InterviewModeldeskundigen

De tweede coronagolf is misschien maar een golfje

Beeld Patrick Post

Modeldeskundigen Sake de Vlas en Luc Coffeng waarschuwden eerder voor te snelle versoepelingen. Door de huidige ontwikkelingen zijn ze iets optimistischer. 

De tweede golf. Ga een gesprek aan over het coronavirus en dit toekomstige gevaar is nooit ver weg. Hij komt, stelt de wereldgezondheidsorganisatie WHO. Modelexpert Jacco Wallinga van het RIVM deelt deze vrees.

Ja, hij komt, zeggen ook Sake de Vlas en Luc Coffeng, respectievelijk hoogleraar en universitair docent infectieziektemodellering aan het Erasmus MC. “We zoeken de tweede golf zelf op, met versoepelingen en ons gedrag”, zegt De Vlas. “Het lijkt erop dat we net zo lang doorgaan tot er iets gebeurt.”

De tweede golf werd vaak genoemd na de demonstratie op de Dam, twee weken geleden. Waarschijnlijk is dat niet. Volgens de cijfers van het RIVM is ongeveer 1 op de 10.000 Nederlanders op dit moment besmettelijk. Met 5000 deelnemers aan een demonstratie is het goed mogelijk dat niemand is besmet. Evengoed kunnen er vijf of zes demonstranten rondlopen die het virus bij zich dragen, al was het maar omdat de cijfers van het RIVM een onderschatting zijn, zegt Coffeng. “Niet iedereen laat zich testen. Sowieso is van een gebeurtenis moeilijk te zeggen of het veilig is of niet. Het gaat erom hoe mensen zich over een langere periode gedragen.”

De juiste maatregelen

De Vlas en Coffeng, die eerder nog waarschuwden voor een opleving van het virus als de opeenvolgende versoepelingen te snel gaan, zijn redelijk optimistisch over de ontwikkelingen. “Blijkbaar hanteren we nog steeds de maatregelen die het grootste effect hebben”, zegt Coffeng. “Het voelt weliswaar alsof we veel meer vrijheid hebben, maar we houden nog altijd afstand van elkaar en in het openbaar vervoer blijft het rustig. Toch is het gevaar niet geweken, want de Nederlandse bevolking is nog steeds een bosje droog brandhout. Als daar een vonk in slaat, kan het alsnog gaan branden.”

Als de tweede golf komt, zal deze niet zo hoog zijn als de eerste, verwachten De Vlas en Coffeng. Misschien is het daarom beter om te spreken over een golfje. Het virus heeft niet meer de vrijheid die het had, door de maatregelen die nog van kracht zijn en vanwege het test- en traceerprogramma. “We zijn ook alerter”, zegt Coffeng. “In maart werden we echt overvallen.”

“Sterker nog”, zegt De Vlas, “toen deden we zelfs iets waar het virus zich goed bij voelt.“ De Vlas doelt op carnaval in Noord-Brabant en Limburg. Veel mensen op elkaar, gezang, luid gepraat. Zo’n gespreid bedje zullen de virussen van de tweede golf moeten missen.

Een reiziger met een mondkapje op station Den Haag Centraal. Beeld ANP

Sluimeren of doven

Hoe het virus zich bij een nieuwe opleving gedraagt, hangt af van hoe lang Nederland de cijfers laag weet te houden. Coffeng: “Hoe langer we het virus kunnen onderdrukken, des te meer plekken er zullen zijn waar het uitsterft. Als het dan opkomt, blijven deze plekken grotendeels gespaard. Een andere mogelijkheid is dat het virus op veel plekken blijft sluimeren. Dan komt het bij een tweede golf overal op. Ik verwacht dat overigens niet, gezien de lage aantallen van nieuwe ic-opnames.”

De tweede golf of piek hoeft niet te betekenen dat landen weer in lockdown gaan. Ierland heeft dat al laten weten. Een nieuwe lockdown is ook niet nodig, denken Coffeng en De Vlas. Allereerst omdat Nederlanders bij een stijging zelf waarschijnlijk voorzichtiger zullen worden. Als de overheid wel ingrijpt,  kan dat regionaal. Daarbij moet de overheid kijken welke versoepeling verantwoordelijk is voor de nieuwe besmettingen, zegt De Vlas. Het is echter lastig te bepalen welke versoepeling verantwoordelijk is voor stijgende cijfers. De versoepelingen volgen elkaar snel op en het kabinet kiest ervoor diverse maatregelen tegelijk terug te draaien.

Dat doet het kabinet om de vaart erin te houden en de schade, zowel sociaal als economisch, te beperken. Met een betere Europese afstemming hadden volgens Coffeng en De Vlas overheden zowel het tempo hoog kunnen houden als het effect van afzonderlijke maatregelen kunnen bestuderen. Frankrijk had de terrassen kunnen openen, Denemarken de scholen, Nederland de kappers, enzovoort. Landen hadden dan van elkaar kunnen leren.

Vakantie

De tweede golf wordt ook geregeld genoemd in gesprekken over de vakantie. Als iedereen terugkeert van over de grens, gaat het dan weer zoals na de wintersportvakanties? Nee, denken De Vlas en Coffeng. Tenzij Nederlanders in het buitenland zich ineens anders gaan gedragen en onverantwoorde risico’s nemen. Of naar plaatsen gaan waar het virus nog actief is. Maar als het goed is, geldt voor die plekken code rood.

Lees ook:

Modelleur RIVM waarschuwt voor opleving epidemie

Door de versoepeling van de coronamaatregelen stijgt de besmettingsfactor weer. ‘Mensen houden zich minder aan de basisregels.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden