Peiling

De coronacrisis laat zien dat globalisering te ver is gegaan, zegt helft ondervraagde Nederlanders

Een reiziger op Schiphol. Beeld EPA
Een reiziger op Schiphol.Beeld EPA

Ook tijdens deze pandemie houdt een meerderheid vertrouwen in internationale samenwerking. Maar er zijn forse politieke en onderlinge verschillen.

De globalisering heeft het coronavirus onmiskenbaar geholpen zich zo snel over de aardbol te verspreiden. Maar het is voor de meeste Nederlanders geen reden het vertrouwen in de internationale instituten op te zeggen en zich terug te trekken achter de eigen dijk.

Dat blijkt uit een onderzoek van Michal Onderco, associate professor aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, en Wolfgang Wagner, hoogleraar internationale veiligheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Het onderzoek bevestigt globaal bevindingen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in december. In Kieswijzer, een online-stemhulp die aan de VU in Amsterdam werd ontwikkeld, legden Onderco en Wagner twee stellingen voor: de coronacrisis laat zien dat globalisering te ver is gegaan. En: de coronacrisis laat zien dat een effectief internationaal bestuur nodig is.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

De opinie werd gepeild bij ruim zesduizend Nederlanders. En bijna de helft van hen zegt dat globalisering inderdaad te ver is gegaan. Wagner: “Dat hadden we ook wel verwacht. De globalisering heeft gezorgd voor een enorme groei van het internationaal verkeer, van goederen en mensen. En van virussen, laat de pandemie nu zien. Het is logisch dat globalisering dan in een minder goed daglicht komt te staan.”

Michal Onderco: “Je ziet het in extreme vorm bij de vorige Amerikaanse president, die ineens het vertrouwen opzegt in een organisatie als de WHO. Maar je ziet het ook in een land als Frankrijk. Het is een bekend patroon: door zo’n schok is er minder vertrouwen in de internationale samenleving, en hebben mensen de neiging zich terug te trekken op eigen grond.”

Zo niet in Nederland, blijkt. Ondanks de spanningen en verwijten die heen en weer vliegen in deze pandemie, blijft de steun voor internationaal bestuur groot. Wagner: “We hebben in Nederland wat wij een rationele publieke opinie noemen, een overtuiging dat je je niet zomaar kunt terugtrekken, en een overtuiging dat grote problemen internationaal moeten worden opgelost”. Onderco: “Die steun voor goed internationaal bestuur is groter dan we dachten”.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Er zijn wel onderlinge verschillen. Om te beginnen tussen generaties: van de Nederlanders boven de 45 jaar heeft de helft bedenkingen bij de globalisering, van de Nederlanders onder de 45 jaar is dat een kwart. Maar over het belang van internationaal bestuur, juist in een crisis als deze, zijn de generaties het eens.

En er zijn politieke verschillen, zoals te zien in de diagrammen. Bij de achterban van alle partijen zijn er bedenkingen bij de voortschrijdende globalisering. Maar die zijn het grootst op de rechterflank, en het kleinst in het liberale midden. Het is het isolationisme van Forum voor Democratie versus het mondialisme van D66.

De overtuiging dat problemen, zoals de pandemie, een versterking vragen van internationale samenwerking en bestuur, vind je vooral bij GroenLinks en D66. De afkeer daartegen is het grootst bij Forum voor Democratie, de PVV en de SGP. Wagner: “Een beetje zoals je zou verwachten, maar uitvergroot. De pandemie creëert geen heel nieuwe politieke tendensen, maar vergroot de tendens en de verschillen die er al waren.”

Lees ook:

Een pandemie is voedsel voor complottheorieën

Corona begon als een gezondheidscrisis die Nederland eensgezind wilde aanpakken, maar veranderde in een bron van maatschappelijk wantrouwen, gevoed door desinformatie en complottheorieën. En zo ging het ook bij eerdere pandemieën.

Nederlanders blijven geloven in globalisering

Nederlanders zijn overwegend positief over globalisering. De corona-pandemie lijkt er niet toe te leiden dat meer mensen de grenzen dicht willen houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden