Brononderzoek

De GGD vindt bij ruim de helft van de besmettingen de bron van het coronavirus

Sjaak de Gouw, directeur publieke gezondheid GGD Hollands Midden.Beeld ANP

De GGD heeft mogelijk honderden besmettingsgevallen achterhaald die anders niet bekend waren geworden.

De GGD slaagt er in om bij meer dan de helft van de positief geteste personen de bron van de besmetting te traceren. Dat heeft GGD-directeur publieke gezondheid Sjaak de Gouw donderdagmorgen gemeld aan leden van de Tweede Kamer. Het traceren van de bron is belangrijk bij het blussen van een eventuele besmettingshaard. Vaak zit de bron binnen een gezin, of op het werk of in een verpleeghuis. In de overige gevallen tast de GGD toch in het duister, bijvoorbeeld als iemand de bron van de besmetting is tegengekomen in het openbaar vervoer of tijdens het winkelen. Ook kan het zijn dat een positief getest persoon niet alle contacten bekendmaakt. 

Donderdag brachten de GGD en het RIVM voor het eerst resultaten van het bron- en contactonderzoek buiten. Bijna 14 procent van alle nauwe contacten van besmette personen die de afgelopen weken werden getest, bleek besmet met het coronavirus. Op die manier zijn honderden besmette mensen op tijd gewaarschuwd en in quarantaine gezet. Besmettingen die anders misschien niet op tijd waren achterhaald.

Het is een positief resultaat voor de GGD’en, die de afgelopen weken veel kritiek kregen vanwege hun handelswijze, die te traag zou zijn. Volgens De Gouw slaagt de GGD er nu bij 99 procent van de positieve testen in om binnen een dag na de uitslag de bekende nauwe contacten te achterhalen. Gemiddeld zijn dat 2,7 mensen, maar dat getal kan sterk wisselen. 

Het percentage besmettingen onder nauwe contacten ligt veel hoger dan het totale aantal positieve besmettingen van mensen die zich melden in een teststraat. Sinds 1 juni testten de GGD’en ongeveer 180.000 mensen, 1,4 procent van hen bleek positief.

Inherent aan het bron- en contactonderzoek is dat niet iedere bron getraceerd kan worden. Mensen herinneren zich niet altijd alle activiteiten, of hebben niet altijd telefoonnummers van de mensen die ze zijn tegengekomen.

Met de nieuwe versoepelingen die woensdagavond werden aangekondigd neemt het risico op een nieuwe bron van besmettingen toe, zei Jaap van Dissel, directeur van het Centrum voor Infectieziektebestrijding van het RIVM, in de Tweede Kamer. “Een grotere groep mensen bij elkaar is geen risicoloze versoepeling.” Er ontstaat geroezemoes dus mensen gaan hun stem verheffen, weet Van Dissel, en dat is gunstig voor het virus. Ook ontstaan er logistieke problemen: in het openbaar vervoer, maar denk bijvoorbeeld ook aan drukte bij de bar, het toilet en de garderobe. Dat zijn stuk voor stuk risicovolle situaties.

Jaap van Dissel, directeur van het Centrum voor Infectieziektebestrijding van het RIVM tijdens een informatiebijeenkomst in de Tweede Kamer.Beeld ANP

En ook belangrijk: contactonderzoek uitvoeren is ingewikkeld als iemand aanwezig is geweest bij een evenement. De kans dat je daar wisselende contacten hebt is groot, maar die contacten allemaal blootleggen is nagenoeg onmogelijk.

De hiaten in het bron- en contactonderzoek van de GGD’en probeert het RIVM op te vangen met ander onderzoek, bijvoorbeeld van rioolwater. Volgens Van Dissel geeft het riool, met al onze uitwerpselen, interessante informatie waarop snel gereageerd kan worden. Sneller misschien nog dan een test, omdat al in een heel vroeg stadium coronavirus teruggevonden wordt in het riool. Het RIVM onderzoekt momenteel hoe die data beter gespecificeerd kunnen worden naar aantallen besmettingen en de bron daarvan.

Een derde controlepijler is de zogeheten corona-app, waarover al veel discussie is geweest. Nadat een eerste opzet faalde wordt er nu een test met de app uitgerold in Twente. De proef onder honderden Twentenaren moet uitwijzen of de telefoonsoftware gemakkelijk te installeren is. Ook wordt gekeken hoe gebruikers reageren op een gesimuleerd bericht over een positieve besmetting. De app moet nog wel veiligheidstests doorstaan en goedgekeurd worden door de Autoriteit Persoonsgegevens.

Lees ook:

Waarom houdt het kabinet tóch vast aan die anderhalve meter?

Het kabinet kondigde veel versoepelingen aan, maar ‘de regel van anderhalve meter’ blijft bijna overal van kracht. Is dat nog nodig? Nee, zeggen sommige experts.

Het kabinet durft weer te ontspannen

Het kabinet gaat met een gerust hart op vakantie. Het eigen crisisteam wordt ontmanteld. Maar de anderhalve meter blijft heilig. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden