Huizencrisis

De krakers van toen kijken hoopvol naar het Woonprotest van nu: ‘Er kan hopelijk een krachtige beweging ontstaan’

Oktober 2010: krakers hebben een pand gekraakt in Amsterdam als protest tegen de invoering van de antikraakwet. Beeld ANP
Oktober 2010: krakers hebben een pand gekraakt in Amsterdam als protest tegen de invoering van de antikraakwet.Beeld ANP

Voor het eerst sinds de jaren tachtig gaan zondag mensen in groten getale de straat op tegen de woningnood. Een actievoerder van nu en twee krakers van toen zien parallellen. “Er kan een krachtige beweging ontstaan.”

Hanne Obbink

Zelf kan hij er helaas niet bij zijn, maar een van zijn drie kinderen gaat zondag wel naar het Woonprotest in Amsterdam. Dat zijn zoon samen met een vriend 1300 euro huur moet ophoesten voor een simpele etage, zegt genoeg over de noodzaak van dat protest, zegt Huib Schoonhoven. “Idioot.”

Schoonhoven (67) was betrokken bij het laatste massale protest tegen misstanden op de woningmarkt, rond 1980 vanuit de kraakbeweging. “Ook toen was er woningnood, ook toen was het verzet gericht op het vercommercialiseren van iets wat iedereen nodig heeft, een woning. En tegen het speculeren daarmee. Nee, echt heel anders is het nu niet.”

Of toch wel, want de omstandigheden waren destijds volstrekt anders, voegt een andere oud-kraker eraan toe. Er heerste een diepe economische crisis, met massale werkloosheid, zo schetst Jaap Draaisma (66) het beeld van die tijd. “De steden verkrotten, de middenklasse trok weg. Terwijl nu ook de midden- en hogere inkomens in de stad willen wonen, en daar komen ook nog eens expats bij. Met als gevolg dat wonen voor velen onbetaalbaar is geworden.”

Samen in dezelfde shit

Dat tekort aan betaalbare woningen bestaat al een tijdje, maar een groot landelijk protest ertegen bleef uit. Tot nu. De organisatoren van het Woonprotest van zondag rekenen op zeker tienduizend deelnemers, en als dat lukt, brengt de woningnood voor het eerst in veertig jaar weer massaal mensen op de been.

Jongeren beginnen nu te beseffen dat het niet aan henzelf ligt dat ze geen woning kunnen vinden, verklaart Melissa Koutouzis (33) van de Woonprotest-organisatie, maar aan de politiek. “Dat individualisme van nu heeft te maken met de neoliberale wind die hier al dertig jaar waait”, zegt ze. “Maar we zitten samen in dezelfde shit. Het is geen persoonlijk, maar een maatschappelijk probleem.”

Dat individualisme heerste in de jaren tachtig veel minder, zegt oud-kraker Schoonhoven, en dat is nu een handicap. “Maar die valt te overwinnen. De boosheid neemt toe. En de partijen die kans maken op een plek in het kabinet gaan de crisis niet oplossen, dus zal de frustratie zich verder opbouwen. Dan kan er hopelijk een krachtige beweging ontstaan.”

Geleid door jongeren

Koutouzis ziet het al gebeuren. “Het is aan het verschuiven. Kijk naar Black Lives Matter, kijk naar de klimaatprotesten, die worden geleid door jongeren. Logisch, ze zijn bang voor de toekomst, de nood is hoog.”

De collectivistische inslag van de kraakbeweging was niet eens een keuze, legt Draaisma uit. “Het was overduidelijk dat we elkaar nodig hadden.” Dat had ook te maken met de praktische aanpak van de kraakbeweging: jongeren losten hun probleem op door zelf een huis te kraken, maar nooit in hun eentje. “En we richtten ons met concrete eisen op concrete partijen, zoals woningcorporaties, de gemeente, vastgoedeigenaren.”

Dat zouden de actievoerders van nu ook moeten doen, raadt Draaisma aan. “En zorg voor verankering van je beweging”, voegt hij eraan toe. “De kraakbeweging had nauwe banden met buurt- en huurdersverenigingen. Die huurdersclubs bestaan nog, maar zijn kleiner dan vroeger, en vaak met vooral ouderen. Maar zonder verankering blijft zo’n Woonprotest bij een incident. Ik hoop dat de verontwaardiging breed gedragen blijft.”

Iedereen, behalve de allerrijksten

Maak je geen zorgen, zo weerspreekt Koutouzis hem. “Er is al veel voorwerk gedaan, we hebben hier jaren naartoe gewerkt. Er zijn al veel buurtgroepen die zich verzetten tegen sloopbeleid, bijvoorbeeld, of zich inzetten voor wooncoöperaties. Maar het moet er niet bij blijven dat ieder alleen in z’n eigen straatje bezig is.”

Vandaar dit landelijke protest, zegt ze. “Als coalitie met heel veel deelnemers, met jongeren en bejaarden, met studenten, gehandicapten, starters, mensen met hoge en lage huren. We zetten ons in voor iedereen, behalve voor de allerrijksten.”

Lees ook:

Sander (21) is een van de initiatiefnemers van het woonprotest. ‘Een huis kopen, dat hebben mijn vrienden al opgegeven’

Het hele land ‘kraakt onder de wooncrisis’, maar massaal protest ertegen bleef uit. Tot aanstaande zondag. De Amsterdamse Dam zal waarschijnlijk te klein zijn voor alle betogers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden