Stress in gezinnen

De scholen blijven nog drie weken dicht en dat beschadigt kwetsbare kinderen: mishandeling nam fiks toe tijdens de eerste lockdown

null Beeld Belga
Beeld Belga

Dat de scholen dicht zijn, heeft grote gevolgen voor kinderen bij wie er thuis problemen zijn. Uit Leids onderzoek blijkt dat naar schatting bijna 40.000 kinderen zijn mishandeld tijdens de eerste lockdown, circa drie keer zoveel dan in 2017.

Een deel van het demissionaire kabinet praat zondagmiddag over verlenging van de schoolsluiting. Verwacht wordt dat de deuren van basisscholen en kinderopvangcentra ook na 25 januari dicht blijven, een besluit dat vergaande consequenties zou hebben voor kleintjes. Uit Leids onderzoek blijkt dat kindermishandeling fiks toenam tijdens de eerste lockdown. Naar schatting zijn er afgelopen voorjaar bijna 40.000 kinderen fysiek of emotioneel gepijnigd, pakweg drie keer zo veel als tijdens diezelfde periode in 2017.

“Vooral voor kwetsbare gezinnen, die ook al voor het uitbreken van de pandemie kampten met problemen als werkloosheid, met een kind dat moeilijk gedrag vertoont of een aan alcohol verslaafde ouder, kan de schoolsluiting heel moeilijk zijn”, stelt Lenneke Alink, hoogleraar forensische gezinspedagogiek van de Universiteit Leiden. “Het virus en de bijbehorende lockdowns kunnen al bestaande spanningen verergeren en vragen enorm veel van ouders.”

Naar schatting veertien op de duizend kinderen zijn mishandeld tijdens de ‘intelligente lockdown’. Waarvan waren zij slachtoffer?

“Uit de informatie die docenten en medewerkers van de kinderopvang en het onderwijs met ons hebben gedeeld, blijkt dat kwetsbare kinderen met name emotioneel worden verwaarloosd. De kinderen zijn getuige van geweld tussen ouders of missen structureel steun bij het volgen van lessen en het maken van huiswerk. Vaak komt dat nog bovenop andere spanningen in het gezin.

“In het onderzoek hebben we geen stijging van fysieke mishandeling kunnen constateren. Er lijkt dus niet meer geslagen of gescholden te worden. Ook is er geen melding gemaakt van seksueel misbruik. Daarbij wil ik wel een kanttekening plaatsen: onze resultaten zijn gebaseerd op de rapportages van leerkrachten, kinderopvangmedewerkers en gastouders. De vraag is in hoeverre zij zicht hebben gehad op fysieke mishandeling en seksueel misbruik tijdens de lockdown. Het is mogelijk dat onze resultaten een onderschatting zijn van het werkelijke aantal slachtoffers.”

Welke factoren spelen een rol spelen bij kindermishandeling?

“We hebben gezien dat een laag opleidingsniveau een ruim tien keer groter risico op mishandeling met zich meebrengt. Ook komt kindermishandeling vaker voor in gezinnen waarvan de ouders werkloos zijn. En de grootte van het gezin is van belang. Hebben de ouders vier of meer kinderen, was het risico op mishandeling ruim twee keer groter dan in kleinere gezinnen. Dat betekent niet dat het in de meeste gezinnen met deze kenmerken misgaat, maar de kans daarop is wel groter.”

Hoe kijkt u naar de huidige schoolsluiting?

“We weten niet of kindermishandeling verder is toegenomen, maar kinderen uit kwetsbare gezinnen hebben er absoluut onder te lijden. De resultaten van ons onderzoek maken duidelijk dat de negatieve effecten van schoolsluiting moeten worden meegenomen in de vorming van beleid. En als het verstandig is de scholen dicht te houden, is het van groot belang dat er voldoende aandacht uitgaat naar de groep kwetsbare kinderen.”

Lees ook:

Als je door de coronacrisis binnen moet blijven in een huis vol geweld

Deskundigen waarschuwen dat er door de coronamaatregelen waarschijnlijk meer huiselijk geweld plaatsvindt. Uit het aantal meldingen blijkt dat nog niet. Is er een onzichtbaar drama gaande achter voordeuren?

De geweldscrisis die corona heet: huiselijk en seksueel geweld tegen vrouwen neemt wereldwijd toe

Huiselijk en seksueel geweld tegen vrouwen is wereldwijd toegenomen sinds het begin van de coronacrisis. ‘Covid-19 is naast een gezondheids- en economische crisis ook echt een geweldscrisis.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden