InterviewCoronabedden

Deze mensen zijn de dupe van de uitgestelde zorg: ‘Zij nemen mijn plekkie in het ziekenhuis in’

Toine uit Nijmegen Beeld Koen Verheijden
Toine uit NijmegenBeeld Koen Verheijden

Wie zijn de mensen die weken, maanden, of al bijna twee jaar wachten op zorg die vanwege covid telkens wordt verzet? Tien portretten. ‘Een of twee keer per dag heb ik een pijnaanval.’

Johan van Heerde en Orkun Akinci

Juud Janssen-Hollander had het operatieschort al aan toen ze hoorde dat haar behandeling toch niet door kon gaan vanwege een binnengekomen coronapatiënt. Zo werd de operatie waar ze al zo lang naar had uitgekeken en waarop ze zich mentaal had voorbereid toch uitgesteld. Het overkwam de afgelopen periode talloze mensen, van jong tot oud, man en vrouw.

Planbare zorg wordt al weken uitgesteld en sinds deze week is daar in een aantal ziekenhuizen de kritiek planbare zorg, die binnen zes weken nodig is om (ernstige) gezondheidsschade te voorkomen, bijgekomen. Demissionair zorgminister Hugo de Jonge bekrachtigde vrijdag de zogenoemde fase 2D, wat betekent dat planbare zorg verder wordt afgeschaald om ruimte te maken voor patiënten die met covid worden opgenomen. Vaak is er geen zicht op een nieuwe behandeldatum.

Toine (66) uit Nijmegen

“Maandag ging de telefoon. Mijn pre-operatieve afspraak van dinsdag werd voor onbepaalde tijd uitgesteld. Wegens coronadrukte heeft het ziekenhuis geen idee wanneer ik wel terecht kan.

“Ik moet een nieuwe hartklep krijgen, de huidige sluit niet goed na een operatie in de zomer. Ik werd toen opgenomen met onduidelijke klachten en er bleek een bacterie op de hartklep te zitten. Nu zit ik in onzekerheid. Mijn hart moet harder werken waardoor mijn conditie achteruit is gegaan. Werken gaat niet echt. Ik sta op de drempel van mijn pensioen maar de afscheidsviering van mijn werk moet vanuit huis.

“Ik begrijp dat het heel druk is op de intensive care, waar ik na de operatie ook even een plek nodig heb. Het is vervelend om geluiden te horen van mensen die zich nog steeds niet hebben laten vaccineren, ondanks wat er nu gaande is. Het voelt nu alsof zij mijn plekkie in het ziekenhuis innemen.”

Marleen   Beeld
Marleen

Marleen (29) uit Borger

“Vier maanden geleden kwamen dokters erachter dat ik een tumor in mijn hoofd heb. Het gezwel leek eerst goedaardig, maar artsen in het UMCG (academisch ziekenhuis in Groningen, red.) oordeelden dat de kans toch groot is dat de tumor kwaadaardig is.

“Dan staat je leven totaal op z’n kop. Wat als er uitzaaiingen zijn? Het duurde echter weken voordat er scans konden worden gemaakt.

“Gelukkig leek alles veilig, maar een snelle operatie is cruciaal. De eerste datum was 16 november, maar vlak daarvoor bleek dat mijn moeder corona had en was het beter om mijn operatie te ruilen met een mevrouw op 30 november. Die vrouw werd plots gevraagd om mijn plek in te nemen. Na alle voorbereidingen en een nacht in het ziekenhuis was er toch geen plek op de intensive care en kon ze weer naar huis. Dat is mijn nachtmerriescenario. Nu wordt zij de 30e alsnog geopereerd.

“Eerlijk? Ik heb wel eens gedacht: zo erg zal het toch niet zijn in de ziekenhuizen? Maar nu zit ik er middenin. Er zit iets in mijn hoofd en dat moet eruit. Mijn operatie staat nu gepland voor 20 december. Ik hoop dat het doorgaat.”

Juud  Beeld Maartje Geels
JuudBeeld Maartje Geels

Juud (54) uit Blaricum

“Een zeldzame vernauwing van de luchtpijp zorgt ervoor dat ik nog maar voor 65 procent kan ademhalen. Dat wordt steeds minder. De aandoening werd op 23 oktober vastgesteld. Door het gedeelte achter mijn stembanden op te rekken, kan de chirurg voorkomen dat ik stik.

“De ingreep stond gepland op 9 november in het Amsterdam UMC. Er was een speciaal anesthesieteam voor nodig, omdat mijn ademhaling tijdelijk zou worden stilgelegd. Ik had mijn operatieschort al aan toen de operatie alsnog werd uitgesteld. Een binnengekomen Covid-patiënt had ook beademing nodig en de anesthesie was onderbezet.

“Ik oordeel niet over degene die in mijn plaats op de afdeling is gekomen. Niemand loopt expres corona op. Bovendien heb ik met zestien chemokuren in twintig weken al voor hetere vuren gestaan. Maar de benauwdheid belemmert me wel enorm. Ik sta nu voor 14 december op de lijst, hopelijk gaat het dan wel door.”

Mirella  Beeld
Mirella

Mirella (48) uit Weert

“Ik ben een soort van zwanger terwijl ik niet zwanger ben. Mijn baarmoeder zit vol met goedaardige gezwellen, vleesbomen noemen ze die. Het zijn er een stuk of tien, de grootste is als een flinke sinaasappel. Ik kwam erachter na een tijd met vage klachten. Fysiek heb ik er steeds meer last van, door de druk op andere organen zoals mijn blaas. In het ergste geval verkleven die organen met mijn baarmoeder.

“De conclusie: mijn baarmoeder moet eruit. Woensdag was de grote dag. Mijn eerste serieuze operatie, en hoe; een heel orgaan wordt verwijderd. Mijn tas had ik al ingepakt.

“En toen werd de operatie toch nog uitgesteld, zonder datum. De teleurstelling kwam heel hard binnen. Verdriet, woede, deze week is een achtbaan van emoties. Tel je zegeningen zou ik tegen iedereen willen zeggen, ook tegen de relschoppers van deze week.”

Jeannette Beeld
Jeannette

Jeannette (56) uit Gorinchem

“Twee weken geleden heb ik weer een koliekaanval (krampaanval in de buik, red.) gehad. Ik stond al op de wachtlijst om mijn galblaas eruit te laten halen, toen hebben ze de operatie meteen ingepland. Op een woensdag had ik contact met het ziekenhuis over de medicatie. Het gaat gelukkig door, dacht ik. Een dag later werd de ingreep toch afgezegd. Nu krijg ik bericht als er plaats is. Ik vrees dat het februari of maart wordt.

“Het is heel naar en ik baal er flink van. Toch snap ik dat er mensen voorgaan die er erger aan toe zijn. Na het uitstel ben ik wel meteen mijn tweede vaccinatie gaan halen. In mei had ik de eerste, maar ik kreeg allergische reacties. Nu moest het maar gebeuren. Ik wil geen ziekenhuisbed bezetten omdat ik ongevaccineerd ben. Dat zou ik moreel nu heel lastig vinden.”

Frits  Beeld
Frits

Frits (62) uit Roermond

“Mijn revalidatiearts is ziek. Omdat de afdeling wordt overspoeld met mensen die moeten revalideren, worden mijn controlemomenten uitgesteld. Niet onoverkomelijk, maar ik mis wel een stuk begeleiding. Door chronische botontstekingen zijn mijn beide onderbenen geamputeerd. Gelukkig gaat het fysiek goed en heb ik geen problemen met de protheses. Anders was het een ander verhaal geweest.

“Ik mankeer nog veel meer. Mijn vrouw is eigenlijk mantelzorger voor mij. Bijkomend probleem is dat zij ook aan het wachten is. Ze heeft hartritmestoornissen en staat al vanaf juni op de lijst voor een ingreep in het Maastricht UMC, maar ik verwacht niet dat het dit jaar nog gaat gebeuren.

“Uitstelbare behandelingen worden steeds maar vooruit geschoven. Het personeel kan daar niets aan doen. Er is de afgelopen jaren gewoon te veel in de zorg gesnoeid. Als er dan een pandemie overheen komt, gaat het fout.”

Alyssa   Beeld
Alyssa

Alyssa (22) uit Arnhem

“Eén à twee keer per dag heb ik een pijnaanval. Ik heb dan zoveel last dat ik geen verre stukken kan lopen en mijn dochtertje niet kan oppakken. Dat is erg rot: ze heeft net RS (luchtwegvirus, red.) gehad en is daardoor vaker ziek en benauwd.

“Vorig jaar ben ik van haar bevallen. Tijdens de zwangerschap zijn er galstenen ontstaan die voor zoveel pijn zorgen dat mijn galblaas moet worden verwijderd. Daar zit wel enige spoed achter: als een galsteen loskomt kan dat ernstige klachten veroorzaken.

“Maar de operatie is al twee keer uitgesteld. Donderdag zou het eindelijk gaan gebeuren, maar al een week eerder werd bekend dat er voor mij geen meer plek is door het toenemende aantal coronapatiënten. Nu kunnen ze ook geen nieuwe datum geven. Met die onzekerheid zit ik te wachten, met iedere dag weer pijnaanvallen.”

Lodewijk  Beeld
Lodewijk

Lodewijk (66) uit Amersfoort

“Voor de operatie aan mijn prostaat, die vijf keer zo groot is als normaal, moet ik vijf dagen in het ziekenhuis blijven. Voorlopig kan dat niet en loop ik nog wel even met een katheter rond.

“Ik hoorde begin 2020 dat het niet goed was met me. De coronacrisis zorgde ervoor dat ik in dat voorjaar ook al niet kon worden geopereerd. Daarna heb ik een tijd weinig last gehad. Totdat ik anderhalve maand geleden van de ene op de andere dag niet meer kon urineren. Dat doet erg veel pijn, kan ik u vertellen. Met de katheter gaat het sindsdien wisselend, maar gelukkig ben ik er niet mee.

“Veel mensen die geen vaccinatie nemen, redeneren vanuit hun goede gezondheid. Ik vind dat een gebrek aan solidariteit. Want mensen zoals ik, die dat geluk niet hebben, moeten nu wachten op de meest basale medische zorg. Het is goed om dat geluid eens te laten horen.”

Chantal  Beeld
Chantal

Chantal (47) uit Hengelo

“Dat de ziekenhuizen vastlopen omdat eigenwijze mensen geen prikkie nemen, daar kan ik geen begrip voor opbrengen. Ondertussen zitten veel mensen in onzekerheid, zoals ik. Deze week werd ik gebeld, de operatie aan mijn stomabreuk gaat voor onbepaalde tijd niet door.

“Mijn dunne darm heeft zich genesteld in de breuk waardoor hij bekneld zit. Hierdoor loop ik het risico dat mijn dunne darm niet goed doorloopt of zelfs beschadigt bij langdurige beknelling. Ik mag daarom niet bukken. Dat is knap lastig als ondertussen het huishouden doorgaat, een kind en hond aandacht willen en manlief er niet altijd is.

“Ook moet ik allemaal kunstgrepen uithalen om lekkage rond de stoma te voorkomen. Sorry, dat klinkt misschien niet zo fris, maar mooier kan ik het niet maken. Met een operatie ben ik van mijn klachten af. Nu is de kans groot dat ik tot volgend jaar moet wachten.”

Jildou  Beeld
Jildou

Jildou (26) uit Groningen

“Het is geen levensbedreigende kwestie, dat zal ik meteen toegeven. Maar mijn leven staat een soort van stil omdat een relatief kleine ingreep niet kan.

“Begin vorig jaar ben ik bij een ongeluk een deel van mijn vingers aan mijn voorkeurshand kwijtgeraakt. Na een jaar herstel en revalidatie moet vastgegroeide huid aan het bot worden losgemaakt om vervolgens een prothese aan te meten. Nu word ik belemmerd in mijn dagelijks leven. Typen gaat moeizaam en schrijven gaat al helemaal niet. Dat is heel lastig voor een student.

“Ondertussen leef ik met pijn. Die was dragelijk omdat ik rekende op een operatie dit najaar. Maar nu het zover is, kan ik niet geholpen worden. Als ik wist dat het zo lang zou duren, had ik het daarmee erg zwaar gehad. Nu is er nul zicht op een operatie. Die moet namelijk onder narcose, dus moet er een anesthesist bij blijven. Die anesthesisten zijn er niet.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden