Uitspraak

De ontknoping van het hoger beroep rond avondklok: hof vernietigt oordeel lagere rechter

Viruswaarheid voorman Willem Engel ontvangt het nieuws over de uitspraak van het Gerechtshof.  Beeld ANP
Viruswaarheid voorman Willem Engel ontvangt het nieuws over de uitspraak van het Gerechtshof.Beeld ANP

Het hoger beroep rond de avondklok is na enkele cliffhangers ten einde gekomen. Het Haagse gerechtshof vernietigde vrijdag het eerdere oordeel van de rechter om de maatregel per direct te schrappen. Viruswaarheid kan nog in cassatie gaan.

De ruim dertigduizend mensen die op de bon geslingerd zijn voor het overtreden van de avondklok, zullen die boetes moeten betalen. Actiegroep Viruswaarheid heeft het hoger beroep over die maatregel verloren. Anders dan de rechter oordeelde het Haagse gerechtshof dat er niets mankeerde aan de juridische basis voor het invoeren van de avondklok eind januari.

Het hof veegde alle argumenten van de lagere rechter ferm van tafel. Zo verwierp het de redenering dat de speciale wet die het kabinet heeft gebruikt, alleen bedoeld is voor situaties waarbij iedere seconde telt, als een onverwachte dijkdoorbraak. Ook voorafgaand aan dat soort acute omstandigheden, wanneer de dijk dreigt door te breken bijvoorbeeld, mag de overheid deze noodbevoegdheid aanwenden, vindt het hof.

Het is “zonder meer duidelijk dat er sprake is van buitengewone omstandigheden”, zo staat in het vonnis. De pandemie duurt misschien al een jaar, maar het virus is nog steeds niet uitgedoofd, oordeelt het hof. Corona is zelfs aan het muteren in besmettelijkere varianten als de Britse. Een flinke toename van het aantal besmettingen was misschien geen absolute zekerheid, maar van het hof mocht het kabinet afgaan op de goed onderbouwde adviezen van het OMT, en op eigen houtje ingrijpen.

Dat het kabinet vóór het instellen van de avondklok al vaker over de vergaande maatregel debatteerde met de Tweede Kamer, doet volgens het hof niet ter zake. Noch het feit dat het effect van de maatregel niet exact kan worden gemeten. De hogere rechter erkent dat de avondklok leidt tot een beperking van grondrechten, maar vindt de maatregel in deze vreemde tijden ‘proportioneel’.

Opvallend is dat het hof niet enkel de argumentatie van Viruswaarheid en de lagere rechter van tafel veegde. In het vonnis uit het ook kritiek op de houding van de laatste. Welke maatregelen een kabinet in dit soort situaties treft, is volgens het een politieke afweging. “De civiele rechter – en zeker de rechter in kort geding – moet zich daarom terughoudend opstellen bij de beoordeling van de keuzes.”

Aanvechten boetes is kansloos

De uitspraak betekent dat de Tweede en Eerste Kamer zich voor niets hebben gehaast. De politici kwamen vorige week terug van het voorjaarsreces om in te stemmen met de spoedwet die de overheid vliegensvlug in elkaar timmerde om de avondklok een nieuwe juridische basis te geven. Al was het dubbeltje vandaag de andere kant op gevallen, zou de maatregel daarmee in stand blijven tot 15 maart.

Ook het aanvechten van de opgelegde boetes voor overtreding van de avondklok, iets waar advocaten met de eerdere uitspraak in het achterhoofd al mee waren begonnen, is nu zo goed als kansloos. Volgens het Openbaar Ministerie zijn sinds de invoering van de maatregel zo’n 33 duizend bonnen uitgeschreven.

Lees ook:

De strijd om de avondklok wordt vandaag beslecht, maar er komen nog veel meer coronaprocedures aan

Het Haagse gerechtshof beslecht vrijdag de juridische strijd over de avondklok. Maar de landsadvocaat kan na de uitspraak niet op zijn lauweren rusten, er staan nog allerlei procedures tegen de staat op de rol.

De avondklok was nog maar het begin: het liefst wil Viruswaarheid dat ‘de hele boel in elkaar stort’

De uitspraak van de voorzieningenrechter om de avondklok per direct te schrappen was een klinkende overwinning voor Viruswaarheid. Wat kunnen we nog meer van deze coronasceptici verwachten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden