Tweede Wereldoorlog

De ‘Zigeunerrazzia’ van 1944 is online in kaart gebracht

Op 16 mei 1944 stuurden Nederlandse gemeenten zoveel mensen naar Westerbork, dat het zelfs de Duitsers verbaasde. Beeld ANP
Op 16 mei 1944 stuurden Nederlandse gemeenten zoveel mensen naar Westerbork, dat het zelfs de Duitsers verbaasde.Beeld ANP

Nederlandse gemeenten werkten heel actief mee bij deportaties, blijkt uit onderzoek van het programma Pointer.

De locaties waar tijdens de Tweede Wereldoorlog ‘zigeunerachtige personen’ in heel Nederland werden gearresteerd en naar doorgangskamp Westerbork gebracht, zijn door het journalistieke programma Pointer online in kaart gebracht. Te zien is vanuit welke 19 gemeenten 576 mannen, vrouwen en kinderen in Westerbork aankwamen.

De Zigeunerrazzia van 16 mei 1944 was onderdeel van de Europese klopjacht op Sinti en Roma. De nazi’s zagen het ‘zigeunerras’ als minderwaardig, crimineel en een bedreiging voor de maatschappij van het Derde Rijk. Het systematisch ombrengen van de Sinti en Roma, naast de Joodse bevolking, wordt ook wel ‘de vergeten holocaust’ genoemd.

Een aantal Nederlandse gemeenten stuurde die dag zoveel mensen naar Westerbork, dat het zelfs de Duitsers verbaasde. Bijna de helft van de gearresteerden werd daar vrijgelaten vanwege hun ‘Arische’ afkomst of omdat ze nuttig zouden zijn voor de bezetter, zoals Amsterdamse Sinti-muzikanten die graag werden gezien in de horeca. Op 19 mei vertrokken 245 mensen op het ‘Zigeunertransport’ naar Auschwitz. Slechts 32 van hen keerden na de oorlog terug.

Op de interactieve kaart maakt Pointer (KRO-NCRV) in samenwerking met Netwerk Oorlogsbronnen voor het eerst inzichtelijk welke Sinti, Roma en woonwagenbewoners naar Westerbork zijn gebracht, wie werden vrijgelaten en wie de oorlog niet overleefden.

Lees ook:

Herdenk Roma en Sinti – ook in de historische canon

Te lang is de massamoord door de nazi’s op Roma en Sinti ontkend. Jef Helmer en Paul Öfner, betrokken bij het muzikale Europese project Requiem voor Auschwitz, pleiten voor erkenning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden