ReportageVerkeer Zandvoort

De oplossing voor de logistieke chaos in Zandvoort dit weekend: de fiets

Park + Bike op parkeerplaats Langevelderslag in Noordwijk.  Beeld Bram Petraeus
Park + Bike op parkeerplaats Langevelderslag in Noordwijk.Beeld Bram Petraeus

Lukt het Dutch Grand Prix in Zandvoort om dankzij fiets en trein een autoverkeersinfarct te voorkomen? Het Olympisch Comité van Parijs 2024 kijkt mee.

Sybilla Claus

Op een bankje aan de uitgestorven strandboulevard van Zandvoort rusten Annemieke van der Vossen en Annemarie van Oor uit Noordwijkerhout uit van hun vrijdagse rondje wielrennen. Net als iedereen vandaag loven zij het fietsbeleid voor de grand prix: “Dit moet vaker zo bij een groot evenement”, zegt Van der Vossen. “Voor Lowlands sta je heel lang in de file. Liever verder weg parkeren en dan het laatste stuk fietsen.”

70.000 bezoekers per dag ontvangt de Dutch Grand Prix drie dagen op rij. Hoe krijg je die ’s ochtends erin en ’s avonds eruit, in Zandvoort waar het autoverkeer op een warme zomerdag al vastloopt? Chaos voorkomen is de opgave waarmee logistiek manager Rob Langenberg al jaren bezig is. Zijn oplossing was van begin af aan een autovrij Zandvoort.

Zijn grote wens: dat van de bezoekers dertig procent het openbaar vervoer pakt, en bijna de helft de fiets. Ambitieuze en ongekend duurzame doelen voor een evenement van deze omvang. De keus is uit een trein die twaalf keer per uur rijdt in plaats van twee keer, met voor en achter een machinist, en deuren die aan twee kanten openen. Er zijn meerdere buslijnen en pendelbussen. De grote klapper moet komen van de fietsgekke Nederlanders. Er zijn 35.000 fietsparkeerplaatsen in Zandvoort gecreëerd, die je net als een autoparkeerplaats online reserveert.

In Haarlem blijft deze eerste ochtend van de races het gevreesde verkeersinfarct uit. Pas bij een buurplaats als Aerdenhout is te merken hoe strak alles geregeld is. In een breed gebied om Zandvoort is elke straat afgezet en bewaakt door verkeersgeleiders. Die vragen een doorgangsbewijs, dat alleen omwonenden hebben. Van alle kanten fietsen raceliefhebbers richting Zandvoort. Is dit dan de dag dat Max Verstappen automannen massaal aan het fietsen krijgt?

null Beeld Bram Petraeus
Beeld Bram Petraeus

Park + Bike

Er zijn in IJmuiden, Hoofddorp en Noordwijk drie parkeerplaatsen voor Park+Bike. Vanaf de parkeerplaats kun je met eigen of gehuurde fietsen de tien kilometer naar het circuit afleggen. Op weg naar parkeerplaats Langevelderslag aan zee hangen waarschuwingsborden dat wildparkeren 140 euro kost. Niemand riskeert dat, de berm blijft leeg. Bij de afslag naar P+B mogen alleen de automobilisten door die online een parkeerkaart van dertig euro kochten.

De parkeerplaats met 500 plekken is behoorlijk vol, veel auto’s hebben een fietsendrager achterop. Niels Kuijken (38) komt uit Den Haag en haalt met twee vrienden hun racefietsen van het dak. “Eén vriend komt uit Den Haag fietsen, maar ik wil niet bezweet aankomen. We hebben van tevoren heel wat geappt over de logistiek: welke parkeerplaats, één of twee auto’s nemen.” Dit is hun jaarlijkse mannenuitje: “Altijd iets met auto’s.”

null Beeld Bram Petraeus
Beeld Bram Petraeus

Mabel Hoefnagel (52) is om half acht uit Herpt (Noord-Brabant) vertrokken met man en dochter Simone (13). “Er is maar plek voor twee fietsen. Mijn kinderen van 19 en 21 komen met de trein omdat zij een ov-kaart hebben.” Simone vindt het fietsritje van elf kilometer naar het circuit leuk: “Je bent langer buiten en kunt van het uitzicht genieten.” Hoefnagel huurt een e-bike voor 37,50. Samen met de parkeerkaart maakt dat 67,50 euro. “De Efteling is ook duur”, zegt haar man terwijl hij de fietsen klaarzet. Op een heuvel is de verhuurplek. Eigenaar Stefan Tins van Fietscentrum staat er met 200 fietsen, waarvan 25 elektrisch. Hij zet het zadel van Hoefnagel hoger.

Op het duinpad fietst een gestage stroom sinds een uurtje of zeven noordwaarts. Vrienden met groene Heineken-shirts, een man met een Verstappen-wimpel, veel oranje shirts, de sfeer zit erin. Sommigen logeren in een hotel of huisje vlakbij. Zodra Zandvoort bereikt is, maken zes vrienden om half elf een selfie met een blik bier. De boulevard is uitgestorven, betaald parkeren kan niet.

Eén van de fietsenstallingen in Zandvoort: Sochi.  Beeld Bram Petraeus
Eén van de fietsenstallingen in Zandvoort: Sochi.Beeld Bram Petraeus

35.000 fietsparkeerplaatsen

In Zandvoort heeft Rob Langenberg 35.000 parkeerplaatsen gecreëerd buiten de kernzone waar fietsen verboden zijn. Voor grote parkeerlocaties, zoals Sochi met 7000 plekken, moet je reserveren. Dat hebben Peter Sla (70) en zoon Peter Sla (47) uit Rotterdam gedaan. De vrouwen zijn thuis. De oude Sla glundert als hij zijn goudgeverfde stadfiets pakt. “Onze bestelbus staat in Haarlem bij de ijsbaan geparkeerd. We overnachten hier op de camping in een ingerichte tent. Alles is perfect geregeld.” De fietsen zijn ideaal, want het centrum is wat ver lopen. En hoe was het fietsen hierheen, door de natuur, behalve de pijn aan de kuiten? “Schitterend”, zegt de zeventigjarige Sla.

Tot half een ‘s middags heeft de NS 27.000 mensen vervoerd naar Zandvoort. Dutch Grand Prix betaalt daaraan niets mee. Vanaf elf uur waren de treinen vrij leeg. “Wij zetten treinstellen in waar drukte wordt verwacht. Voor ons is de hele dag rijden praktischer dan alleen in de spits”, aldus een NS-woordvoerder. De gemeente Zandvoort is tevreden dat de eerste grote instroom zo goed is verlopen. Woordvoerder Walter Sans: “We moeten afwachten hoe het verder gaat. Het Olympisch Comité uit Parijs kijkt mee. Onze massale inzet op fietsen en ov is ook internationaal een testcase.”

Lees ook:

Verderop parkeren, het laatste stukje fietsen: een oplossing voor parkeerproblemen?

P+F, Parkeren en dan verder Fietsen, wordt de toekomst. Een experiment bij het EK Wielrennen in Alkmaar begint wat moeizaam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden