ReportageBoerenprotest

‘Dit gaat om meer dan stikstof. Het is hoe er met je wordt omgegaan.’

Boeren verzamelen zich met hun voertuigen op een industrieterrein in Alkmaar, om te protesteren tegen het stikstofbeleid. Beeld ANP

Het is aardedonker aan de Parelweg in de Alkmaarse Kooimeer. Het enige baken van licht komt van het AZ-stadion, de trotse medekoploper in de eredivisie. Hier verzamelen zich boze boeren en bouwers voor weer een actie. 

Om 5.00 uur staat er al volop politie, er zijn veel mensen van de pers. Verder staat er nog maar één auto op het industrieterrein Boekelermeer. Het is de grote pick-up van Diane Bouw, bestuurslid van Bouw in Verzet (BIV), dat de acties vandaag organiseert. “Maar daar zal snel verandering in komen”,  zegt ze. “Er hebben zich om precies te zijn 452 mensen gemeld voor deze regio.” 

Ze checkt nog even de app waarmee alle actievoerders met elkaar in contact staan en ziet dat er ook elders in het land veel boeren en bouwers van plan zijn om Nederland te laten zien dat ze boos zijn, dat ze er genoeg van hebben, dat ze het er niet bij laten zitten. “In Apeldoorn zijn 1.000 man, in Assen zijn 1.000 man en in Berkel en Rodenrijs nu 350. Het plan is om naar Den Haag te rijden, naar het ministerie van infrastructuur, maar ik weet niet of we dat halen. Ik verwacht dat alle wegen vast zullen lopen.”

Oranje zwaailichten

Dan verschijnen er tientallen oranje zwaailichten aan de horizon. De grote stoet trekkers komt eraan getoeterd. Het zijn er een stuk of vijftig in totaal. Bouw begroet ze hartelijk. Een jonge boer moet lachen als hij de tekst ziet op de grote Amerikaanse auto. Fuck Jesse Klaver, staat er. “Dat is klare taal”, zegt de boer.

Ook de trekkers hangen vol vlaggen en spandoeken. Een selectie: ‘Smerige politiek maakt Nederland ziek’. ‘Aan dit kabinet zit een zure lucht’. ‘Door sukkels in de regering gaat mijn toekomst naar de tering’. En ‘Boeren aan de top, links aan de strop’.

Beeld ANP

Remco Baltus ( 24) uit Castricum heeft zijn trekker inmiddels ook in de rij geparkeerd. Hij heeft een melkveehouderij en een paardenhouderij. En hij is boos. Heel boos. “Omdat het niet eerlijk is wat er gebeurt.” Baltus vertelt dat hij door de stikstofuitspraak is gedwongen om een deel van zijn bedrijf te verplaatsen naar Uitgeest, kennelijk net buiten een kritiek gebied. 

Maar het gaat hem, en zijn collega’s die eromheen staan niet eens zozeer om de stikstofdiscussie. Wij boeren willen best halveren, zeggen ze, als we twee keer zoveel krijgen voor de melk en het vlees. Baltus: “De prijzen zijn veel te laag en er komen steeds meer regels. Ik werk keihard, elke dag van 6 uur in de ochtend tot soms wel 10 uur in de avond. Zo kan ik toch geen bedrijf runnen?”

‘Ik doe aan alle acties mee’

Als hem wordt voorgelegd of hij snapt dat met name de jonge generatie boeren radicaler wordt, zoals blijkt uit onderzoek in opdracht van deze krant, hoeft hij niet lang na te denken: “Natuurlijk herken ik dat. Ik ben er zelf ook helemaal klaar mee, ben al twee keer eerder naar Den Haag geweest en doe aan alle acties mee.”

De laatste stoet demonstranten komt de Parelweg oprijden. Opvallend is dat de optocht vrijwel geheel bestaat uit tractoren en dat er, hoewel het een actie is van de boeren en de bouw, nauwelijks busjes van aannemers meerijden. Of opleggers, of graafmachines. Een enkele keer passeert er een busje met een opschrift als ‘Hekwerken, balkons en dakterrassen’. Toch is Diane Bouw zeer te spreken over de alliantie tussen boeren en bouwers: “De samenwerking is super nauw geweest. Je voelt ook aan iedereen dat het om meer gaat dan om de stikstof. Het is groter. Het is hoe er met mensen wordt omgegaan.”

Dan is het tijd om te vertrekken. Hoe de dag nu precies gaat verlopen is voor de boeren hier niet helemaal duidelijk. Ze zien het allemaal wel, rijden gewoon met de stoet mee. Die draait niet de A9 op, zoals verwacht, maar gaat de andere kant op, richting het distributiecentrum van supermarktketen Vomar. Daar blijven de actievoerders even stilstaan om even later alsnog de snelweg op te gaan. De fotograaf meldt dat er bij Uitgeest een opstootje is met de politie. Die laat vandaag niet alles toe, zo waarschuwen de boeren in hun app. Gedraag je, is het advies. De publieke opinie tegen zich krijgen willen ze ook niet. Maar ze geloven dat ze iets kunnen bereiken, dat protesteren zin heeft. Diane Bouw van BIV: “Wat als al deze hardwerkende mensen straks bij het UWV moeten aankloppen? Is Nederland dan beter af? Wij gaan vandaag een beroep doen op het nuchtere, gezonde verstand van politiek Den Haag.” Boer Remco Baltus: “Het gaat om aandacht, hectiek. Want het wordt allemaal steeds linkser.”

Lees op destaatvandeboer.trouw.nl een bloemlezing van duizend brieven van boeren, ‘De Staat van de Boer 2 in vijf minuten’, en nog veel meer over De Staat van de Boer.

Lees ook:

De jonge boer ligt op ramkoers

De boerenopstand verhardt. Vooral jonge agrariërs ontkennen het stikstofprobleem en omarmen radicale acties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden