WK Qatar

Dit Groningse café boycot het WK in Qatar, maar wie volgt?

Bedrijfsleider Maarten Roorda van het Proeflokaal Hooghoudt in zijn zaak. Hij gaat in zijn café geen wedstrijden vertonen van het WK voetbal in Qatar. Beeld Reyer Boxem
Bedrijfsleider Maarten Roorda van het Proeflokaal Hooghoudt in zijn zaak. Hij gaat in zijn café geen wedstrijden vertonen van het WK voetbal in Qatar.Beeld Reyer Boxem

Café ’t Proeflokaal Hooghoudt in Groningen zal geen voetbalwedstrijden uitzenden dit WK, vanwege de grove mensenrechtenschendingen in Qatar. Maar van een brede boycotbeweging is in Nederland geen sprake.

Judith Harmsen en Jos Smit

Wie ’t Proeflokaal Hooghoudt in Groningen binnenstapt denkt niet gelijk dat het een sportcafé is. Op dinsdagavond zitten een paar groepjes mannen het kaartspel Magic te spelen. Op een andere tafel wordt een Jenga-toren opgebouwd.

Maar schijn bedriegt. Eigenaar Maarten Roorda is een groot sportliefhebber. De wedstrijden van zijn favoriete club, FC Groningen, worden steevast geprojecteerd op een beamerscherm, dat dan de hele ruit van de kroeg bedekt.

Toch zullen er ondanks Roorda’s liefde voor voetbal tijdens het WK in Qatar géén wedstrijden worden getoond in zijn café. “Ik zie mezelf niet als activist”, zegt hij. “Maar plekken waar mensen geen gelijke rechten hebben, daar moet je niet naartoe, ook niet om te voetballen. Daar wil ik voor staan.”

Roorda is niet de enige café-eigenaar die dit jaar geen WK-wedstrijden uitzendt. Zelfs niet als het Nederlands elftal speelt. Ook in onder meer Utrecht en Rotterdam besloten enkele kroegen de wedstrijden niet uit te zenden.

Maar Roorda en zijn collega’s blijven de uitzonderingen. Van een brede WK-boycotbeweging is in Nederland geen sprake. Koninklijke Horeca Nederland zegt geen signalen te hebben dat ondernemers de WK-wedstrijden niet tonen vanwege misstanden in gastland Qatar.

Geen wedstrijden op grote schermen

Wel is in sommige gemeenteraden discussie ontstaan over het WK in Qatar. In Rotterdam stelde GroenLinks voor om in navolging van een aantal Franse steden dit jaar geen wedstrijden op groot scherm uit te zenden. De partij vindt dat vanwege de massale uitbuiting van migranten tijdens de bouw van de stadions en andere WK gebouwen, niet gepast. “Er zijn duizenden mensen overleden onder erbarmelijke arbeidsomstandigheden, hoe kun je dan nog een feestje vieren?”, zei fractievoorzitter Judith Bokhove in het AD over dat voorstel.

Ook in de Haagse gemeenteraad pleiten GroenLinks en de ChristenUnie ervoor géén wedstrijden op groot scherm te tonen. D66 in Amsterdam gaat minder ver, maar de fractie daar wil wel dat er ook aandacht is voor de mensenrechtenschendingen. Een wedstrijd op groot scherm mag, vindt de partij, maar alleen als er óók informatie wordt getoond over de uitbuiting van arbeidsmigranten.

Een teleurstelling voor voetbalfans? Kroegbaas Roorda uit Groningen heeft het idee dat de meeste mensen zich op de vlakte houden. Van zijn gasten heeft hij in elk geval geen felle reacties ontvangen op zijn besluit de wedstrijden in Qatar niet te laten zien. Misschien omdat hij tegelijkertijd ook benadrukt: “Ik wil niet met een vinger wijzen naar mensen die de wedstrijden wel kijken, het is een persoonlijke keuze van mij.”

Negatieve reacties kreeg hij eigenlijk vooral via Twitter. Ook op dat platform sprak hij zich uit tegen het WK. “Mensen zeiden bijvoorbeeld dat ik een moraalridder ben, of hypocriet omdat ik wel leren schoenen draag. Dat doet me gelukkig niet zoveel”, zegt hij zelf, schouderophalend.

Pleeg kleine daden van verzet

Op het sociale medium kreeg Roorda ook steun. En wel van de actiegroep ‘Cancel Qatar.’ Ook dat collectief, dat eerder handtekeningen verzamelde voor een oproep het WK te verplaatsen, merkt dat van een grote beweging nog geen sprake is. De actievoerders proberen meer cafés te bewegen om tijdens het WK op zwart te gaan, maar slechts een handvol ondernemers heeft zich bij hen gemeld.

Toch geeft sporthistoricus Jurryt van de Vooren, één van de initiatiefnemers, niet op. Ook individuen kunnen volgens hem het verschil maken. “Elke bijdrage die je levert om dit WK voor altijd te besmetten, is er één. Vergelijk het met de campagne tegen het WK in 1978, destijds georganiseerd in het dictatoriale Argentinië. Het WK ging door, maar toch is die campagne wel gelukt: het blijft voor altijd in de boeken als een toernooi dat niet gespeeld had mogen worden.”

Pleeg kleine daden van verzet, is de oproep van Van de Vooren. Hij heeft ook nog wel tips voor de boycotters. Kijk bijvoorbeeld met je vriendengroep een oude Oranje-wedstrijd terug, zegt hij. Op die manier heb je wel de ouderwetse WK-gezelligheid, maar zonder het WK in Qatar te legitimeren.

Een goede optie wat Cancel Qatar betreft? De 5-1 tegen Spanje natuurlijk, op het WK in 2014. Van de Vooren: “Het mooie is: je weet zeker dat Oranje aan het eind van de rit wint.”

Boycots elders in Europa

In Frankrijk kondigden verschillende steden begin deze maand al aan géén WK-wedstrijden te zullen uitzenden op grote schermen. Onder meer Parijs, Marseille, Bordeaux, Nancy en Lille namen dat besluit, vanwege schendingen van de mensenrechten in gastland Qatar. Zoals de gemeente Marseille aan de Franse krant Le Monde liet weten: “Dit toernooi is geleidelijk veranderd in een menselijke en ecologische ramp die onverenigbaar is met de waarden die wij via sport en voetbal in het bijzonder willen uitdragen.”

Ook in Duitsland leeft de Qatar-boycot meer dan in Nederland. Onder de slogan ‘kein Katar in meiner Kneipe’ laten tientallen cafés weten geen voetbalwedstrijden uit te zenden.

In de Belgische hoofdstad Brussel zijn hier en daar ook cafés die het WK boycotten. Verschillende Brusselse deelgemeenten besloten bovendien net als de Franse steden geen grote schermen te zullen toestaan.

Lees ook:

Hoe Qatar van zijn negatieve imago af probeert te komen

Qatar is een klein land dat internationaal toch een vooraanstaande positie weet in te nemen. Vooral dankzij gas, veel geld en voetbal.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden