Gevaccineerden bij een priklocatie in Utrecht.  Beeld Werry Crone
Gevaccineerden bij een priklocatie in Utrecht.Beeld Werry Crone

Vaccinaties

Deze week heeft de helft van alle volwassenen een coronaprik gehad. Wat betekent dat?

Deze week krijgt de 7 miljoenste landgenoot zijn eerste coronavaccinatie. Dat maakt – ondanks alle onzekerheden – de kans dat de pandemie nog uit de hand loopt fors kleiner.

Het is een mijlpaal in de vaccinatiecampagne: deze week heeft de helft van alle volwassen Nederlanders minstens één coronavaccinatie gehad. Ons land telt ongeveer 14 miljoen volwassenen en ergens in de komende dagen verdwijnt voor de 7 miljoenste keer een naald in een tot dan toe ongevaccineerde arm. Na een trage start begin dit jaar zijn nu bijna 9,5 miljoen prikken gezet, eerste en tweede prikken bij elkaar. Sinds dinsdag mag de eerste groep dertigers, zij met geboortejaar 1981, zich melden voor een afspraak. Nederland zit qua priktempo net onder het Europees gemiddelde.

Wat betekent deze mijlpaal? Allereerst is de prik voor velen persoonlijk een opluchting. Zij hoeven iets minder bang te zijn dat ze het virus oplopen. De vaccins bieden enkele weken na de eerste prik al redelijk wat bescherming. Ook de kans om anderen de besmetten is lager.

Ook de zorg slaakt een zucht van verlichting. Er komen minder mensen met corona het ziekenhuis binnen, vooral uit de leeftijdsgroepen die al grotendeels zijn gevaccineerd. Begin dit jaar vormden 70- en 80-plussers samen de grootste groepen op de covid-verpleegafdelingen in het ziekenhuis, maar in maart en april daalde het aantal 80-plussers rap.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Voor half juli een eerste prik

Het verband met de vaccinaties ligt voor de hand: deze groep was als eerste aan de beurt voor een prik. Nu het rustiger wordt in de ziekenhuizen, kan een begin worden gemaakt met het inhalen van andere zorg.

Het aantal positieve coronatesten daalt al weken en de coronaregels worden stapsgewijs versoepeld. Volgens het RIVM komt de daling grotendeels op het conto van de vaccinaties. Mogelijk speelt ook het goede weer een rol: dat lijkt voor de verspreiding van het virus minder gunstig.

Voorbarig

Daarnaast bestaat het risico dat nieuwe varianten van het virus opduiken, die besmettelijker zijn. Dat zien we in Engeland, waar de Indiase variant in opmars is en waar het virus ondanks de vaccinaties zich weer meer verspreidt. Bij zo’n besmettelijker variant is een hogere vaccinatiegraad nodig. Ook beschermen de huidige vaccins soms minder goed tegen nieuwe varianten.

Tim Koetsier (26).  Beeld Werry Crone
Tim Koetsier (26).Beeld Werry Crone

‘Ik ben dolblij, het voelt als vrijheid’

Tim Koetsier (26) is GGD-medewerker en krijgt een restvaccin

“Ik werk parttime bij de GGD. Ik had dus het geluk om nu al een vaccinatie te kunnen krijgen, want aan het eind van de dag worden restvaccins weggeprikt onder medewerkers. Ik ben dolblij, het voelt als vrijheid.

Vóór de coronacrisis zat ik net in Australië om te reizen en biertjes te tappen. Maar door de maat­regelen moest ik na drie weken al terug naar Nederland. Mijn ­kamer was bezet en de bar waar ik werkte, was dicht. Dus zat ik weer in mijn kinderkamer, bij m’n moeder op zolder – een dieptepuntje.

Ik ben toen bij de GGD gaan werken, als host en administratief medewerker. Soms ­kwamen hier mensen die al ­weken niemand hadden gezien, dat heeft me wel geraakt.

Zelf ben ik intussen een bedrijfje begonnen. Ik breng een drankje op de markt, Coco Club, dat in ­cafés verkocht moet gaan worden. Het is voor mij dus extra ­belangrijk dat de horeca openblijft.”

Ton Kraaikamp. Beeld Werry Crone
Ton Kraaikamp.Beeld Werry Crone

‘We kunnen eindelijk bij de kinderen eten’

Ton Kraaikamp (67) heeft het gevoel dat de wereld weer opengaat

“Ik had 48 jaar gewerkt en ging in de zomer van 2019 met pen­sioen. Daar heb ik precies een paar maanden van kunnen genieten. Toen kwam corona en zaten we binnen. Daar heb ik best de pest over ingehad: heb je eindelijk vrijheid, en dan dit.

Voor de veiligheid waren we toch maar streng met de anderhalve meter. Zo hebben we Kerstmis en oudejaarsavond helemaal alleen gevierd, terwijl we twee kinderen en vijf kleinkinderen hebben. Ik ben niet echt een knuffelpersoon, maar ik heb het zo ­gemist om met die kleintjes te stoeien en te ravotten. Veel familieleden heb ik sinds vorig jaar niet meer gezien.

Ik heb me tijdenlang aan dit ­moment vastgehouden. Het is ­geweldig, alsof de wereld weer voor me opengaat. We kunnen eindelijk bij de kinderen eten en leuke dingen doen – daar ben ik zo dankbaar voor. Misschien lukt het zelfs om in de zomer naar Kroatië te gaan, dat zou helemaal fantastisch zijn.”

Moeilijk bereikbare groepen

Hoe gaat het verder? Dat hangt onder meer af van de leveringen van de farmaceuten. Het is de bedoeling dat iedere volwassene die dat wil, voor half juli een eerste prik heeft gehad, maar nieuwe tegenvallers kunnen tot meer vertraging leiden. Het hangt ook af van wie een prik wil. De 50 procent van Nederland die nu een vaccin heeft gehad, wilde wel. Nu komen ook de moeilijker te bereiken – en te overtuigen – groepen aan de beurt.

Volgens het RIVM is de vaccinatiebereidheid gestegen tot 84 procent. Of dat percentage gehaald wordt, moet nog blijken. Tot dusver lukt het de overheid minder goed om jongvolwassenen, Nederlanders met een migratieachtergrond en mensen van orthodox-christelijke huize te overtuigen van het nut van vaccinatie. Als de vaccinatiegraad in sommige gemeenschappen laag blijft, kan het virus daar blijven rondgaan. Bovendien moet in de praktijk blijken of een vaccinatiegraad van 84 procent genoeg is om te zorgen dat nieuwe uitbraken uitdoven zonder dat nieuwe coronabeperkingen nodig zijn.

Ella. Beeld Werry Crone
Ella.Beeld Werry Crone

‘Het zal superemotioneel zijn om opa en oma te zien’

Ella (17) zit vanwege astma in de risicogroep

“Vorig jaar bleek opeens dat ik astma had. Tijdens het sporten – ik doe atletiek en tennis – kreeg ik heel zware benen. Volgens de dokter werd er te weinig zuurstof naar beneden gepompt. Door mijn astma zit ik in de risicogroep. Mijn ouders en ik waren daarom extra voorzichtig. Sommige leeftijdsgenoten zijn wel ­jaloers dat ik al gevaccineerd ben, maar ik heb vrienden die ook al een prik hebben gehad.

Het ergste vind ik dat ik opa en oma niet heb kunnen knuffelen. Ik ging vaak bij ze logeren, dan speelden we Triviant of Levensweg. Dat kon nu niet. Het zal ­superemotioneel zijn om ze weer te zien.

Mijn andere oma is ­tijdens de ­coronacrisis overleden, ze zat in een gesloten kliniek waar het ­virus rondwaarde. Dat was heel verdrietig. Ik was dus erg bang dat mijn andere opa en oma het virus ook zouden krijgen. Het is een grote opluchting dat we nu allemaal gevaccineerd zijn.”

En dan is er nog ons gedrag: als we ons de komende tijd minder goed aan de resterende regels gaan houden, kan dat leiden tot een nieuw piekje in Nederland, zo waarschuwde OMT-voorzitter Jaap van Dissel eerder.

Minister Hugo de Jonge noemde het afgelopen weekend ‘reëel’ dat op 1 september ook de mondkapjes en de anderhalvemeterregel kunnen verdwijnen. Door alle onzekerheden vinden veel experts die voorspelling voorbarig.

Hoe dan ook, die 7 miljoenste gevaccineerde is een moment om bij stil te staan. Hoe meer Nederlanders zijn gevaccineerd, des te kleiner de kans dat de pandemie met de komst van een nieuwe variant weer gierend uit de bocht vliegt.

Kalasien Titaheluw. Beeld Werry Crone
Kalasien Titaheluw.Beeld Werry Crone

‘Ik kan nu weer troost zoeken bij mijn familie’

Kalasien Titaheluw (55) is dankbaar dat ze haar vrijheid weer terug heeft

“Mijn moeder is een paar weken geleden overleden aan een hersenbloeding en hartproblemen. Het is heel gek om iemand tijdens de coronaperiode te verliezen. Je bent in de rouw en wil mensen kunnen vasthouden en omhelzen. Ik ben zo blij dat ik nu weer troost kan zoeken bij mijn familie.

Bij de afscheidsdienst in de kerk mochten maar twintig mensen aanwezig zijn. Dat was heel moeilijk. Je moet gasten kiezen, alsof het een bruiloft is – dat is niet wat je wil. Ik merkte dat ik daarna weinig afleiding had. Mijn werk als administratief medewerker was mijn enige verzetje.

Ik ben zo dankbaar dat ik nu mijn vrijheid terug heb, dat ik weer met mijn familie kan knuffelen. Voorheen gingen we vaak op ­stedentrips en uit eten, dat was heerlijk. Indonesische families zijn erg close. Ik wil ook graag naar Bali op ­vakantie. Ik hoop zo dat dat nu weer kan.”

Interviews: Sterre van der Hee

Lees ook:

Krijgen we straks een vierde golf? En nog vier vragen over een mogelijke uitbraak in de winter

Een nieuwe corona-uitbraak ligt deze winter op de loer, waarschuwt het Outbreak Management Team (OMT). Moeten we een landelijke vierde golf vrezen? Vijf vragen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden