Viruswaarheid

De strijd om de avondklok wordt vandaag beslecht, maar er komen nog veel meer coronaprocedures aan

Willem Engel van Viruswaarheid. Beeld EPA
Willem Engel van Viruswaarheid.Beeld EPA

Het Haagse gerechtshof beslecht vrijdag de juridische strijd over de avondklok. Maar de landsadvocaat kan na de uitspraak niet op zijn lauweren rusten, er staan nog allerlei procedures tegen de staat op de rol.

Vrijdag is de ontknoping van de juridische slag om de avondklok. Het gerechtshof in Den Haag velt zijn oordeel over de rechtmatigheid van de manier waarop de maatregel is ingevoerd. Maar met het vonnis kan de landsadvocaat nog niet achteroverleunen. Viruswaarheid gaat door met procederen tegen de overheid. De horeca wil via de juridische route afdwingen dat de sector weer open mag. En ook marktkooplui slepen de staat voor de rechter, zo maakten zij woensdag bekend.

In principe voert landsadvocaat Reimer Veldhuis in al die zaken het woord voor de staat. “Het is mooi werk”, zegt Bart Roozendaal, partner bij advocatenkantoor AKD en advocaat van verschillende veiligheidsregio’s. “Je kunt niet terugvallen op wat je eerder hebt gedaan, er is geen precedent. Dat maakt deze zaken interessant en spannend. Dit is topadvocatuur.”

Maar het juridische getouwtrek rondom coronamaatregelen kan ook lastig zijn, weet hij uit ervaring. “De onvoorspelbaarheid van de pandemie regeert.” Zo was het kabinet vlak voor de invoering van de avondklok bang dat de Britse coronavariant superbesmettelijk was, maar lijkt het er nu op dat eerdere prognoses van het RIVM iets te pessimistisch waren. “Als advocaat voor overheden moet je bij dit soort zaken dus heel flexibel zijn. Reimer is dat. Ik ken hem als een zeer competente deskundige, een rustige advocaat, die je niet snel op een uitglijder zult betrappen.”

‘Je moet op alles zijn voorbereid’

Veldhuis is sinds 2018 landsadvocaat, een functie die teruggaat tot de veertiende eeuw. Als zelfstandig advocaat – hij is niet als ambtenaar vast in dienst, staat hij de staat standaard bij in juridische procedures. Zijn kantoor Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn behandelt jaarlijks meer dan duizend zaken voor de overheid.

In de pandemie leunt het kabinet zwaar op advies van het RIVM. Maakt dat Veldhuis’ werk ingewikkelder? “De coronamaatregelen zijn politieke besluiten, wat dit werk niet anders maakt dan andere zaken die advocaten voor overheden voeren”, stelt Roozendaal.

Wel weet de advocaat dat de mannen van Viruswaarheid een onvoorspelbare tegenpartij zijn. “Je moet op alles zijn voorbereid.” In het pleidooi van de staat klonk vaak ‘uhm’, hoorde hij. “Reimer zocht misschien naar de juiste toon. Advocaten hebben de neiging terug te slaan. Maar als je cliënt de staat is, moet je altijd beschaafd blijven, en tegelijkertijd juridisch scherp. Het vinden van die balans kan moeilijk zijn.”

Glad ijs

De Groningse hoogleraar recht en samenleving Jan Brouwer zag juist dat de rechter het de landsadvocaat lastig maakte in de avondklokzaak. “In haar vonnis heeft zij zich nogal inhoudelijk uitgelaten over de motivering van die avondklok. Volgens haar valt het nogal mee met de besmettingscijfers. Ik ben doorgaans zeer kritisch op de overheid, maar nu dacht ik: daar heb je als rechter geen verstand van. Zij had zich terughoudender moeten opstellen.”

Volgens Brouwer trok de rechter de landsadvocaat met zich mee het gladde ijs op. “Hij moest zich tijdens het spoedappel plots ook begeven op terreinen waar hij niks van weet. In alle haast is Jaap van Dissel toen opgehaald. Veldhuis is geen viroloog, net als de rechter. Ik ben zeer benieuwd naar wat het gerechtshof vrijdag zal zeggen.”

Lees ook:

De rechter bewaart het laatste oordeel over de avondklok nog een week

Terwijl de senatoren in de Eerste Kamer vrijdag verwoed debatteerden over een nieuwe spoedwet voor de avondklok, ging in het gerechtshof in Den Haag de juridische strijd verder over de huidige wettelijke basis voor de maatregel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden