Coronawet

De coronawet is flink uitgekleed, maar laat nog maanden op zich wachten

Op de coronawet kwam veel kritiek. Niet alleen van wetenschappers en advocaten; ook burgers gingen de straat op om tegen de komst van de wet te demonstreren.Beeld Phil Nijhuis

Van de oorspronkelijke omstreden coronawet is alleen nog een ‘raamwerk’ over. De Tweede Kamer krijgt meer invloed bij beslissingen over de inperking van de bewegingsvrijheid.

De coronawet die het kabinet met veel bravoure aankondigde, is voor een groot deel uitgekleed. Ook zal die vermoedelijk niet voor oktober in werking treden. Het kabinet heeft na felle kritiek veel onderdelen van de wet ingetrokken, en neemt de tijd om de wet uit te werken. Oorspronkelijk had de wet, die de huidige noodverordeningen rond het coronavirus moet vervangen, al op 1 juli moeten ingaan.

Naar alle waarschijnlijkheid wordt de wet vrijdag in de ministerraad behandeld en na afloop naar de Tweede Kamer gestuurd. Ook wordt een reactie op het advies van de Raad van State meegestuurd, die zeer kritisch was op de coronawet.

Kern van de kritiek, die ook klonk bij wetenschappers, advocaten en in de samenleving, is dat het kabinet met de wet te veel macht krijgt over inperking van burgervrijheden. In de oorspronkelijke wet stond dat ministers pas na het nemen van inperkende besluiten om het coronavirus te beteugelen, het parlement zouden moeten informeren. 

De Orde van Advocaten vreesde willekeur. In de oorspronkelijke opzet vond de Orde dat bij nieuwe virusuitbraken een noodverordening had volstaan, omdat daarbij het parlement óók pas na afloop geïnformeerd wordt. Ook coalitiepartijen ChristenUnie en D66 waren kritisch. D66-Kamerlid Maarten Groothuizen: “Het parlement heeft altijd het laatste woord over regels die onze vrijheden zo vergaand inperken. Ik ben niet van plan de minister een carte blanche te geven.” Tijdens een ChristenUnie-partijcongres zei fractievoorzitter Gert-Jan Segers: “Is de noodwet niet goed genoeg, dan stemmen we niet in.”

Onderdelen ingetrokken en andere aanpassingen

Veel kritiek van de Kamer ging over de oorspronkelijke werkingsduur van de wet: een jaar. In de nieuwe versie is dit daarom teruggebracht tot een half jaar. Na die periode kan het kabinet kiezen voor een verlenging van nog eens een half jaar. Sommige fracties zien liever een nog kortere werkingsduur; van twee of drie maanden.

Het kabinet doet meer aanpassingen. Veel onderdelen zijn ingetrokken, waardoor er volgens Haagse bronnen ‘alleen een raamwerk’ van de oorspronkelijke wet overblijft. In de eerste opzet had de minister van volksgezondheid veel bevoegdheden om lokaal beperkingen aan de bewegingsvrijheid op te leggen. Nu worden ook andere ministers bij die beslissingen betrokken. Ook wordt nu de Tweede Kamer gehoord, voordat maatregelen ingaan. In de vorige versie konden bovendien naast de wet ook nog noodverordeningen bestaan. Dat wordt geschrapt. Daarnaast gaan de boetes voor het overtreden van de coronarichtlijnen omlaag en ook de omstreden corona-app maakt niet langer onderdeel uit van de wet.

Omdat de Tweede Kamer met reces is, kan het wetsvoorstel waarschijnlijk pas in september in de Tweede Kamer behandeld worden. Er staan wel enkele debatten gepland gedurende het reces, maar vooralsnog niet over de coronawet. Wel kunnen in de zomer al schriftelijke vragen ingediend worden.

NB: In een eerdere versie van dit artikel werd de Raad van State abusievelijk de hoogste bestuursrechter genoemd. Dit is aangepast. 

Lees ook:

De inkt is nog niet droog en de nieuwe coronawet ligt al onder vuur. Waar zit ’m de kneep?

Er is flinke kritiek op de nieuwe coronawet. De crisismaatregelen om het virus te bestrijden zouden een te grote inbreuk maken op de grondrechten van burgers. Vier vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden