Vaccinatiecampagne

De dreigende code zwart kan de ‘roadmap vaccinatiestrategie’ veranderen

Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, staat vanuit het universitair ziekenhuis Erasmus MC de pers te woord.  Beeld ANP
Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, staat vanuit het universitair ziekenhuis Erasmus MC de pers te woord.Beeld ANP

De lobby van de ziekenhuizen om een deel van hun personeel eerst te vaccineren draait op volle toeren.

Een dreigende code zwart in de ziekenhuizen verandert alles. De ziekenhuisboegbeelden Ernst Kuipers en Diederik Gommers pleiten met hun volle gewicht voor snelle vaccinatie van essentieel personeel. Geef ons de vaccins, dan beginnen we maandag, is de boodschap. Maar vaccins zijn schaars en is code zwart niet net zozeer van toepassing op de verpleeghuiszorg? Medewerkers van gehandicapten- en ggz-instellingen lopen ook veel risico op besmetting. Terwijl een vaccin voor kwetsbare ouderen direct van levensbelang is. Het is dringen in de rij voor de prikstraat. Wie eerst?

Minister Hugo de Jonge wilde deze week niet direct tegemoetkomen aan de ziekenhuizen. Het is even puzzelen, zei hij. Die puzzel keert vaker terug in de beeldspraak op het ministerie van volksgezondheid. De ‘Roadmap vaccinatiestrategie’ is zelfs gemaakt van losse puzzelstukjes. Twee van die stukjes zijn bedoeld voor ziekenhuismedewerkers. De stukjes van groep 5 en 6. De vier groepen daarvoor komen eerder in aanmerking voor een oproep tot vaccinatie dan de verpleegkundigen in de ziekenhuizen.

Verpleeghuisbewoners zelden naar ic

Groep 1 zijn de bewoners en medewerkers van verpleeghuizen, gehandicapteninstellingen en wijkverpleging. Verpleeghuisbewoners zijn sterk oververtegenwoordigd in de sterftecijfers. Deze groep vaccineren zorgt snel voor lagere sterfte, zeker in een periode als nu waarin het virus zich snel verspreidt in verpleeghuizen. Maar het inenten van deze groep leidt niet tot minder druk in de ziekenhuizen. Verpleeghuisbewoners met Covid-19 gaan zelden naar het ziekenhuis of de ic.

Om logistieke redenen begint het kabinet binnen groep 1 met de medewerkers van verpleeghuizen en gehandicapteninstellingen. Zij moeten een beschermende ring vormen rond de bewoners. En het beschermt de medewerkers zelf. In sommige verpleeghuizen is 14 procent van het personeel ziek, waardoor zelfs minimale zorg leveren lastig is. De noodkreet van ziekenhuizen dat de zorg in gevaar komt, geldt evenzeer voor de ouderenzorg.

Hoogste risico

Groep 2 zijn de 60-plussers. Binnen deze groep zijn eerst de oudste Nederlanders aan de beurt, met medische indicatie. De roadmap zeg niets over wanneer zij een oproep kunnen verwachten. Het plan is nu om thuiswonende zestigplussers toch bij de eerste ronde te betrekken. Het Pfizervaccin werkt namelijk goed bij ouderen, precies de groep die het hoogste risico’s loopt.

Groep 3 zijn Nederlanders jonger dan 60, maar met medische indicatie. Het inenten van deze groep kan de druk in ziekenhuizen eveneens verminderen. Op de ic’s bijvoorbeeld heeft 22 procent diabetes. Luchtwegaandoeningen als COPD zijn goed voor ruim 12 procent van alle ic-opnames.

Tot groep 4 behoren de mantelzorgers en medewerkers die werken in de thuiszorg en langdurige zorg. In totaal gaat het om ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders. Die komen allemaal voor de ziekenhuismedewerkers in groep 5 en 6.

Ziekteverzuim

De roadmap is gepubliceerd op 21 december. Toen was weliswaar zichtbaar dat er een flink piek aan zat te komen, maar code zwart stond bij de beleidsmakers nog niet op het netvlies. Dat is nu anders. Code zwart komt in zicht door meer patiënten en personeel dat uitvalt door ziekte. Het verzuim loopt in sommige ziekenhuizen op tot 10 procent.

Gommers, Kuipers en andere kopstukken in de ziekenhuiszorg pleiten er niet voor om alle medewerkers in te enten. Het gaat hen om de 40.000 verpleegkundigen en artsen op de ic’s, spoedeisende hulp en covidafdelingen. Als zij voorrang krijgen, blijven er genoeg vaccins over voor de ouderenzorg en gehandicaptenzorg. Wel resteert er dan weinig voor de thuiswonende zestigplussers. Tenzij het vaccin van Moderna op 6 januari wordt goedgekeurd en snel wordt geleverd.

Lees ook:

Zo gaat het vaccin van de Pfizer-fabriek naar de Nederlandse arm

Het coronavaccin van Pfizer wordt misschien volgende week al goedgekeurd. Drie te nemen hobbels voordat het vaccineren begint.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden