Zwangerschap

De pil voor nop: Bureau Clara Wichmann eist gratis anticonceptie bij de rechter

Demonstranten bij de rechtbank voor aanvang van een bodemprocedure van onder meer vrouwenrechtenorganisatie Bureau Clara Wichmann tegen de Nederlandse staat. Beeld ANP
Demonstranten bij de rechtbank voor aanvang van een bodemprocedure van onder meer vrouwenrechtenorganisatie Bureau Clara Wichmann tegen de Nederlandse staat.Beeld ANP

Vrouwen draaien onterecht op voor de kosten van anticonceptie, stelt Bureau Clara Wichmann. Omdat de politiek weifelt, eist de vrouwenrechtenorganisatie bij de rechter gratis anticonceptie voor iedereen.

Van een pessarium tot een pilstrip: anticonceptie kost geld. De pil kost volgens de Consumentenbond tussen de 10 en 80 euro per jaar. Een koper- of hormoonspiraal, die je enkele jaren kan dragen, kost eenmalig zo’n 100 euro, mits je de spiraal bij de huisarts laat plaatsen en niet naar de gynaecoloog hoeft te worden doorverwezen.

Volgens Bureau Clara Wichmann zijn het vrouwen die opdraaien voor deze kosten. Nu is het nog zo dat je de pil alleen tot je achttiende kan declareren bij de zorgverzekeraar. Vanaf je achttiende tot je 21ste wordt de pil verrekend met het eigen risico. Daarna betaalt de vrouw zelf, tenzij een aanvullende verzekering vergoedt.

Dat is onrechtvaardig en zelfs discriminerend, vindt de vrouwenrechtenorganisatie. Maandag eist de organisatie daarom samen met maatschappelijk campagnebureau DeGoedeZaak en zevenduizend burgers bij de rechter gratis anticonceptie. Dat vrouwen zelf kunnen kiezen voor zwangerschap, is een groot goed dat ‘de hele maatschappij aangaat’, stellen ze. De maatschappij zou daarom de kosten van anticonceptie niet op vrouwen moeten afschuiven.

Zelfbeschikkingsrecht

Zo’n 8 procent van de vrouwen heeft uit financiële nood weleens overwogen om geen anticonceptie aan te schaffen, stelt Bureau Clara Wichmann. Daarin ziet de organisatie een aantasting van het zelfbeschikkingsrecht. Vrouwen moeten altijd de keuze blijven houden om wel of niet zwanger te worden, voert de organisatie aan. Daarom gaat de rechtszaak van maandag ook over alle vormen van anticonceptie, behalve het condoom. Want bij het gebruik van condooms zijn vrouwen nog steeds afhankelijk van mannen.

De organisaties beroepen zich bij de rechter op artikel 1 van de grondwet, waarin discriminatie verboden wordt. Ook heeft Nederland internationale verdragen getekend tegen discriminatie op het gebied van gezondheidszorg, zoals het VN Vrouwenverdrag. Ook die zouden volgens Bureau Clara Wichmann een juridische basis moeten bieden voor door de rechter afgedwongen, gratis beschikbaar gestelde anticonceptiemiddelen.

Pil terug in het basispakket

Maar volgens de staat is anticonceptie een ‘sociaal-maatschappelijke’ kwestie. Daarom hoort de vraag of anticonceptie gratis moet zijn niet thuis in de rechtszaal, maar in het parlement. Daar werd in maart nog een motie van de Partij van de Arbeid aangenomen om de pil weer op te nemen in het basispakket.

Demissionair minister Tamara van Ark (medische zorg) berekende in juni dat de terugkeer van de pil in het basispakket zo’n 25 tot 60 miljoen euro zou kosten. Een nieuw kabinet moet de knoop daarom doorhakken, oordeelde ze.

Volgens Bureau Clara Wichmann is blijven wachten op Den Haag geen optie, ook omdat de politiek al jaren schippert met de vergoeding van de pil uit het basispakket. Zo werd de pil in 2004 in het basispakket ondergebracht, en daar in 2011 weer uitgehaald. Een uitspraak van de rechter zou ervoor moeten zorgen dat een volledige vergoeding niet weer kan worden afgeschaft als er bijvoorbeeld bezuinigd moet worden.

De rechtbank doet uitspraak op 6 oktober.

Lees ook:

Influencers stoppen met de pil, hun volgers ook

Het gebruik van de anticonceptiepil neemt af. Of ervaringsverhalen van influencers daar invloed op hebben is niet met zekerheid te zeggen, maar ook niet uitgesloten. ‘Door wat ik hoorde ben ik gaan nadenken over alle onnodige hormonen die ik in mijn lichaam stopte.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden