Doventolk

De overheid luistert: voor het eerst een gebarentolk bij persconferentie

Minister Bruno Bruins (Medische Zorg), premier Mark Rutte en Jaap van Dissel (vlnr) van het RIVM tijdens een persconferentie waarop de nieuwe maatregelen rondom het coronavirus bekend worden gemaakt. Beeld ANP

Waar ze precies moest staan, was nog even de vraag. Maar ze stond er: de doventolk, en dat is een nieuwe stap voor crisiscommunicatie in Nederland. 

Er was voor het eerst een gebarentolk aanwezig bij de persconferentie over de maatregelen tegen het coronavirus. Irma Sluis voorzag donderdagmiddag dove en slechthorende kijkers van een vertaling naar Nederlandse gebarentaal. Hiermee gaf de overheid gehoor aan de oproep die al langer klinkt, om crisiscommunicatie toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk mensen.

Het is nog even een gevecht waar de tolk moet staan voor de aanvang van de persconferentie. Als ze rechts naast de drie mannen staat, kan de camera niet inzoomen op RIVM-baas Van Dissel, de linker spreker. Dan zou Sluis buiten beeld vallen. Kan ze dan heen en weer lopen en naast degene gaan staan die op dat moment het woord heeft? Nee, dat gaat er alleen voor zorgen dat de tolk al lopend stukken mist.

Ondertiteling of vertolking

Uiteindelijk staat ze rechts naast minister Bruno Bruins. Even verdwijnt ze toch uit beeld als de NOS-camera zich richt op Van Dissel, maar de rest van de uitzending blijft ze te zien. Op sociale media reageren mensen opgelucht op de aanwezigheid van de tolk. ‘Dit betekent echt zoveel voor mij en alle andere dove gebarentaligen,’ schrijft Eva Westerhoff op Twitter. Zij werkt bij belangenvereniging Dovenschap.

Eerdere persconferenties werden wel ondertiteld, maar dit is niet hetzelfde als een vertolking naar Nederlandse gebarentaal. Dat is een aparte taal met een andere woordenschat en grammatica, en voor veel doven is Nederlands hun tweede taal. Door een gebarentolk kunnen dove en slechthorende kijkers belangrijke informatie in hun eerste taal volgen.

De inzet van de tolk volgt na herhaaldelijke oproepen om toegankelijkere informatie. Na de tramaanslag in Utrecht vorig jaar schreven acht belangenorganisaties samen een brief naar het kabinet, waarin ze vroegen om standaard een gebarentolk in te zetten bij crisiscommunicatie. In juni vorig jaar zegde minster Grapperhaus van justitie en veiligheid dit toe.

Crisissituaties

Op dit moment ligt bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel om gebarentaal te erkennen als officiële taal in Nederland. Deze wet schrijft voor dat informatie in crisissituaties beschikbaar moet zijn in Nederlandse gebarentaal. Bovendien staat in het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking dat noodinformatie toegankelijk moet zijn voor mensen met een beperking. Nederland ratificeerde dit verdrag in 2016.

Vanaf vandaag zendt de NOS twee weken lang het achtuurjournaal met gebarentolk uit, op het kanaal ‘NPO Nieuws’. Op NPO1 is de tolk niet te zien. Normaal gesproken krijgen alleen de ochtendjournaals een tolk. Ook Irma Sluis is onderdeel van het team tolken voor de NOS en zal ’s avonds weer te zien zijn.

Lees ook:

Kabinet: Blijf thuis als u hoest en grote bijeenkomsten worden afgelast

De overheid roept heel Nederland op om thuis te blijven bij milde gezondheidsklachten en om bijeenkomsten van meer dan honderd personen af te gelasten.

‘Nederland ligt achter op omringende landen’

Door wettelijke erkenning van gebarentaal krijgen doven vaker recht op een tolk. Hard nodig, vindt Eva Westerhoff.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden