Politiek

De loopbaan van Pauline Krikke hangt van binnenbrandjes aan elkaar

De Haagse burgemeester Pauline Krikke wist dat de stapels met pallets van het Scheveningse vreugdevuur meer dan drie meter hoog waren. Beeld ANP

De crisis in de gemeente Den Haag lijkt haast niet groter te kunnen. Terwijl gisteren het college viel over de corruptie-affaire, krijgt burgemeester Krikke vandaag forse kritiek over haar optreden tijdens Oud & Nieuw.

De boulevard van Scheveningen smeult op 1 januari nog bijna als burgemeester Pauline Krikke (58) al geen twijfel meer kent: de bouwers zijn verantwoordelijk. Hún vreugdevuur heeft het oude Scheveningen-dorp op een haar na in lichterlaaie gezet. Zij zijn pallets blijven stapelen nadat de burgemeester ze tot stoppen had gemaand. “De vuren waren te hoog en tegen de afspraken in”, zegt de burgemeester na een persconferentie.

Vandaag heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) een rapport gepubliceerd over de bijna-ramp in de eerste nacht van dit jaar. De westenwind sproeide een regen van vonken over het strand en Scheveningen. Vanaf het zand waren vuurtornado’s te zien. De uitgerukte brandweer hield daken van kerk en woningen nat om te voorkomen dat het vissersdorp in de hens vloog.

Rood omrand in de agenda's

Zo makkelijk als Krikke de schuld op 1 januari bij de bouwers legt, zal ze nu niet wegkomen. Als burgemeester is zij belast met de openbare orde en veiligheid. Ze wist dat de stapels met pallets meer dan drie meter te hoog waren, maar gaf geen opdracht tot afbraak. Ze was bang voor een massale knokpartij met de niet meer nuchtere bouwers uit Duindorp en Scheveningen.

Vandaar dat de publicatiedatum van het OVV al maanden rood omrand in de agenda’s van Haagse raadsleden staat. Het is het politieke evenement van dit najaar. Althans, dat was het tot de Haagse coalitie woensdag viel, te midden van een corruptieschandaal.

Geen boegbeeld

Krikke zal met enige vrees hebben uitgekeken naar 3 oktober. Al is het niet de eerste keer dat ze kennismaakt met zware politieke tegenstand. De loopbaan van de VVD-politica hangt aan elkaar van binnenbrandjes, die soms naar buiten uitslaan. Steeds komen haar zwakke plekken aan het licht: een moeizame omgang met kritiek, en moeite om de regie uit handen te geven.

Zo doet Krikkes vingerwijzen op 1 januari denken aan het conflict dat ze als burgemeester van Arnhem uitvecht met de gemeenteraad van die stad. Elf fractievoorzitters laten in 2004 in De Gelderlander optekenen dat hun eerste burger visie mist en geen boegbeeld is. Krikke reageert met een stekelige jij-bak: de gemeentraad moet zelf maar visie tonen.

In januari van dit jaar doet Krikke een poging de evaluatie van de vreugdevuren in eigen hand te houden. Ze wil het Instituut Fysieke Veiligheid vragen onderzoek te doen naar de vonkenregen. Bij die organisatie zit ze als burgemeester zelf in het bestuur. Pas onder zware druk van de raad benadert ze de onafhankelijke OVV.

Solistisch, intimiderend en schofferend

Het is in de bestuurlijke loopbaan van Krikke het tweede rapport dat aan haar controle ontglipt. In 2004 krijgt in Arnhem een rapport waarin staat dat ze personeel koeioneert en onheus bejegent de status ‘nooit geschreven/bestaat niet’, nadat ze binnenskamers beterschap belooft. Het komt toch naar buiten, en leidt tot een rel.

Of ze de in Arnhem beloofde beterschap waarmaakt, valt te betwijfelen. Overal waar Krikke na haar twee termijnen als burgemeester van die stad aan de bak gaat, botst ze met personeel. Zo vertrekt de VVD-politica in 2015 als directeur van het Scheepvaartmuseum, iets meer dan een jaar nadat ze is aangesteld. Medewerkers vinden haar manier van leidinggeven solistisch, intimiderend en schofferend. Wederom verwijt men Krikke een gebrek aan visie: het uitwerken van een toekomstplan van het museum besteedt ze liever uit dan dat ze het zelf doet.

Mini-exodus

Ook in Den Haag vindt na haar komst een mini-exodus plaats. Belangrijkste nestverlater is gemeentesecretaris Peter Hennephof. Als hoogste ambtenaar adviseert hij burgemeester en wethouders. Hij vertrekt in maart, omdat hij naar eigen zeggen onvoldoende van meerwaarde kan zijn. “Ik kan m’n ei er onvoldoende in kwijt”, verklaart hij schriftelijk.

Krikke accepteert heel weinig advies van ambtenaren, valt op het stadhuis te horen. Haar voorganger Jozias van Aartsen liet tijdens vergaderingen vaak de aanwezige ambtenaren aan tafel plaatsnemen om zaken toe te lichten. Bij zijn opvolger hoeven ze hun mond niet open te doen.

De grootste kwaliteit van Krikke ligt volgens vriend en vijand in het dagelijkse contact met de gewone Hagenaar. Op straat is ze aimabel en toegankelijk.

Grootste troefkaart

Maar of dat haar gaat redden? Zowel binnen de oppositie als de gevallen coalitie is fundamentele kritiek op Krikke te horen. Ze kent haar dossiers niet en verschuilt zich wat gemakkelijk achter haar overlegpartners bij politie en justitie, zeggen raadsleden.

Haar optreden bij de vreugdevuren zou voor Krikke de druppel kunnen zijn die de gemeenteraad ertoe brengt haar weg te sturen. “De stapels op het strand moesten niet hoger, dat was duidelijk. Je zou verwachten dat een eindverantwoordelijk bij de geringste twijfel geen akkoord zou geven”, zegt Martijn Balster van de PvdA alvast. Weinigen verwachten dat uit het OVV-rapport zal blijken dat ze het goed gedaan heeft.

Misschien zal de val van het Haagse college wel Krikkes grootste troefkaart blijken. Want welke gemeenteraad durft zijn burgemeester weg te sturen midden in een corruptieaffaire?

CV Pauline Krikke

9 mei 1961 geboren in Sneek

Opleiding: Frederik Muller Academie voor bibliotheek en documentatie

1994-1996 Gemeenteraadslid in Amsterdam namens de VVD

1996-2001 Wethouder Economische Zaken in Amsterdam

2001-2013: Burgemeester van Arnhem

2014-2015: Directeur Scheepvaartmuseum, Amsterdam

2015-2017: Lid van de Eerste Kamer

2017-heden: Burgemeester van Den Haag

Lees ook:

Een burgemeester als Pauline Krikke? Daar moet je niet aan denken

Column: De aanval met een mes door een Syrische man op drie passanten afgelopen zaterdag in Den Haag deed Ephimenco denken aan een andere aanslag: in Marseille op zondag 1 oktober vorig jaar.

Burgemeester Krikke door het stof voor haar uitspraak over de ‘verwarde’ dader

Burgemeester Krikke van Den Haag betreurt dat ze niet op de hoogte was van een melding dat de verdachte van de steekpartij op 5 mei mogelijk uit terroristische motieven handelde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden