Burgemeester

Den Haag kiest vandaag een nieuwe burgemeester. De stad wacht op iemand die rust brengt

Schade op de Boulevard door vliegende vonken afkomstig van het grote vreugdevuur op het strand van Scheveningen in 2019.Beeld ANP

De gemeenteraad van Den Haag kiest vanavond uit twee kandidaten de opvolger van de verguisde Pauline Krikke. De nieuwe burgemeester moet vooral rust brengen.

Nadat de stofzuiger de grote zaal van Theater Diligentia aan het Lange Voorhout in Den Haag heeft verlaten, vindt op deze bijzondere locatie vanavond de besloten raadsvergadering plaats waarop de nieuwe burgemeester wordt gekozen. Het is het eerste theaterstuk sinds weken.

Wat er precies op het programma staat, is nog steeds onduidelijk. Onder de strenge leiding van voorzitter Chris van der Helm van de VVD heeft de vertrouwenscommissie de sollicitatiebrieven van negentien mannen en vier vrouwen gelezen. Tot nu toe heeft Van der Helm de gesprekken die daarna zijn gevoerd met de kandidaten die voor een nadere kennismaking zijn uitgenodigd, binnenskamers weten te houden. Het is alleen bekend dat twee kandidaten het níét zijn geworden. Bert Blase, op dit moment burgemeester van Heerhugowaard en Richard de Mos van de ‘Groep Mos’, kozen ervoor openbaar te solliciteren. Zij meldden onlangs ook zelf dat zij het niet geworden zijn.

Er blijven dus 21 kandidaten over. Degene die vanavond burgemeester wordt, zal volgens PvdA-raadslid Bülent Aydin een schaap met vijf, zes of zelfs zeven poten moeten zijn. De allerbelangrijkste eigenschap van de man of vrouw in kwestie zal moeten zijn dat deze in de positie boven de partijen rust brengt in een uiterst gepolariseerde samenleving. Er is iemand nodig met gezag en duidelijkheid, iemand die ook makkelijk in de sociale omgang is. Waarnemer Johan Remkes heeft de afgelopen maanden laten zien dat hij een uitstekende kandidaat zou zijn, maar hij ruimt straks graag zijn bureau uit.

Een reconstructie van de escalatie

De crisis in Den Haag sluimerde al langer, de onhandig opererende Pauline Krikke lag niet goed bij de bevolking en had te weinig steun van haar ambtenarenapparaat. De situatie escaleerde vorig jaar toen een aantal incidenten elkaar snel opvolgden. 

Op dinsdag 1 oktober valt de rijksrecherche in bij de woningen en werkkamers van de twee ‘Hart voor Den Haag/Groep de Mos-wethouders’, zijnde Richard de Mos en Rachid Guernaoui. Ze pochen altijd met hun ‘ombudspolitiek’, dicht bij de mensen, maar nu blijken ze opeens verdacht te worden van corruptie. Dat geldt ook voor partijgenoot Nino Davituliani. Alle drie ontkennen ze de beschuldigingen.

In een nachtelijke vergadering die op de invallen volgt, blijkt dat coalitiepartijen VVD, D66 en GroenLinks niet meer met De Mos en Guernaoui willen samenwerken en valt de coalitie. De gemeenteraad zegt het vertrouwen in het college op, waarna zij opstappen. Donderdagnacht 3 oktober kan er van een bestuurlijk volstrekt onoverzichtelijke bestuurlijke situatie worden gesproken. Maar de hardste klap moet dan nog komen.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft net in die periode het onderzoek naar de uit de hand gelopen nieuwjaarsvuren op Scheveningen afgerond, en komt tot een harde conclusie. De autoriteiten (lees: Krikke) wisten dat de bouwers van de vreugdevuren op Scheveningen zich niet aan de afspraken hielden, maar grepen niet in.

Waarnemend burgemeester Johan Remkes.Beeld ANP

Nog nooit vertoond

De uitkomsten zijn voor burgemeester Krikke aanvankelijk geen aanleiding om op te stappen. Ze wil het debat in de gemeenteraad van een week later ‘open’ tegemoet treden. Maar dat haalt ze niet meer. Intern wordt de druk te groot en op zondag 6 oktober maakt ze haar vertrek bekend. Niet tijdens een samenzijn met de raad na een inhoudelijk debat, niet tijdens een persconferentie met wellicht nog een laatste kritische vraag. Burgemeester Pauline Krikke laat op Instagram een filmpje achter waarin ze haar ontslag indient, en haast zich weg. In bestuurlijk Nederland nog nooit vertoond.

Johan Remkes, net als Krikke van de VVD, neemt tijdelijk het stokje over. Hij blijkt al dagen vóór het vertrek van Krikke te zijn benaderd door Commissaris van de koning Jaap Smit. Die zag vermoedelijk al wat aankomen.

Lees ook: 

De nieuwe coalitie in Den Haag verlegt de koers naar links

Den Haag heeft weer een bestuur met een meerderheid in de raad. Er wordt minder bezuinigd in de zorg, de belasting op huizen en honden stijgt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden