Toerisme

De toeristentrein naar Amsterdam dendert door en door

Het nieuwste hotel van Amsterdam is tevens het grootste met 650 kamers: nhow Amsterdam Rai aan de Zuidas, gebouwd door Rem Koolhaas.Beeld EPA

Amsterdam doet veel om toerisme in te dammen, maar het effect blijft uit. Het aantal hotelkamers groeit fors, ook in de regio.

De hoofdstad heeft het massatoerisme nog lang niet getemd. Ondanks drie jaar hotelstop blijft het aantal toeristen, en het aantal hotelkamers in de regio Amsterdam spectaculair groeien. De stad heeft er sinds 2015 25 procent kamers bij. Ook de regio heeft het licht gezien, en profiteert mee met 40 procent extra hotelkamers.

Zo verscheen vlak bij Schiphol, naast de A9 en A4, het Corendon Village Hotel Amsterdam met 680 kamers. Vrijdag opende langs de Zuidas A10 het grootste hotel van de hoofdstad, ‘nhow’ Amsterdam Rai (650 kamers), ontworpen door architect Rem Koolhaas.

De Amsterdamse toeristenbranche blijft ondanks alle maatregelen en discussies groeien als een tierelier. De bezettingsgraad stijgt naar ongekende hoogte (84 procent van de 35.000 hotelkamers in 2018, cijfers 2019 nog niet bekend), net als de gemiddelde kamerprijs: 167 euro. Er waren vorig jaar 17,4 miljoen hotelovernachtingen in Amsterdam alleen, weer meer dan het jaar daarvoor. Het Nationale Bureau voor Toerisme en Congressen voorziet 30 miljoen toeristen voor Amsterdam in 2030.

Om de onvrede en overlast in de stad te beperken, stelde Amsterdam per 2017 een hotelbouwstop in. Maar doordat er al tientallen vergunningen waren afgegeven, wordt er constant doorgebouwd. In de strijd om de leefbaarheid te behouden voert de gemeente een ‘Stad in Balans’-beleid. “De stad is in de eerste plaats voor de bewoners, en in de tweede plaats voor bezoekers”, zegt een woordvoerster. Inmiddels is een heel palet maatregelen genomen: sinds januari is de toeristenbelasting verhoogd, is er een wijkquotum voor bed&breakfasts, en worden wijkverboden voor Airbnb onderzocht. Amsterdam gaat op weg naar een autoluwe stad, zeecruiseschepen en touringcars gaan zo veel mogelijk het centrum uit, er is een stop op toeristenwinkels. Er is ook een beperking van het aantal rondvaartboten, en per april een verbod op het op straat aanbieden van fietstaxi’s, koetsen en tuktuks in het centrum. Ook is het aantal toeristen per rondleiding beperkt.

Zelfs de prostitutie op de Wallen is geen heilig huisje meer. De burgemeester zoekt naar alternatieve scenario’s. “We durven wel in te grijpen, maar zoeken nog naar de juiste maatregelen. Er is geen makkelijke oplossing”, aldus Vera Al, namens wethouder Victor Everhardt van economische zaken.

Venetië doemscenario

Dat bevestigt directeur Stefan Hartman van het European Tourism Futures Institute van NHL Stenden Hogeschool in Leeuwarden. “De aantrekkingskracht en reputatie van Amsterdam zijn al tientallen jaren enorm sterk. Toerisme is als een dieseltrein. Als het op gang komt, is het lastig af te remmen en de gewenste spreiding naar buitengebieden vereist daar een heel sterk aanbod. Venetië blijft een doemscenario voor Amsterdam.”

Hartman wijst erop dat er meer discussie zou moeten zijn over min- en pluspunten van toerisme. Het verbaast hem dat de Tweede Kamer in november een PvdA-motie wegstemde om een nationale toerismevisie te ontwerpen. “Daaraan merk je dat de politiek het thema waardevol toerisme nog niet omarmt.” De vaker geopperde aanpak om goedkope vluchten naar Amsterdam te beperken, is een voorbeeld dat landelijke aanpak vergt.

De regio en andere steden kunnen leren van de casus Amsterdam, stelt Hartman. Terwijl in de hoofdstad de drukte het debat domineert, overheerst in de regio nog het argument van banen en welvaart. Tegenover de Amsterdamse hotelstop bestaan daar plannen voor nog zo’n 14.000 hotelkamers. Er is overleg binnen de regio, maar elke gemeente beslist voor zichzelf. Pas als ook daar overlast groeit door stijgende huizenprijzen, Airbnb-verhuur, files van touringcars, of Engels moeten spreken in de horeca, zal het draagvlak verminderen, denkt hij.

Wanneer stopt de groei voor Amsterdam? Als een kamer gemiddeld 300 euro per nacht kost? Hartman: “De prijzen stijgen zolang er vraag is. Maar misschien maakt de prijs niet eens zoveel uit. De stad is geweldig en het is onvoorstelbaar hoeveel rijkdom er is, en hoeveel mensen bereid zijn te betalen.”

Lees ook

Op deze fietskaart heet Rotterdam ‘Amsterdam Modern South Quarter’

We hadden al Amsterdam Castle (Muiderslot) en Amsterdam Beach (Zandvoort). Maar omdat Nederland zo klein is kun je dit hele concept uitrekken tot aan de landsgrenzen. Dan wordt Rotterdam: Amsterdam Modern South Quarter, ofwel de moderne zuidwijk van de hoofdstad. En wandelen langs de Hunebedden heet Amsterdam Big Stones. Fietsen op de Cauberg? Alleen voor liefhebbers van Amsterdam Mountain.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden