Nederland op slotEmiel Hakkenes

De grafkistenmaker gaf zijn bestseller de naam van zijn moeder

Radboud Spruit. Beeld Emiel Hakkenes
Radboud Spruit.Beeld Emiel Hakkenes

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Kistenmaker Radboud Spruit komt bij coronadoden thuis.

Als Radboud Spruit aan corona denkt, zegt hij, dan denkt hij aan de andere huurders in het verzamelpand, waarin zijn werkplaats huist. In de binnenstad van Utrecht biedt het gebouw onderdak aan creatievelingen: kunstenaars, ontwerpers, musici. “Sommigen zitten nu zonder werk”, zegt Spruit. Zelf heeft hij over klandizie niet te klagen.

Spruit (60, grijze baard, krullen) gaat voor naar zijn werkplaats. Het gebeurt weleens, vertelt hij, dat bezoekers van het pand de verkeerde deur nemen en onbedoeld bij hem binnen stappen. “Soms schrikken ze dan. Ik heb meegemaakt dat iemand in huilen uitbarstte.” Hij zwaait de deur open. “Dit is de kleinste grafkistenmakerij van Nederland. Ik doe alles zelf.”

Het ruikt naar zaagsel, de vloer ligt vol krullen en snippers. Er slingeren schuurmachines en boortjes, een leesbril op de werkbank. Op schragen staat een grafkist in aanbouw. “Die heb ik net in de lijmklemmen gezet”, wijst Spruit. “Dat model is de Petronella, mijn bestseller.”

Werkplaats van Radboud Spruit. Beeld Emiel Hakkenes
Werkplaats van Radboud Spruit.Beeld Emiel Hakkenes

De winter is voor hem de drukste tijd. “Dan sterven er meer mensen. En door corona is het nu nog iets drukker.”

Hij was eens bij een van de twee grote grafkistenfabrieken die Nederland telt, vertelt Spruit. “Daar hing een grafiek met de sterfteprognoses van het CBS. Ze zeiden: ‘We zitten in een groeimarkt’. Dat is niet hoe ik denk.”

Niettemin kent hij de cijfers precies: in 2020 overleden bijna 169.000 mensen, ruim 15.000 (10 procent) meer dan verwacht voor dat jaar. “Bij een griepvirus of een hittegolf zien kistenmakers een piek in de vraag. En nu met corona ook, al is het bij mij beperkt. Er zijn uitvaartondernemers die een mortuarium bij een verpleeghuis beheren, daar kan het opeens heel druk worden.”

Bestelde kisten bezorgt Spruit meestal aan huis. En ja, zo komt hij ook bij coviddoden thuis. “De familieleden zijn dan emotioneel en denken niet meteen aan de coronaregels. Ik kijk dat altijd even aan, en vraag of ze bijvoorbeeld willen dat ik een mondkapje draag.” Vaak wordt hem als vanzelf de hand geschud. “Ik zal mijn hand niet terugtrekken, maar later wel even wassen. Elke uitvaartondernemer gaat er anders mee om, maar voor mij is het belangrijkst dat de familie een waardig moment beleeft. Samen de overledene in de kist leggen, het gewicht voelen, dat is bijna heilig.”

Spruit kijk op de klok. “Moment”, zegt hij. “Even de lijmklemmen losmaken.”

Radboud Spruit Beeld Emiel Hakkenes
Radboud SpruitBeeld Emiel Hakkenes

Het is maar één keer gebeurd, zegt Spruit, dat hij een bestelde grafkist niet kon afleveren. “Toen had ik met de zaagmachine een stuk van mijn duim afgezaagd.”

Mocht het coronavirus hem vellen, zegt hij, dan mogen zijn vrouw en dochter hem in een kist leggen die al af is. Een Petronella, bijvoorbeeld. “Die heb ik genoemd naar mijn moeder.”

We lopen de werkplaats uit, de gang door, naar de uitgang van het gebouw. “Jij bent vrij lang”, constateert Spruit. “Jij zou niet in een standaardkist passen.”

Verslaggever Emiel Hakkenes reist door Nederland en peilt de stemming.

Lees ook:
Over een paar weken de tweede prik? ‘Ik kan dan wel dood en begraven zijn’

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Voor Henk Verheijen is zijn vaccinatie een welkome afleiding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden