Marinevrouwen

Douchegordijn eruit en kijk: mannen en vrouwen gaan prima samen in de onderzeeër

Een van de vrouwen klimt door het luik de onderzeeër binnen waarop ze voortaan mag varen. Beeld ANP

Gescheiden toiletten of aparte slaapruimtes? Dat hoeft helemaal niet, zeggen de marinevrouwen zelf. Na jaren discussie en een testperiode zijn ze welkom als bemanningslid van onderzeeërs. 

De gordijntjes van de erg krappe doucheruimtes zijn vervangen door deuren met sloten. Zodat de mannelijke matrozen ’s ochtends niet met slaperige ogen per ongeluk bij hun nieuwe vrouwelijke collega’s kunnen binnenvallen. “En als we naar de douche lopen, zijn we altijd compleet in ons kostuum”, zegt bemanningslid Marieke van de technische dienst. “Maar dat moeten de mannen ook doen hoor.”

Marieke was het afgelopen jaar samen met vier vrouwelijke collega’s als ‘testvrouw’ in dienst bij het mannenbolwerk van de onderzeedienst in Den Helder. Om te zien hoe dat gaat, mannen én vrouwen wekenlang aan boord diep in de zee. Een unicum, want al sinds de onderzeedienst actief is, zijn vrouwen niet welkom binnen het team. Er zijn namelijk geen gescheiden toiletten en douchehokjes en geen aparte hutten. Daar is simpelweg geen ruimte voor. En nog steeds niet, maar de voor mannen en vrouwen gemengde ruimtes vormen geen obstakel meer. De test ging goed. Zo goed, dat vanaf nu ook vrouwen bij de onderzeedienst mogen, meldt de Koninklijke Marine.

“De mannen lopen natuurlijk wel veel te dollen”, lachen Myrte en Sarita. Ze namen in 2019 deel aan de pilot. “Maar het is niet vrouwonvriendelijk hoor, integendeel. De jongens zijn heel gezellig. Ik spreek de andere vrouwen eigenlijk best weinig”, zegt Sarita.

Klimmen, bukken en draaien in krappe gangetjes

Met souplesse beweegt Myrte zich klimmend, bukkend en draaiend in de krappe gangetjes van de onderzeeër. Ze begroet wat mannen in de technische ruimte van de Walrus en stopt bij een kamer die niet veel groter is dan een bezemkast. “Kijk, hier slaap ik vaak samen met een jongen. Maar dat is helemaal geen probleem.”

Het was een risico toen Myrte begon aan haar opleiding tot officier, want ze wilde alleen maar bij de onderzeedienst, iets anders wilde ze niet. Maar de dienst was nog verboden terrein voor vrouwen, toen precies na haar afstuderen, vorig jaar, de pilot begon. “Het werk is heel technisch en daar houd ik van. Het is zwaar, soms voel je een tekort aan zuurstof. Maar ik ben nog net zo enthousiast als toen ik begon.”

De totale oppervlakte van de ruimtes op het schip zijn te vergelijken met de grootte van vier caravans, zegt het hoofd van de onderzeedienst Herman de Groot.

Ontspannen sfeer

“De bemanning bestaat uit 54 personen. Dus je begrijpt dat van enige privacy geen sprake is.” De Groot observeerde het afgelopen jaar hoe de vijf vrouwen integreerden tussen de mannen. En dat stemde hem tevreden. “Het gaat erom dat de sfeer ontspannen is. En iedereen heeft altijd kleding aan. Zo lang er maar wordt gelachen, dan wordt het ook niet ongemakkelijk.”

In de grotere onderzeeërs van de marines van onder meer Canada en Australië zijn al wel gescheiden ruimtes voor mannen en vrouwen. Maar daar blijkt dat juist averechts te werken, zegt De Groot. Uit onderzoek blijkt dat mannen en vrouwen op die onderzeeboten daar zoveel rondhangen bij hun eigen sekse, dat het de intensieve samenwerking die nodig is dupeert. “Wij legden direct de link met de gemengde ruimtes bij ons: ‘Misschien kan het toch”, legt De Groot uit. Of veel vrouwen überhaupt interesse hebben in de onderzeedienst is ook voor hem onduidelijk. Van alle werknemers bij Defensie is ongeveer 12 procent vrouw. Met zo’n vijf tot zes vrouwen per onderzeeër is hij tevreden. “Werken op een onderzeeboot heeft iets mysterieus, een jongensdroom”, zegt De Groot, als hij zich snel corrigeert. “Ik bedoel natuurlijk een meisjesdroom.”

De achternamen van mariniers Marieke, Myrte en Sarita staan om veiligheidsredenen niet in de krant. De namen zijn bij de hoofdredactie bekend. 

Lees ook:

Op zoek naar de O-13, een verdwenen onderzeeër, op de bodem van de Noordzee

Eén Nederlandse onderzeeër is nooit teruggevonden. Een expeditieteam gaat op zoek in de Noordzee om het mysterie te ontrafelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden