null Beeld Helena de Koning
Beeld Helena de Koning

Voor het hekjeRechtbankverslag Almere

De Poolse bouwvakker werd niet meer ingehuurd. ‘Vaak had ik geen geld, geen eten’

In Almere ziet de rechter de samenleving aan zich voorbijtrekken. Trouw kijkt deze zomer regelmatig mee. In de tweede aflevering: de Poolse bouwvakker die zich geen neusspray kon veroorloven.

De bode hoeft amper te boenen vandaag. Zijn spuitbus en gele desinfectiedoekje blijken steeds overbodig, in de ene na de andere zaak blijft de stoel van de verdachte leeg. Bij verstek wordt een negentienjarige asielzoeker veroordeeld tot vier dagen celstraf. Hij pikte producten in een supermarkt vlakbij een azc, maar is sinds mei spoorloos verdwenen. Ook een oudere dief wordt in afwezigheid berecht, net als iemand die een ander met een opgerold pak papier in het gezicht sloeg.

Eén van de twee verdachten die vandaag wél komt opdagen, is een twintiger van Poolse afkomst. Bedeesd komt hij de rechtszaal binnen. Hij frummelt aan zijn grijze polo, die hij tot bovenaan heeft dichtgeknoopt. De zwarte jeans en gympies steken schril af bij de lichte outfit en felgekleurde schoenen van de tolk, die aan de andere kant van het plexiglas is neergestreken.

Zware periode achter de rug

“Moet ik opstaan?”, vraagt hij wanneer de rechter zich tot hem wendt. Dat hoeft niet. Beleefd beantwoordt de Pool iedere vraag. Ja, bekent hij, hij heeft in april inderdaad een winkel bestolen. “Vier keer heb ik diefstallen gepleegd.” Ditmaal verliet hij het pand met neusspray en een potje vitaminesupplementen in zijn binnenzak. Die had hij niet afgerekend, zo wist de beveiliger die hem al eerder in het vizier had. Zijn misstap erkende de wanbetaler meteen.

Even is de Pool stil. Hij heeft een zware periode achter de rug, legt hij via de tolk uit. Vijf jaar geleden kwam hij op twintigjarige leeftijd naar Nederland. Net als veel van zijn landgenoten hoopte hij hier geld te verdienen door zich aan te bieden als bouwvakker. De eerste jaren vlotte dat best.

Maar toen brak er een pandemie uit. “Of nee, eigenlijk begonnen de problemen al voor de pandemie”, verbetert de verdachte zichzelf. “Maar toen corona kwam, werden die nog vele malen erger.” Plots werd de Pool amper meer ingehuurd. Keer op keer ving hij bot, de hoogte van zijn loon was maandenlang onzeker. “Vaak had ik geen geld, geen eten.”

Voor hem duizend anderen

De rechter kijkt hem recht aan. “Had u dan geen spaargeld uit de goede jaren?” Nee, schudt de Pool zijn hoofd. Er volgt nog een kritische vraag. Dit keer antwoordt de twintiger bevestigend. Het gaat inderdaad goed met de bouw. Het klopt dat mensen hun geld in de pandemie in hun huis steken, in plaats van dat zij dat spenderen aan vakanties.

Maar aan de andere kant, stelt de Pool, zijn er in de pandemie veel buitenlandse bouwvakkers naar Nederland gekomen. Dat heeft de houding van aannemers volgens hem veranderd. Voor hem duizend anderen. “Het is gebeurd dat ik na een maand weer op straat stond, omdat ik iets had gedaan dat een baas niet zinde.”

Zijn financiële problemen behoren nu tot de verleden tijd, herhaalt de twintiger meermaals. Hij heeft werk bij een langlopend bouwproject en is begonnen met een vakopleiding. “Ik wil schoon schip maken.” De Pool heeft de twee boetes voor andere diefstallen betaald en is bezig met het vereffenen van andere schulden. “Ik wil geen problemen meer bezorgen, mijn fouten herstellen en gewoon normaal leven.”

Niet te vrezen voor herhaling

Waar gaat zijn voorkeur naar uit, vraagt de rechter hem, een taakstraf of een geldboete? De wens van de Pool wordt gehonoreerd. Net als de officier van justitie vindt de rechter een geldboete van 300 euro passend voor het pikken van de neusspray en vitamines. Dat de twintiger is verschenen heeft hij meegewogen in zijn vonnis, net als het feit dat de Pool zijn verantwoordelijkheid neemt en schulden afbetaalt. “U heeft uitgelegd dat uw situatie nu zodanig is, dat we niet hoeven te vrezen voor herhaling.”

“Helemaal redelijk”, noemt de Pool zijn straf. In hoger beroep wil hij niet. En zodra hij de boete met de post ontvangt, zal hij die onmiddellijk betalen. Met zijn ogen op het tapijt gericht, verlaat hij de rechtszaal weer. “Ik dank u zeer”, laat hij de tolk als afscheid vertalen.

Lees ook:

Een sprong op de rug van een agent ‘om haar goede vriend te beschermen’

In Almere ziet de rechter de samenleving aan zich voorbijtrekken. Trouw kijkt deze zomer regelmatig mee. In de eerste aflevering: ‘een leuke jonge vrouw’ die haar vriend wilde beschermen tegen de politie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden