Coronamaatregelen

De versoepelingen volgen elkaar ineens snel op. Verrassend, vindt hoogleraar Chantal Bleeker

Dj Reinier Zonneveld tijdens een optreden in Paradiso vorig jaar juni. Het poppodium heropende de deuren weer op volledige capaciteit. Beeld ANP
Dj Reinier Zonneveld tijdens een optreden in Paradiso vorig jaar juni. Het poppodium heropende de deuren weer op volledige capaciteit.Beeld ANP

Nog voor het eind van deze maand wil het kabinet bijna alle coronamaatregelen afschaffen. Hoe veilig dat is, vragen we aan hoogleraar uitbraken van infectieziekten Chantal Bleeker.

Johan van Heerde

Het optimisme over de omikronvariant neemt toe en de versoepelingen volgen elkaar in razend tempo op. Kroegen en discotheken mogen volgende week als het aan het kabinet ligt tot 1.00 uur ’s nachts open en de anderhalve meter afstand is na het tonen van het coronatoegangsbewijs verleden tijd. Het OMT heeft geen bezwaar tegen die plannen, meldden bronnen vrijdag. Op 25 februari hoopt het kabinet de beperkingen bijna allemaal te kunnen afschaffen.

De versoepelingen doen denken aan begin juni en eind september vorig jaar, toen het kabinet zich twee keer vergiste in het coronavirus en alsnog (stevig) op de rem moest trappen, met zelfs een extra lockdown tot gevolg. Een vraaggesprek met hoogleraar uitbraken van infectieziekten Chantal Bleeker (Radboudumc) over de risico’s van de beoogde versoepelingen.

Hoe kijkt u naar de aangekondigde versoepelingen?

“Ik ben wel een beetje verrast. Ik snap heel goed dat er wordt gesproken over versoepelingen. Maar dat het kabinet ook al zo snel de anderhalve meter en het gebruik van mondkapjes wil loslaten, net als mogelijk het thuiswerkadvies, verbaast me. Is dat nu al nodig? Weten we genoeg over de effecten van het loslaten van al deze maatregelen tegelijk op ziekenhuisopnames en de verspreiding van het virus?

Nederland volgt het voorbeeld van landen als Denemarken waarvan soms wordt gezegd dat het daar ook lukt. Is dat terecht?

“Ik wil daar wel een kanttekening bij plaatsen. Op de intensivecare-afdelingen zijn de cijfers in Denemarken inderdaad gunstig, maar de ziekenhuisopnames lopen wel op. (Het wekelijks aantal opnames van coronapatiënten ligt in Denemarken vier keer hoger dan tijdens de heftigste piek hier, red.). Ook gaat het aantal besmettingen na de piek daar niet zo hard omlaag als misschien gehoopt. Daar kijk ik toch met enige zorg naar en ik ben benieuwd hoe de RIVM- modelleurs de situatie hier voorspellen.”

Kunnen we straks veilig een cocktail drinken in het café?

“Dat ligt eraan wat je veilig noemt en vooral ook of je kwetsbaar bent of niet. Voor risicogroepen wordt het zo wel ingewikkeld om deel te nemen aan het maatschappelijke leven.

“Dat het kabinet overweegt om met een testbewijs te gaan werken vind ik een goed plan. Een toegangstest is niet 100 procent waterdicht, maar kan denk ik veel besmettingen voorkomen. Maar dat ze in volle kroegen alleen het coronatoegangsbewijs als ‘dijkbewaking’ willen inzetten begrijp ik minder goed. Zeker met de omikronvariant draagt de coronapas zeer beperkt bij aan onze veiligheid.

“Veiligheid draait ook om wat we accepteren aan ziekenhuisopnames, aan extra uitgestelde zorg en extra langetermijngevolgen na een corona-infectie.”

Deze week bleek uit een onderzoek dat mensen na een corona-infectie een grotere kans hebben op hart- en vaatziekten. Zijn de effecten van een corona-infectie inderdaad groter dan bijvoorbeeld na een stevige griep?

“Bij griep kennen we minder langetermijneffecten dan die komen bovendrijven in onderzoeken naar Covid. Onlangs bleek ook uit een andere studie dat 65-plussers op de lange termijn meer risico’s hebben op ziekte dan bijvoorbeeld een vergelijkbare groep mensen na een longontsteking. Wat we nog niet weten is of vaccinaties die langetermijngevolgen beperken, bijvoorbeeld omdat mensen minder ziek worden.”

Maar we accepteren eigenlijk dat het coronavirus zich straks massaal gaat verspreiden en mensen het vaker krijgen. Anders zou je niet versoepelen. Valt dat te accepteren?

“Dat vind ik een heel ingewikkelde vraag. Ik denk dat we vooral in ons achterhoofd moeten houden dat corona niet voor iedereen meevalt. Het virus valt niet mee voor mensen die alsnog in het ziekenhuis komen en ook niet voor mensen wiens behandeling hierdoor wéér wordt uitgesteld.

“Ik benijd de mensen niet die deze afweging moeten maken, want dat je wilt versoepelen is heel begrijpelijk en gezien de situatie ook terecht. Maar erken en benoem ook dat de pandemie nog niet voorbij is.”

Lees ook:

Iwan van der Horst (de nieuwe Diederik Gommers): ‘Door anders te werken kunnen we met dezelfde mensen meer doen op ic’s’

Hij leidde de Maastrichtse intensive care door twee coronajaren, en herstelde tussen de bedrijven door van darmkanker. Iwan van der Horst is de nieuwe voorman van de intensive cares.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden