Politie probeert demonstranten te verjagen van het 18 Septemberplein in Eindhoven.

Rellen na avondklok

Door het hele land rellen na avondklok: ‘Wat bezielt deze mensen?’

Politie probeert demonstranten te verjagen van het 18 Septemberplein in Eindhoven.Beeld ANP

Zondagavond was het na het ingaan van de avondklok in heel het land onrustig. Niet alleen in Amsterdam en Eindhoven zijn demonstraties tegen de coronamaatregelen uitgelopen op rellen. Demissionair premier Mark Rutte noemde de rellen in een eerste reactie maandagochtend ‘crimineel geweld’: ‘De rellen hebben niets te maken met protesteren’.

Op meerdere plaatsen in het land, waaronder Den Haag, Tilburg, Venlo, Enschede, Helmond en Roermond, hebben zondagavond mensen op straat geprotesteerd tegen de avondklok. De betogingen liepen vrijwel overal uit op rellen.

Die hebben volgens Mark Rutte niets met protesteren te maken. Het gaat om ‘crimineel geweld’ en dat zal volgens hem ook zo worden behandeld. “Je vraagt je werkelijk af: wat bezielt deze mensen? Dit heeft niets te maken met de strijd voor vrijheid.” Verder prijst Rutte de politie, burgemeesters en journalisten voor hun werk. “De politie heeft zeer adequaat opgetreden, op alle plekken.”

De ongeregeldheden staan maandag hoog op de agenda van het Veiligheidsberaad. De 25 burgemeesters die voorzitter zijn van een veiligheidsregio bespreken dan met elkaar de bestaande en mogelijk ook nieuwe maatregelen rond de avondklok. Voorzitter van het beraad en burgemeester van Nijmegen Hubert Bruls hoopt maandag meer duidelijkheid te krijgen over wie er precies op de verboden demonstraties zijn afgekomen.

Demissionair justitieminister Ferd Grapperhaus en beraadsvoorzitter Bruls geven na afloop van de vergadering een toelichting op de besluiten.

Rellen door het hele land

In Amsterdam werden 170 mensen aangehouden na een uit de hand gelopen demonstratie. In Enschede belaagden relschoppers het ziekenhuis Medisch Spectrum Twente (MST); ze probeerden de ramen in te gooien, al is dat niet gelukt. Het ziekenhuis overlegt met de politie over extra beveiliging. Rutte noemt het ontoelaatbaar dat “idioten” een ziekenhuis hebben belaagd met stenen. “Die mensen werken zich het snot voor de ogen om mensen gezond te houden”, aldus de premier.

Politie en demonstranten op het Museumplein. Beeld ANP
Politie en demonstranten op het Museumplein.Beeld ANP

In Roermond probeerden relschoppers, in zwart gekleed, vergeefs in te breken in een winkelcentrum door met winkelwagentjes op de glazen pui te beuken. Op meerdere plekken werd vuurwerk afgestoken en werden dingen vernield. Eerder op de dag hielden demonstranten al huis op Eindhoven Centraal en werd in die plaats een vestiging van Jumbo geplunderd. De ruiten van de supermarkt zijn ingegooid en de schappen leeggehaald.

Zondagavond werd in onder meer Tilburg en in Almelo een noodbevel afgekondigd. Het geeft de politie extra bevoegdheden om ervoor te zorgen dat mensen niet op straat zijn. In Tilburg reden mensen luid toeterend rond in auto’s na een oproep via social media om te protesteren tegen de avondklok. Volgens de politie werd ook veel vuurwerk afgestoken. Ook in Breda en Oosterhout was het onrustig. In de Bredase wijk Tuinzigt richtten relschoppers volgens de politie vernielingen aan. De ME en politie kwamen in actie en er werd een noodbevel door de burgemeester uitgevaardigd.

In Apeldoorn werd vuurwerk naar politiemensen gegooid en pleegden relschoppers vernielingen. Na ingrijpen van de politie vertrokken de meeste mensen. In de Haagse Schilderswijk verzamelde zich al enige tijd voor het ingaan van de avondklok een groep, vooral jongeren. Ze staken vuurwerk af en gooiden vuurwerk naar voorbijgangers en agenten.

De mobiele eenheid kwam zondagavond ook in actie in Venlo, waar mensen zich verzamelden op straat en voor onrust zorgden. Er werd onder meer met stenen gegooid. In Stein kreeg de politie hulp van de Koninklijke Marechaussee. In Helmond gooide een groep van zo’n vijftig personen met stenen en vuurwerk naar de politie.

De avondklok geldt de komende weken tussen 21.00 uur en 04.30 uur, als middel tegen verspreiding van het coronavirus.

‘We zijn zo op weg naar een burgeroorlog’

Burgemeester John Jorritsma van Eindhoven reageerde tegenover de NOS geëmotioneerd over de gebeurtenissen in zijn stad: “Dit was het schuim van de aarde dat hier geprobeerd heeft de boel te molesteren. Ik ben bang dat als wij met elkaar op deze weg zijn, we op weg zijn naar een burgeroorlog.”

Politiebond vreest voor nog dagenlange onrust

De Nederlandse Politiebond vreest dat het nog ‘dagen of weken’ onrustig blijft na afgelopen weekend. Dit zei bestuurder Koen Simmers tegen Nieuwsuur, zondagavond. “Ik hoop dat het eenmalig was, maar ik ben bang dat het een voorbode is geweest voor de komende dagen en weken.’” Volgens Grapperhaus had de onrust van afgelopen weekend niets te maken met demonstreren tegen het coronabeleid, maar ging het om crimineel gedrag.

Simmers deed een oproep om maatregelen als de avondklok na te leven: “Het is niet voor niets. Val de politie niet aan, wij kunnen er ook niets aan doen dat deze regels er zijn. Het is niet normaal dat je politiemensen met dodelijke wapens aanvalt.”

Grote schade en plunderingen bij een Jumbo City in het centraal station van Eindhoven na ongeregeldheden in de binnenstad van Eindhoven. Beeld ANP
Grote schade en plunderingen bij een Jumbo City in het centraal station van Eindhoven na ongeregeldheden in de binnenstad van Eindhoven.Beeld ANP

Lees ook:

Het protest wordt overschreeuwd door doelloos geweld. ‘Eindelijk weer iets waar ik adrenaline van krijg’

Ergens tegen demonstreren ging niet meer dit weekeinde; protest werd overschreeuwd door doelloos geweld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden