Asielprocedures

Dit Iraanse echtpaar wacht al twee jaar in het AZC. ‘We zijn geen prioriteit’

Het Iraanse vluchtelingen-echtpaar bij het AZC in Arnhem. Beeld Koen Verheijden
Het Iraanse vluchtelingen-echtpaar bij het AZC in Arnhem.Beeld Koen Verheijden

De Tweede Kamer eist dat duizenden achterstallige asielaanvragen nu echt snel worden afgehandeld. Ondanks beloften van het kabinet komt daar nauwelijks iets van terecht. Een Iraans echtpaar wacht al ruim twee jaar in het AZC in Arnhem. ‘We zijn geen prioriteit.’

Een kleine kamer met wat vaste meubels en enkele persoonlijke bezittingen, zoals zelfgemaakte houtsnijkunst. Hun kamer in het asielzoekerscentrum in Arnhem is de vijfde plek waar het echtpaar uit Iran (beide 40 jaar) verblijft. “We mogen de bedden niet tegen elkaar aan zetten, zo zijn de regels”, zegt zij met enige frustratie in haar stem. Elke dag zitten ze hier, in afwachting van een oproep van de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND).

Toen vorige week bekend werd dat de Taskforce bij de IND die de achterstanden bij de asielaanvragen moet wegwerken de deadline niet gaat halen, zakte bij het Iraanse echtpaar de moed nog verder in hun schoenen. In september 2018 kwam het tweetal uit Iran naar Nederland en vroeg asiel aan. 

Ze zouden ongeveer drie weken in een tijdelijk AZC blijven voordat hun asielprocedure van start zou gaan met een eerste verhoor bij de IND. Dat werden twee maanden, drie maanden, negen maanden, anderhalf jaar. Hij: “Zesentwintig maanden wachten we nu. Inmiddels wordt gewoon gezegd dat we geen prioriteit zijn.” Een opmerking die hij lastig te verteren vindt. “Toen we in Nederland arriveerden, kregen we te horen dat vrijheid en gelijkheid hier een groot goed zijn en dat er respectvol met mensen wordt omgegaan. Mensenrechten staan hoog in het vaandel. Wij ervaren dat inmiddels anders.”

‘Ik was mijn leven niet zeker’

Hij studeerde Programma management en zij Wiskunde. Ze hadden een mooi huis met een tuin in een groene stad. Ze werkten veel en graag. Tot ze ruim twee jaar geleden moesten vluchten. “Ik was mijn leven niet zeker.” Over de reden wil de man niets kwijt in de krant, omwille van de veiligheid van familie en vrienden. “Ik heb mijn moeder verteld dat ik voor werk naar het buitenland moest, zoals wel vaker. Toen we niet terugkwamen nadat mijn schoonmoeder vorig jaar overleed, werden ze achterdochtig.” Zijn vrouw staart in de verte. “We hebben alles achtergelaten, ons hele leven. En nu wachten we alleen maar, zonder perspectief. Het voelt zo hopeloos.”  Terug naar het verleden gaat niet, een weg naar een nieuwe toekomst is er nog niet. Hij: “We leren onszelf Nederlands, we krijgen geen taalles. We lezen de krant, ik sport veel en mijn vrouw maakt mooie kunstwerken. Maar we verliezen de moed en motivatie.”

Volgens het echtpaar gaat het niet alleen om hen of andere asielzoekers in hetzelfde schuitje. “We zitten met z’n allen op een groot schip dat we Nederland noemen, het gaat iedereen aan. Hier spelen thema’s zoals ongelijkheid en onrechtvaardigheid een rol. We houden van de Nederlanders die we hebben ontmoet, maar de manier waarop de instanties met ons omgaan, is onmenselijk. We willen werken, contacten leggen, maar de integratie wordt moeilijker als het perspectief lang uitblijft.”

IND Taskforce

De Taskforce van de Immigratie en Naturalisatiedienst is een programma dat werd ingesteld om ruim 15.000 asielaanvragen van voor 1 april 2020 zo snel mogelijk af te handelen. Vorige week werd duidelijk dat dit jaar zo’n achtduizend zaken worden afgerond, terwijl het doel was om alle aanvragen weg te werken. Juist de oude zaken blijven langer liggen, nieuwe asielvragen worden binnen een aantal weken opgepakt.

Falend overheidsbeleid

“Het gevoel van machteloosheid, onzekerheid en onrust onder deze groep asielzoekers is enorm”, aldus een woordvoerder van Vluchtelingenwerk. Volgens Vluchtelingenwerk wachten er vooral asielzoekers uit landen waar de dossiers moeilijker te beoordelen zijn. “Syriërs krijgen vaak een verblijfsstatus. Als ze eenmaal aan de beurt zijn, kan hun procedure snel afgehandeld zijn. Bij Iraniërs ligt dat lastiger en is er soms meer onderzoek nodig. Iran is volgens de IND niet voor iedereen onveilig, maar er is geen vrijheid van meningsuiting, geen persvrijheid, geen vrijheid van religie. En dus krijgen ze vaak een vergunning maar moeten ze nu wachten vanwege falend overheidsbeleid.” 

Het Iraanse echtpaar hoopt alsnog op een snelle oplossing. Hij: “Waarom kiest de politiek er niet voor om mensen die al lang wachten allemaal voorrang te geven? Zet de nieuwe procedures twee maanden stil, dan is de achterstand zo weggewerkt. Het brengt ons de verloren jaren niet terug, maar we zouden zo graag weer vooruitkijken.”

De echte namen van dit Iraanse echtpaar zijn bekend bij de hoofdredactie. Omwille van hun veiligheid noemen we die niet. 

Lees ook: 

Problemen bij IND houden aan: asielzoekers moeten nog langer wachten op duidelijkheid

Ondanks herhaalde beloften van staatssecretaris Broekers-Knol (migratie) slaagt de IND er niet in om achterstallige asielaanvragen nog voor het einde van het jaar weg te werken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden