Vier vragen aan Susan Branje

De thuiswonende student leert minder van het leven

Beeld ANP

Door de invoering van het leenstelsel en de woningnood blijven studenten langer thuiswonen. In 2016 gingen ze een jaar later uit huis dan in 2012, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Wat doet dat met jongeren? Vier vragen aan Susan Branje, hoogleraar pedagogiek. 

1 Wat leren studenten als ze op kamers gaan wonen?

“Ze leren om zelf hun dag te plannen en hun financiën te regelen. Daarnaast leren ze te leven met huisgenoten die vaak anders zijn dan zij en ze moeten huishoudelijke taken oppakken. Jongeren leren zo meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leven, en daarmee een zelfstandig bestaan op te bouwen. Daarnaast ontstaat er door uit huis te gaan een radicale breuk in wat ouders kunnen zeggen over de keuzes van hun kind. Je ziet ook dat meisjes eerder het huis verlaten, waarschijnlijk omdat die vaak meer beschermd worden opgevoed. Als ze op zichzelf gaan, mogen ze gewoon tot laat alleen naar huis fietsen, om maar een voorbeeld te noemen. De afstand zorgt ervoor dat je meer je eigen beslissingen neemt en voor ouders wordt het makkelijker om de kinderen los te laten.”

2 Kunnen studenten niet zelf­standig worden als ze nog bij hun ouders wonen?

“Het kan wel, maar het gebeurt in mindere mate. Als studenten thuis wonen, doen de ouders toch vaak de was en zorgen ze voor het eten. Ook ondersteunen ouders hen dan eerder met hulp en advies. En dat is oké, zolang de ouders maar niet alle problemen van het kind oplossen. Jongeren leren juist van fouten maken. Denk bijvoorbeeld aan de consequenties voelen van onverstandig omgaan met geld. Als ouders steeds financieel bijspringen, zit daar ook geen les in.”

3 Ouders krijgen dus een andere rol?

“Ouders bij wie het kind als student nog inwoont, blijven veel meer betrokken bij het leven van hun kind. In principe is dat mooi en de relatie tussen jongeren en hun ouders is steeds vaker goed. Maar de ontwikkeling dat ouders zich meer met het leven van hun kind bemoeien, heeft niet altijd een positief effect. Het gebeurt nu vaker dat ouders bij de school aankloppen om verhaal te halen als hun zoon of dochter een slecht cijfer heeft gehaald. Dat zou twintig jaar geleden echt niet gebeuren. Toen werd je als student gewoon als volwassene beschouwd en moest je de eigen boontjes doppen. Vanaf achttien ben je oud en wijs genoeg om zelf je studieproblemen op te lossen. Dat is iets wat ouders moeten beseffen.”

4 Hoe kunnen studenten die thuis wonen toch net zo zelfstandig worden als leeftijdsgenoten op kamers?

“Studenten moeten duidelijke afspraken met hun ouders maken. Bedenk als ouder: wat bekostigen wij en wat moet ons kind zelf doen en bijdragen? En ook: wat zijn de consequenties als dat niet lukt? Dat wil niet zeggen dat ouders hun kind nooit financieel en emotioneel mogen steunen, maar maak wel afspraken over wanneer je als ouder wel en niet bijspringt. Behandel de ander ook echt als een volwassene. Het is niet voor niks dat jongeren zo veel thuis wonen. Naast de financiële redenen is het voor veel jongeren thuis ook best relaxed en fijn en jongeren krijgen tegenwoordig ook veel vrijheid van hun ouders. Het is niet meer dan normaal om daar ook iets voor terug te vragen.”

Lees ook: 
Vormt het leenstelsel echt zo’n grote belemmering voor studenten?

De tegenstanders van het leenstelsel zeggen dat het jongeren belemmert in de kansen voor de toekomst, het klassensystemen in de hand werkt, en het geld niet wordt geïnvesteerd in het onderwijs zoals beloofd. Kloppen deze argumenten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden