ReportageFietsambulance

Dit fietsende team verpleegkundigen geeft eerste hulp tijdens stapavonden

De hulpverleners op de fiets zijn niet alleen sneller ter plekke bij ongelukken, maar verlichten ook de druk op de spoedeisende hulp tijdens stapavonden.Beeld reyer boxem

Een fietsend team van verpleegkundigen rijdt elke donderdag-, vrijdag- en zaterdagnacht door het uitgaansgebied van Groningen. De hulpverleners op de fiets zijn niet alleen sneller ter plekke bij ongelukken, maar verlichten ook de druk op de spoedeisende hulp tijdens stapavonden.

Met gebogen knieën en haar armen over de schoot van een jongen probeert de jonge twintiger zoveel mogelijk houvast te zoeken. Het licht van de omliggende cafés maakt haar toch al groengele gezicht nog fletser dan het al was. Plots krabbelt de student lichtjes omhoog en buigt haar hoofd snel naar de grond. Speeksel druipt uit haar mond de straatstenen op.

De vrouw heeft overduidelijk te veel gedronken op een van de wekelijkse drukbezochte stapavonden in de populaire Peperstraat in Groningen. Maar druk is het er die avond niet. Groepjes jongens en meiden snellen naar binnen, de kroegen in. Na weken van regen en soms lenteachtige temperaturen is het deze avond koud.

Een kalende, gezette man stapt vanuit de tegenoverliggende kroeg op de dronken student af. “Niets aan de hand”, zegt de uitsmijter met een glimlach om zijn mond tegen Martin Hospers (43), verpleegkundige bij Ambulancezorg Groningen. Hospers duwt zijn neonkleurige mountainbike daarop verder richting het Poeleplein, het epicentrum van het uitgaansgebied in.

Het Poeleplein in Groningen, het epicentrum van het uitgaansgebied in.Beeld Reyer Boxem

Daar waar Hospers en collega Mark Hazekamp (38) op zulke avonden eerder in een ambulanceauto reden, doen ze dat sinds vorig jaar op de fiets. De verplegers moeten zo tijdens stapavonden voor meer rust op de spoedeisende hulp van nabijgelegen ziekenhuizen zorgen. Hun fietstassen zijn gevuld met zo’n beetje alles wat ook ambulances bij zich hebben. Van naalden, zuurstof tot aan medicatie. Het enige wat ze missen, is een brancard.

‘Op de fiets krijg je veel meer mee’

Het fietsteam kwam er nadat verpleegkundigen van de ambulancezorg tijdens de grote hardloopwedstrijd van het jaar, de 4Mijl, in 2014 rondfietsten. Ambulances konden toen delen van de route niet bereiken omdat deze waren afgezet. “Toen merkten we pas echt dat je op de fiets de oren en de ogen van de meldkamer bent”, vertelt Hospers terwijl hij rustig in het licht van de stad de pedalen van zijn fiets intrapt. Twee succesvolle proeven in 2018 volgden.

“Op de fiets krijgen we veel meer van de sfeer in de stad mee. Toen ik nog in de auto rondreed, wist ik nooit wat ik ter plekke zou aantreffen.” Zo’n vijf keer per maand zit Hospers met een collega van elf uur ’s avonds tot zeven uur ’s ochtends op de fiets. Op de andere avonden nemen collega’s de dienst over. Soms komt het biketeam zelf een opstootje tegen, andere keren wordt het team door de meldkamer naar een plek gestuurd.

Hoewel cijfers ontbreken, beaamt het Groningse Martiniziekenhuis dat het biketeam de druk op de spoedeisende hulp verlicht. “Soms kunnen zij hechtingen doen die wij anders hadden moeten doen of hoeft iemand alleen naar de huisarts”, zegt een woordvoerder. “Dat scheelt dure capaciteit op de spoedeisende hulp en ontlast ons. Maar het gaat ons er vooral om dat de fietsende verpleegkundigen eerder en sneller hulp kunnen verlenen.”

Landelijk geldt een richtlijn van 15 minuten aanrijtijd voor ambulances, voor het biketeam is het gemiddelde 3 minuten. In 80 procent van de gevallen die de teams tegenkomen, is geen ambulance nodig. Ze komen gemiddeld per maand zo’n 32 keer in actie, waarbij de piek tussen 2 en 4 uur ’s nachts ligt.

Interesse voor aanpak in groningen

In Nederland is het biketeam van de Groningse ambulancezorg uniek. Andere regio’s kijken met veel interesse naar de aanpak in Groningen, zo bleek afgelopen winter tijdens een landelijke bijeenkomst. Ze willen weten of een fietsteam ook bij hen zou werken.

Verpleegkundigen fietsen nu ook al in andere delen van het land rond, maar tot nu toe doen ze dat alleen tijdens evenementen en festivals. De ambulanceregio’s bepalen zelf of ze een biketeam hebben, zegt Ambulancezorg Nederland. Woordvoerder Nadiene Toby: “Er is geen landelijk beleid. Het ligt eraan hoe een gebied is ingericht. In een stad kan een fiets heel handig zijn, maar het is aan de regio’s om te bepalen hoe ze daarmee omgaan.”

‘Lachgas is het nieuwe biertje’

Twee jongens lopen lurkend aan een ballon in vlot tempo voorbij. Iets verderop stappen andere jongeren met zwarte ballonnen in hun handen uit een avondwinkel. Hier op balloon alley is het vaak raak. Hospers: “Laatst was iemand buiten bewustzijn omdat hij te veel hijsen van een ballon had genomen. Lachgas is het nieuwe biertje.”

Om 3 uur komt er een eerste melding. Hospers en Hazekamp springen op de fiets naar een meisje dat een epileptische aanval zou hebben. Als de twee aankomen, blijkt het meisje mikpunt te zijn geweest van een onhandige, onbedoelde uithaal. Ze doen een medische check en raden haar aan naar huis te gaan. Nog slechts drie anderen keren komen de twee die nacht in actie. Hospers: “Het is extreem rustig. Dit zien we zelden.”

Lees ook:

De verpleging is dringend op zoek naar een testosteron-injectie

Het is de pabo’s gelukt: steeds meer mannen kiezen voor het basisonderwijs. Maar de hbo’s verpleegkunde blijven een vrouwenbolwerk, terwijl alle handen aan het bed nodig zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden