Reportage Spoedreparatie

De enige hefbrug is dicht. Boskoop voelt zich ontwricht

Een noodbrug bij de hefbrug van Boskoop die van het ene op andere moment is gesloten voor het verkeer. Beeld Phil Nijhuis

Plots is de enige brug in Boskoop dicht. Mankementen aan de hefbrug werden te laat ontdekt, de problemen voor omwonenden stapelen zich op. 

Boskoop is uiteengespleten. Zo voelt het althans voor het gros van de ruim 16.000 inwoners in de Zuid-Hollandse plaats, gelegen tussen Alphen aan den Rijn en Gouda. Donderdagavond werd de stalen hefbrug die het oosten van Boskoop met het westen verbindt, abrupt afgesloten vanwege instortingsgevaar. Het is de enige brug in het dorp. Verkeer dat de rivier de Gouwe wil oversteken moet nu kilometers omrijden, enkel fietsers en voetgangers kunnen het water oversteken, via een noodbruggetje.

Dus is het maandagmiddag stil in het immer drukke Boskoop, dat juist bekend staat om de files die zich dagelijks voor de brug vormen. “De kapotte brug houdt het dorp in z’n greep”, zegt de Boskoopse Karin Noordam. Ze woont ten westen van de brug, maar haar twee kinderen gaan naar school in oost, en ook haar werk bevindt zich aan de andere kant van het water. “Ik moet ’s morgens zeker een half uur eerder weg”, zegt ze. Nog veel vervelender vindt Noordam de situatie voor ouderen die wonen ten oostzijde van de rivier. “Aan deze kant zijn de supermarkten, de winkelstraat met de slager, bakker en drogist. Als je niet op de fiets je boodschap kunt doen, heb je echt een probleem.”

Minder omzet

Afgelopen weekend merkten winkeliers meteen de consequenties van de afgesloten brug. “Het was vrijdag en zaterdag onwijs rustig. Dat zagen we terug in de omzet”, zegt Corinda Keijzer van de plaatselijke warme bakker. “We hebben een hele hoop klanten van de andere kant, maar momenteel is even niets zeker. We hebben geen flauw idee waar we aan toe zijn.”

De onzekerheid frustreert Sander Jongejan, voorzitter van de plaatselijke winkeliersvereniging en eigenaar van de Bruna. “De feestdagen staan nog net niet voor de deur, maar als dit probleem niet snel is opgelost dan gaat het veel geld kosten.” Die schade willen winkelier mogelijk op de provincie Zuid-Holland verhalen.

Donderdag werd de brug acuut afgesloten omdat de constructie onveilig is. Dat bleek uit inspecties die recentelijk werden uitgevoerd vanwege roestvorming aan de brug. Inmiddels zijn werkzaamheden aan de brug in volle gang. Bij elk van de twee stalen heftorens staat een hijskraan, vanuit bakjes aan kabels werken bouwvakkers. Hoe lang de brug afgesloten blijft is onbekend, voor hulpdiensten is daarom een oplossing aan beide kanten van het water geregeld.

Instortingsgevaar

Gedeputeerde Floor Vermeulen van Zuid-Holland – toevallig geboren en getogen in Boskoop – gaf eerder tekst en uitleg. Na het aanbrengen van voetpaden aan weerszijden van de brug, in de jaren negentig, had de brug al versterkt moeten worden. Dat is om mysterieuze redenen nooit gebeurd. Onderzoek moet uitwijzen hoe het kan dat de brug decennialang instortingsgevaar liep.

Saillant is dat de hefbrug in 2013 nog uitgebreid onder handen is genomen voor groot onderhoud. ‘De hefbrug kan er weer jaren tegenaan’, concludeerde destijds een tevreden gedeputeerde na afloop van de renovatie. Hoe het kan dat de mankementen aan de brug die tot deze situatie hebben geleid toen niet zijn herkend, wordt ook onderzocht.

Bewoners in Boskoop zijn nog lang niet gewend aan de plotse afsluiting. Beeld Phil Nijhuis

Omvaren

De afsluiting van de hefbrug dreigt ook uit te lopen op een ramp voor bedrijven en vervoerders. Niet alleen de weg is dicht, ook de Gouwe is onbevaarbaar waardoor binnenvaartschepen urenlang moeten omvaren. Slachtoffers lijken grote bedrijven als Heineken en Zeeman, en de honderden kwekers en tuinders die het Groene Hart herbergt.

Jeffrey Houtman is een lokale transporteur. Hij heeft aan weerszijden van de rivier een overslagpunt opgetuigd. “We moeten al ver omrijden, laten we dat dan niet doen met half lege vrachtwagens”, zegt Houtman.

Maar de grootste last is voor de lokale bevolking, weet bijvoorbeeld bewoner Maarten Schreuder. “Mijn broer woont aan de andere kant terwijl onze zus ernstig ziek is. Hij moet nu telkens een eind omrijden. Dit is erg vervelend.”

In Noord-Holland gaan 23 projecten op de schop

Op een schip dat langs het grote sluizencomplex in het Noordzeekanaal vaart gaf minister van infrastructuur en waterstaat Cora van Nieuwenhuizen gisteren het formele startschot voor de 23 projecten in Noord-Holland die de komende vijftien jaar groot onderhoud krijgen. 

Dat aantal is zo groot door de bouwwoede na de Tweede Wereldoorlog, legt zij uit. “Toen is er in een korte periode heel veel aangelegd, en dat komt nu tegelijkertijd weer in aanmerking voor groot onderhoud”, zegt Van Nieuwenhuizen. “In Noord-Holland is dat extra ingewikkeld omdat er veel combinaties zijn van wegen en vaarwegen. Plaatsen waar veel storingen zijn worden het eerst aangepakt, en we proberen het zo te doen dat de gebruikers er zo weinig mogelijk hinder van hebben.”

Het project in Noord-Holland omvat bruggen, sluizen, tunnels en wegen. Het is het omvangrijkste groot onderhoud ooit in de provincie en gaat honderden miljoenen per jaar kosten. Hoeveel precies is nu nog moeilijk in te schatten omdat veel ervan nog in de planfase zit. Sommige projecten zijn al wel begonnen, zoals de vervanging van de bruggen bij Halfweg, tussen Amsterdam en Haarlem.

Van Nieuwenhuizen zegt niet te verwachten dat de stikstofregels veel roet in het eten zullen gooien, omdat veel projecten noodzakelijk zijn, wat recht geeft op een uitzondering. Zo ook een opknapbeurt voor het gemaal in IJmuiden, dat in een seconde of vijf een heel Olympisch zwembad vol de Noordzee in kan pompen. “Anders houden we geen droge voeten in Noord-Holland, dus het is echt voor onze veiligheid noodzakelijk”, verklaart de minister. “Wel zul je misschien links en rechts iets moeten compenseren van uitstoot tijdens de bouw.”

In mei kreeg minister Van Nieuwenhuizen nog forse kritiek van de Algemene Rekenkamer. Die sprak van een ‘boeggolf aan uitgesteld en achterstallig onderhoud’, wat kan leiden tot hogere kosten en een groter risico op uitval. Brancheorganisaties als Bouwend Nederland, ANWB en transportondernemers stelden dat een ‘verkeersinfarct’ dreigt als het ministerie het onderhoud niet snel oppakt.

De minister zegt wel onderhoudsgeld naar voren te willen halen, maar dat helpt niet altijd. “Projecten uitwerken vraagt tijd en aanbestedingen daarna ook”, aldus Van Nieuwenhuizen. “Wat zo langzamerhand ook nijpend begint te worden is het aantal mensen dat je daarvoor nodig hebt, zowel bij Rijkswaterstaat als bij de bouwers. Voor 2020 heb ik 100 miljoen euro extra voor de vaarwegen uitgetrokken, maar daar 200 miljoen van maken heeft geen zin omdat domweg de mensen er niet zijn om het uit te voeren. Sterker nog, we moeten uitkijken dat de capaciteit in de bouwsector niet afneemt.”

De lijst van uitgestelde onderhoudsprojecten wordt langer en langer, maar de minister belooft beterschap

Minister Van Nieuwenhuizen (infrastructuur) beloofde in mei ook al werk te maken van het onderhoud aan bruggen, sluizen, wegen en vaarwegen. De lijst van uitgestelde onderhoudsprojecten wordt namelijk langer en langer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden