niek Roozen wijst naar de aftelklok. “Ik weiger erop te kijken”, grapt hij.

Hoewel de Floriade in Almere al over ruim drie weken van start gaat, heeft het terrein nog meer weg van een bouwplaats dan van een prestigieuze wereldtuinbouwtentoonstelling. Vanaf 14 april laten deelnemers uit 33 landen waaronder Qatar, Japan, Duitsland en Thailand zien wat ze op het gebied van tuinbouw(innovatie) in huis hebben. De nadruk ligt dit jaar op het groene en gezonde leven in de stad. De organisatie verwacht de komende zes maanden ruim twee miljoen bezoekers, waarvan driekwart uit Nederland.

Niek Roozen, landschapsarchitect, werkt al vijf jaar aan de voorbereiding van de Floriade in Almere. Beeld Bram Petraeus
Niek Roozen, landschapsarchitect, werkt al vijf jaar aan de voorbereiding van de Floriade in Almere.Beeld Bram Petraeus

Eén miljoen bloembollen

In het ‘Food Forum’, een restaurant op het terrein, toont Roozen een gelikte PowerPoint. Hoewel anders doet vermoeden ‘liggen we op schema’, constateert de landschapsarchitect. Hij somt duizelingwekkende cijfers op: 200.000 vaste planten, één miljoen bloembollen en 3000 bomen. Allemaal geplant op een terrein van 60 hectare, liggend aan het Weerwater midden in Almere.

Van de Abies tot de Ziziphus: alle bomen zijn naar hun botanische naam op alfabetische volgorde geplant. “Een idioot plan natuurlijk, maar het is gelukt.” Buiten wijst Roozen naar één van de bruggen met een vreemde kronkel. “Die kronkel moest erin vanwege het behoud van de beverburcht.” De Floriade huisvest verder een drijvend museum, kabelbaan, kascomplex, siertuinen, circulaire paviljoens en een theater.

Een kunstwerk van kunstenaar Florentijn Hofman wordt geplaatst. Beeld Bram Petraeus
Een kunstwerk van kunstenaar Florentijn Hofman wordt geplaatst.Beeld Bram Petraeus

Floriade-zegsvrouw Annemarie Gerards-Adriaansens doet er alles aan om het evenement in een positief daglicht te zetten, al lukt dat maar mondjesmaat. Omroep Flevoland publiceert bijna dagelijks kritische berichten over de Floriade. De kabelbaan (in eerste instantie zonder vergunning gebouwd) die over de A6 loopt, zou volgens Veilig Verkeer Nederland voor gevaarlijke afleiding zorgen. De bouw van de kassen ging al van start, terwijl de bouwvergunning nog niet rond was. Het salaris van – de inmiddels opgestapte – Floriade-directeur Pieter Cloo (270.000 euro per jaar) leidde tot felle discussie.

Kritiek op de kosten

En dan zijn er nog de kosten. Vele tientallen miljoenen euro’s zijn in het project gestoken, keer op keer moet de organisatie – mede vanwege corona – de hand ophouden bij gemeente en het Rijk voor meer geld om de begroting sluitend te krijgen. “Megalomaan”, zeggen de criticasters. Is dat het wel waard? Hans van Driem, Floriade-directeur van de editie in Zoetermeer (1992) noemde het concept in 2017 in Trouw ‘dood’. Er is volgens hem te veel concurrentie in de wereld van vrijetijdsbesteding.

Landschapsarchitect Roozen is betrokken geweest bij vijf Floriades en ziet de kritiek sinds de editie in ’92 toenemen. “Dit soort projecten kost nou eenmaal geld. Maar het verdient zich dubbel en dwars terug.” Hij rekent even voor: in 2002 (Haarlemmermeer) kwamen er één miljoen buitenlandse bezoekers. “De helft daarvan bezocht Nederland speciaal voor de Floriade en bleef gemiddeld twee nachten. Dat leverde alleen al 850 miljoen euro aan inkomsten voor de regio op.”

Er wordt nog hard gewerkt aan de kavels op de Floriade. Beeld Bram Petraeus
Er wordt nog hard gewerkt aan de kavels op de Floriade.Beeld Bram Petraeus

Juist de huidige aandacht voor klimaat, duurzaamheid en natuur trekt volgens Roozen een nieuwe groep jonge bezoekers aan. En het terrein wordt na het evenement doorontwikkeld tot groene stadswijk. Inmiddels staan er al een woontoren, hogeschool en woonzorgcentrum. Gerards-Adriaansens vult aan: “Het verbreden van de A6, het aangepakte stationsgebied, allemaal vanwege de Floriade.” Intussen moet er nog veel gebeuren voordat koning Willem-Alexander over ruim drie weken de opening verricht. “Het komt af”, garandeert architect Roozen. “Misschien mist hier en daar nog een informatiebord, maar dat zijn details.”

Lees ook:

‘Het concept van de Floriade is dood. Uit. Over. Klaar.’

Het prestigieuze miljoenenproject de Floriade in Almere staat er niet goed voor. Financiële tegenvallers, een organisatie als een vastgelopen schip en kritiek uit alle hoeken zetten de boel op scherp in Flevoland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden