Coronacrisis

De democratie gaat in Google Hangout: noodwet moet digitaal stemmen in de gemeenteraad mogelijk maken

De gemeenteraad van Enschede.Beeld ANP

Minister Knops komt zo snel mogelijk met een noodwet , zodat gemeenteraadsleden en leden van Provinciale Staten ook op afstand kunnen stemmen. Technisch is dat niet ingewikkeld, juridisch wel.

Voor Renée Wiggers kan ze niet vroeg genoeg komen, de noodwet die minister Knops (binnenlandse zaken) heeft aangekondigd om digitale besluitvorming in gemeenteraden en Provinciale Staten mogelijk te maken. Nu zijn volksvertegenwoordigers verplicht lijfelijk bij een stemming aanwezig te zijn, maar dat is in deze coronacrisis niet langer houdbaar.

Wiggers is griffier van Provinciale Staten in Overijssel én voorzitter van de Vereniging van Griffiers. In die hoedanigheid heeft ze met Knops meegedacht over de mogelijkheden die de techniek biedt om het democratisch proces tijdens deze crisis te laten voortgaan. “Dat hoeft niet heel ingewikkeld te zijn”, zegt ze. “De meeste gemeenten en provincies maken nu al opnames van de vergaderingen en streamen die naar de bevolking. Maar ik moet ook zeggen: gemeenten hebben zich op dit gebied wel verschillend ontwikkeld. De een doet het beter dan de ander.”

Nu is het zaak een soort Google Hangout aan die functie te koppelen. “Technisch gezien is het zelfs mogelijk alle ingelogde vertegenwoordigers digitaal te laten stemmen, maar het kan ook veel simpeler: door alle deelnemers aan de digitale vergadering gewoon in beeld hun hand te laten opsteken. Net als vroeger, toen er ook met de hand werd gestemd.”

Voorwaarde is dat het publiek kan meekijken

Ingewikkelder is het, zegt Wiggers, om die stemming ook geldend te laten zijn. De wet staat lijfelijke afwezigheid niet toe, juristen van het ministerie broeden op een mogelijkheid dit tijdelijk wel toe te laten. Voorwaarde van Knops is dat het publiek kan meekijken bij een vergadering of stemming, zodat de openbaarheid wordt gewaarborgd. Volgens Wiggers kan de noodwet een kwestie van weken zijn. “Maar hij moet wel door de Tweede én Eerste Kamer heen.” 

Liesbeth Spies, burgemeester van Alphen aan den Rijn en voorzitter van het Genootschap van Burgemeesters, liet vorige week al in Trouw weten hoe gemeenteraden en Provinciale Staten omgaan met het verbod op bijeenkomsten. Een deel van de gemeenten heeft de vergadering uitgesteld tot over drie weken, en kijkt dan wat de situatie is. Andere raden hebben zogenaamde ‘hamervergaderingen’ ingesteld. De voorbereidingen en de debatten zijn digitaal, waarna de raad in zo’n klein mogelijke samenstelling bijeenkomt, zodat nét het benodigde quorum wordt gehaald. Binnen vijf minuten wordt dan gestemd over de al voorbereide voorstellen. 

Met de verscherpte corona-adviezen is ook die laatste mogelijkheid verdwenen.

Lees ook: 

Nederland wordt op dit moment bestuurd door 25 ‘oorlogsburgemeesters’

De 25 ‘oorlogsburgemeesters’ hebben nu de knuppel in handen. De rest moet vooral de administratieve taken op het gemeentehuis bewaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden