ReportageDinosaurusskelet

Dit is Aurora, de nieuwe oerdinosaurus van Boxtel

Werken aan de preparatie van dino's en fossielen in het Oertijdmuseum in Boxtel.Beeld Merlin Daleman

Het Oertijdmuseum in Boxtel heeft een langnekdinosaurus aangekocht. Het skelet is bijzonder compleet, maar de preparatie is een waar monnikenwerk.

“Kijk, dit is onze nieuwe dinosaurus. Wil jij hem ook even aanraken?” vraagt Jonathan Wallaard, conservator bij het Oertijdmuseum in Boxtel. Hij houdt een stuk kuitbeen van een diplodocus, ook wel langnekdinosaurus genoemd, in de lucht. Een groepje schoolkinderen komt aangesneld. Verwonderd laten ze hun handen langs het bot glijden.

De dinosaurus, die de naam Aurora heeft gekregen, is vorige week in de Brabantse gemeente aangekomen. Hij leefde 150 miljoen jaar geleden in de Amerikaanse staat Wyoming en werd in de jaren negentig opgegraven. Daarna lag de diplodocus jarenlang opgeslagen in Zwitserland, waar de resten gedeeltelijk ­geprepareerd werden.

De conservator grabbelt nogmaals in een van de kisten. De geprepareerde botten die hij vindt, kan hij moeiteloos opnoemen. Een stuk van het dijbeen hier, een stuk rib daar. Het ene bot ziet er wat fragieler uit dan het andere, maar Wallaard is zeer te spreken over de kwaliteit.

Een dinosaurusskelet wordt nooit heel gevonden

Aurora is een vrij uniek exemplaar. Het is niet de enige langnekdinosaurus in Nederland, maar tot nu toe wel de meest complete. Het Oertijdmuseum is momenteel bezig met de preparatie van een ander exemplaar, Kirby, en in Naturalis wordt al een diplodocus tentoongesteld. “Maar dat zijn eigenlijk composieten”, vertelt Wallaard. “Dan worden twee of meer skeletten gecombineerd.”

Toch moet ook het skelet van ­Aurora verder aangevuld worden, maar dan met afgietsels. De langnekdinosaurus is volgens de conservator ongeveer 50 tot 60 procent compleet. De achterpoten en delen van de staart, de nek, de wervelkolom van zijn borst en de ribben zijn ­gevonden. “Het is een tijdrovend proces”, zegt Wallaard. “Maar het ­gebeurt eigenlijk altijd, want een dinosaurusskelet wordt nooit heel ­gevonden.”

Daarnaast is Aurora bijzonder omdat de resten vrij diep in de zogeheten Morrison-formatie zijn gevonden. Dat is een aardlaag van een honderdtal meters dik uit de late Jura. Langnekdinosaurussen worden vaak ­bovenin deze laag gevonden. “Aurora is dus ouder. Het kan een nieuwe soort zijn of een zeldzame al ­bestaande soort. Dit kan ons nieuwe inzichten geven in de ontwikkeling van deze dino’s.”

Conservator Jonathan Wallaard.Beeld Merlin Daleman

Voordat het museum grondig ­onderzoek kan doen, moet ­Aurora verder geprepareerd worden. Dat gebeurt in het laboratorium bij het museum, dat grotendeels op een team van vijftig vrijwilligers draait. Korreltje voor korreltje moeten de resten blootgelegd worden. Een vrijwilliger die zich in zijn witte labjas over een blok met daarin hals- en staartwervels buigt, is waarschijnlijk nog maanden bezig met de preparatie.

Te leuk voor een koffiepauze

“Je moet wel even opschieten, hè!” roept een andere vrijwilliger, Robin Dukelo, vanachter een ­bureau. Hij heeft bijna de bovenkant van een rij halswervels af. “Als hij klaar is, kunnen deze stukken erop”, legt hij uit.

Dukelo werkt hier nu ongeveer een jaar. Samen met de andere vrijwilligers, veelal gepensioneerden, leert hij het werk in de praktijk. Zijn 8-jarige kleinzoon, tevens dinoliefhebber, enthousiasmeerde hem om mee te doen aan het project. “Hij vindt het geweldig dat ik hier nu ben. Ik kan niet meer stuk bij hem”, vertelt Dukelo trots.

Er moet nog een nieuwe hal bij het museum komen waar Aurora tentoongesteld kan worden. “Maar we zijn een privémuseum en we krijgen weinig subsidie. Dus we moeten er echt voor sparen. Iedere bezoeker telt”, zegt Wallaard. De conservator houdt de precieze kosten van de aankoop van Aurora in het midden, maar schat dat de totale kosten, inclusief opgraving, het transport en de preparatie, zes tot zeven ton ­bedragen. “Juist door te vernieuwen hopen we dat mensen ons gaan ­bezoeken.”

Toch zal het nog een aantal jaar duren voordat Aurora te zien is. Aan de inzet van de vrijwilligers ligt het in ieder geval niet. Er is ineens ­geroezemoes in het lab. “Om 11 uur doen we altijd even een bakkie koffie met z’n allen”, zegt Wallaard. “Maar soms moet ik ze echt van hun plek trekken, omdat ze het te leuk vinden en maar door willen gaan.”

Lees ook:

Ook in de groeve van Winterswijk kan zomaar een nieuwe soort gevonden worden

Een beitel en een hamer. Meer heb je niet nodig om in de groeve van Winterswijk 250 miljoen jaar terug in de tijd te gaan. Maar zonder engelengeduld kom je nergens.

Het nieuwe Naturalis moet ook twijfelaars naar binnen lokken

Het natuurhistorisch museum in Leiden gaat na een grondige metamorfose dit weekend weer open. Unieke dinoskeletten moeten ook de ‘museumtwijfelaars’ binnenlokken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden