TweewielersLijdensweg

De Segway had heel wat kunnen zijn. ‘Een lijdensweg is een understatement.’

Stadstoezicht Rotterdam op de Segway Ninebot

 De segway moest het vervoer in Nederland compleet veranderen. Maar het project mislukte. Piet Kruijt, de man die het zelfrijdend apparaat naar Nederland haalde, blikt terug. 

Elektrisch vervoer stond nog in de kinderschoenen, maar toen Piet Kruijt hoorde over de segway was hij overtuigd. De innovatieve techniek, de mogelijkheden die het bedrijven zou bieden: er was heel veel potentie. In 2004 begon Kruijt vol optimisme aan het importeren van het zelfbalancerende éénpersoon karretje. Er ging meer fout dan goed.

Het is voorbij. Het persbericht, afgelopen zomer, baarde nauwelijks opzien. ‘De productie van segway stopt per 15 juli’, stond er. Dat was het dan. Piet Kruijt uit ’s-Hertogenbosch had meer dan vijftien jaar lang zijn ziel en zaligheid gegeven om de Segway naar de Nederlandse consument te brengen, maar toen was het over.

Een lijdensweg? “Dat is een understatement”, zegt Kruijt. Het was het allereerste begin van het elektrisch vervoer in Nederland. Vervoersmiddelen als Segway, steps en mono wheels waren onbekend.

Het begon er allemaal mee dat Kruijt zijn eerdere bedrijf verkocht. Op zoek naar een nieuwe uitdaging viel zijn oog op een krantenbericht over een Amerikaanse uitvinding van ene Dean Kamen, over een zelf balancerend vervoermiddel. De bestuurder kon zich ermee verplaatsen door puur zijn lichaamsgewicht te gebruiken. Leunde hij naar voren, ging het apparaat naar voren en zo ging het ook met naar achteren en opzij.

Toeristenkarretje

“Ik hield niet van het openbaar vervoer”, zegt Kruijt. “Ik vond het niet conveniënt. Maar gecombineerd hiermee zag ik er wel iets in. Eerst met de trein en dan met de segway voor de ‘last mile’, zoals dat heet.”

Uiteindelijk werd hij verkoper van een ‘toeristenkarretje’, het gevolg van eindeloos veel foute ontwikkelingen. Zelf zag hij het apparaat als hulpmiddel voor politie en douane, als vervoermiddel in opslagloodsen, zelfs als sportvehikel. Maar de cijfers tonen aan dat het weinig succesvolle pogingen waren om het apparaat aan de man te brengen. “Negentig procent, wereldwijd, van de verkochte segways werd verkocht voor tours.”

Ook een toepassing: een boer op de Segway.

Piet Kruijt is ernstig ziek. Zijn longen ademen nog maar 15 procent van wat ze vroeger konden, elders in zijn lijf mankeert nog meer. Beter zal hij niet meer worden, maar als het over zijn Segway gaat, wil hij graag nog eens terugkijken.

Hij zit in een gemakkelijke stoel in de showroom van E-Milers, de winkel in elektrische vervoermiddelen die nu bestierd wordt door zijn zoon. Er staan elektrische scooters, een segway. Naast hem zit zijn vrouw Caroline en naast haar draait op een scherm onafgebroken een film over elektrisch vervoer. “Ik was er nogal van onder de indruk, van de Segway”, zegt Kruijt. “Ik ging meteen naar Amerika om te kijken wat dat nou was.”

Op eigen houtje

Kruijt kwam terecht bij een bedrijf in in Bedford, New Hampshire: ‘Net Fort Knox’. “De hele wereld overspoelde dat bedrijf. Iedereen die er kwam werd in een soort quarantaine gezet en wie op dit bijzondere voertuig wilde rijden, moest eerst een cursus volgen van een week. Een week hè?”

“Goed, ik heb dat gedaan. Na lang praten kregen we het importeurschap voor Nederland. Er waren toentertijd ook al een heleboel mensen die het apparaat op eigen houtje aan het importeren waren, maar dat was nooit officieel. Er waren wel voorwaarden. De eerste was natuurlijk dat we een bepaald aantal segways zouden afnemen. De tweede dat het apparaat op de Nederlandse weg werd goedgekeurd.”

Piet Kruijt

Kruijt had die voorwaarde doodgewoon getekend. Het bleek een wespennest. “Er waren toen allerlei mensen al in het wild op die segway aan het rijden en er was een verkeersofficier van justitie, Koos Spee, die daar de strijd mee aanging. Ze waren niet toegestaan, dus hij dreigde ze te gaan confisqueren.”

Gevaarlijk

“Het was 2005, en onze eerste strijd begon. Wij, dat was Segway Nederland, gerund vanuit de hockeyclub. We namen het op tegen het ministerie van verkeer en waterstaat. De segway was gevaarlijk, vond men daar. Het was heel apart. Andere landen reageerden heel open. In België was hij goedgekeurd, in Oostenrijk binnen drie maanden. Maar Nederland was mordicus tegen.”

Later, in 2010, is er nog eens een boekje verschenen over die periode. ‘Er was eens een bijzonder stepje’. Het voorwoord: ‘Er was eens een bijzonder stepje dat graag de openbare weg op wilde. De harteloze regering weigerde halsstarrig.’

Het bleef een karretje voor toeristen.Beeld Erik van 't Woud

Daarvan is geen woord overdreven. Vijf jaar duurde het voor de segway van Piet Kruijt officieel de Nederlandse openbare weg op mocht. Het was vechten tegen de bierkaai. Tegen een onbekend ambtenarenapparaat dat tergend langzaam opereerde. “Halverwege was er een lichtpuntje, in 2007, toen Camiel Eurlings minister werd. Die zei in de Tweede Kamer: we gaan hem goedkeuren. Maar de ambtenaren dachten daar anders over. Die wilden het niet. De zaak zat muurvast, tot de vader van een zwaar ziek jongetje de zaak in beweging bracht.”

Weer in beweging

“Die man had de segway geïmporteerd uit Amerika, voor zijn kind, dat allerlei beperkingen had. Plotseling was dat mannetje helemaal vrij in zijn bewegingen, dankzij dat apparaat. Maar het ministerie zei: niks ervan. De Tweede Kamer moest eraan te pas komen om de zaak toch weer in beweging te krijgen.”

“Intussen had ik een loods met apparaten. Letterlijk. We verkochten ze wel, aan mensen die ermee op hun eigen terrein gingen rijden en ook aan mensen die zich niets aantrokken van de regelgeving. Die zeiden gewoon: we gaan ermee rijden, toegelaten of niet. Maar veel was het niet. We hadden een stevige voorraad van die voertuigen. Ieder jaar kwamen er meer. Die Amerikanen kwamen steeds opnieuw langs en dan zeiden ze: ‘hoeveel ga je er dit jaar verkopen?”

Jaren gingen voorbij, met rapporten en moties, krantenkoppen. In 2008 kwam er een gedoogregeling. Kruijt. “Het was een hele toestand. Er zat geen licht op het apparaat. Geen fietsbel. Wat was de remweg? We bleven vragen beantwoorden. Uiteindelijk is de wet aangepast, dan praat je dus over 2010. Er is daarna nooit meer een voertuig geweest dat zo uitvoerig is getest en besproken.”

Alles was dubbel uitgevoerd

“Nee, ik heb in die tijd nooit gedacht: ik kap ermee. Ik dacht: dit gaat gewoon gebeuren, linksom of rechtsom. Ik geloofde in dat voertuig. Het was echt professioneel gemaakt. Alles was dubbel uitgevoerd, juist om de veiligheid te garanderen.”

“Maar dat die goedkeuring zo lang op zich liet wachten, is in mijn ogen één van de belangrijkste oorzaken dat het product niet is geslaagd. In de tussentijd moesten we toch wat, dus we zijn heel veel tours en evenementen gaan organiseren. Ik heb eindeloos veel markten aangeboord, ben echt letterlijk tot het gaatje gegaan. Maar steeds opnieuw was ik beperkt in de mogelijkheden, omdat hij niet was goedgekeurd.”

“Het was helemaal niet mijn insteek om die voertuigen te verkopen voor de fun. Toch werd dat steeds meer. Dat is dus funest voor je imago. Dan zeiden de mensen: ‘dat toeristenkarretje?’.”

Parallelimport

Een paar jaar ging het Segway voor de wind. Kruijt verkocht het apparaat voor gebruik op Schiphol, had een grote klant aan de gemeente Rotterdam. Maar de Segway was duur: rond de 6000 euro.

“Tussen 2005 en 2015 was er een enorme parallelimport vanuit Amerika. Wij haalden de segways via de officiële kanalen en daardoor zaten er allerlei heffingen op, maar als je ze rechtstreeks bestelde waren ze goedkoper. De Amerikaanse organisatie trad daar niet echt hard tegen op. Ik snap dat ook wel: zij waren alleen maar geïnteresseerd in omzet.”

Het was niet het enige waarin de Amerikaanse tak van het bedrijf niet echt meewerkte. Kruijt: “Segway heeft eigenlijk altijd geworsteld met zijn bestaan. Ze hebben in 15 jaar meer dan 15 bestuursvoorzitters versleten en ze zijn ook nog eens een aantal keer overgenomen. Het was daardoor heel moeizaam om gezamenlijk beleid op te stellen. Als er eens een CEO kwam die zei: laten we een marketingplan maken, dan was hij weg voordat het was uitgevoerd. In de tussentijd kwamen de copycats.”

Veel goedkoper

Zijn echtgenote wijst op een wit tweewielig apparaat in de showroom: de Ninebot. Kruijt: “Die copycats kwamen vooral uit China. Die dumpten zo’n segway-lookalike op de markt. Zoals die daar. Ze maakten enorme aantallen tegen hele lage prijzen. Het was ook nog eens meer dan 15 kilo lichter. Veel handelbaarder dus en vooral: veel goedkoper.”

Kruijt was met zijn Amerikaanse kompanen aan het vechten tegen die kopieerders tot er een moment kwam in 2016, dat Ninebot het Amerikaanse bedrijf overnam.

“Die dag hadden wij hier 60 man van Segway van over heel de wereld in huis. De CEO was er ook. Hij zei: Ninebot heeft Segway gekocht. Dat was voor ons en iedereen heel erg schrikken. Ninebot was de vijand – we kwamen net uit een juridisch gevecht.”

“Ninebot was nog bijzonderder. De eerste keer dat we ze spraken, was ook meteen de laatste. Die Chinezen zijn nog een graadje erger dan de Amerikanen, bleek. Die zeggen: hier heb je twee containers, verkoop maar. Twee maanden later staan er twee nieuwe.”

Het einde

Onlangs kwamen bij Kruijt de cijfers binnen. Tonen mag hij ze niet, noemen wel. “Wereldwijd zijn er in 15 jaar ongeveer 10.000 segways verkocht. Dat is veel te weinig. Want bovenop alle tegenslagen was hij ook nog eens veel te duur. Ik weet nog altijd niet waarom. Misschien werden er royalties betaald aan de uitvinder.”

“Voor het gemak was het veel beter geweest als het allemaal tien jaar later was geweest. Maar ik troost me met de gedachte dat ons traject de weg heeft geëffend voor elektrisch vervoer. Met mijn bedrijf, E-Milers, zijn we overgegaan op andere elektrische vervoersmiddelen met als belangrijkste product nu de scooters.”

“Eerder stond Segway dat niet toe, om andere producten te verkopen. Als je het over een keurslijf hebt, dan was dat een nogal strakke. We mochten ook geen voertuigen repareren die we niet zelf hadden verkocht. We hadden een hele lijst van zaken die wel en die niet mochten, en de laatste was het langst.”

“Alles is nu anders. Die ambtenarij is veel toegankelijker, men staat veel meer open voor nieuwe vormen van vervoer. Segway had de tijd niet mee.”

Lees ook: 

Zacht zoemend over straat

Vanaf juli mag de Segway in Nederland officieel de fietspaden op. Een wapen tegen files, parkeerfrustratie, smog in de steden én tegen zweten in je maat- of mantelpak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden