Analyse Lerarenprotest

De onderwijsbonden verslikken zich in de woedende leraren

Vice-voorzitter Eugenie Stolk (L) na afloop van het overleg van onderwijsvakbond AOb. Beeld ANP

De grote vakbonden gaan tóch staken, na negatieve reacties van leraren op het akkoord. Die zagen ze niet aankomen.

Het komt niet vaak voor dat een toezegging van 460 miljoen euro voor zoveel onvrede zorgt. Dat hadden de grote onderwijsbonden vast niet voorzien toen zij vrijdag hun handtekening zetten onder een akkoord met minister Arie Slob (onderwijs) en werkgevers. ‘De acties werken, we krijgen geld los’, was het overheersende gevoel bij de Algemene Onderwijsbond.

Het was voor de grootste onderwijsvakbond tevens reden de onderwijsstaking van overmorgen direct maar te schrappen, nog voordat de leden waren geraadpleegd. Daar ging het fout, zegt de AOb achteraf. “We bieden daar onze excuses voor aan”, zegt een woordvoerder. 

Dit weekend keerden de vakbonden AOb en CNV op hun schreden terug en riepen ze hun leden alsnog op om woensdag de leerlingen naar huis te sturen. “Een inschattingsfout”, zegt waarnemend CNV-voorzitter Jan de Vries over het schrappen van de staking. Voorzitter van de AOb Liesbeth Verheggen werd teruggefloten door het hoofdbestuur en legde daarom zondag haar functie neer.

De Federatie van Onderwijsvakorganisaties (FVoV) die vrijdag ook aan tafel zat met Slob, bezint zich nog. Maandag peilt de bond de mening van de leden. Slob beloofde zondag dat de staking niets afdoet aan gemaakte afspraken. 

De inkt van het akkoord was nog niet droog of de eerste kritische reacties van leraren overspoelden de sociale media. Het belangrijkste bezwaar: het grootste deel van het geld dat Slob beschikbaar stelt, is niet structureel. Het is opnieuw een doekje voor het bloeden. Zestien miljoen euro gaat weliswaar structureel naar het speciaal onderwijs, waar de tekorten het grootst zijn, maar het is bij lange na niet genoeg om het lerarentekort op te lossen.

Te snel

Het voortgezet onderwijs en het ­basisonderwijs krijgen eenmalig 150 miljoen erbij ‘voor de cao’. Welke schoolbestuurder verhoogt dit jaar het salaris om die verhoging volgend jaar weer terug te draaien, vraagt actiegroep PO in Actie zich vertwijfeld af.

Met de hashtag #nietonsakkoord keerden leraren zich op Twitter massaal tegen het convenant. PO in Actie peilde de leden op Facebook: 10.000 leraren reageerden, 99 procent van deze respondenten verwierp het.

Achteraf erkent de AOb het akkoord te snel te hebben ondertekend. De overtuiging van Verheggen was: we moeten pakken wat we pakken kunnen, want als we nu niet tekenen, komt er geen geld. “Je krijgt toch 460 miljoen los”, verklaart de AOb-woordvoerder. Verheggen zelf wilde niet reageren.

Bij CNV heerste een soortgelijk sentiment, al trekt de bond – anders dan de AOb – haar handtekening niet in. “We kunnen dat geld niet laten liggen, maar we maakten de fout de staking direct af te blazen. Natuurlijk blijven wij strijden voor meer structureel geld”, aldus De Vries.

Stapje terug

Het is niet de eerste keer dat de vakbonden, die vaak onderling verdeeld zijn, achter de feiten aanlopen en de grieven van hun leden niet aanvoelen. Twee jaar geleden mobiliseerde PO in Actie in korte tijd tienduizenden leraren, die besloten het werk neer te leggen. De actiegroep doopte zich vervolgens om tot officiële vakbond om mee te kunnen praten aan de cao-tafels. Vorig jaar heeft PO in Actie het vakbondswerk weer vaarwel gezegd. 

De komst van de actiegroep heeft de grote onderwijsbonden wakker geschud. Zo leek het althans voor afgelopen weekeinde: de stem van de leraar deed er weer toe. “We zetten inderdaad stappen”, zegt de AOb-woordvoerder. “Maar dit was helaas weer een stapje terug.”

CNV-voorman De Vries bestrijdt de veronderstelde tegenstellingen. “We beseffen heel goed dat incidenteel geld niet voldoende is. Het lerarentekort in de klas ervaren we iedere dag. Iedere euro die erbij komt, is mooi, maar niet voldoende.”

Lees ook: Extra miljoenen: geen vrede, wel een bestand met boze leraren

De noodkreet van leraren en schoolbesturen heeft effect gehad. Het kabinet trekt eenmalig 460 miljoen extra uit voor het onderwijs, waarmee de staking van komende week van de baan is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden