AnalyseCoalitieakkoord

De boeren zijn de winnaar, de natuur is de verliezer in Brabant

Brabantse boeren demonstreerden eind 2019 tegen het stikstofbeleid. Beeld Ton Toemen

Actie voeren loont, maken de plannen van de nieuwe Brabantse coalitie duidelijk. De boeren zijn de overduidelijke winnaar in het donderdag gepresenteerde bestuursakkoord.

De Friese vlaggen kunnen in de kast. De meest uitgesproken boeren zullen heus nog wat aan te merken hebben op het bestuursakkoord dat de Brabantse coalitie van VVD, CDA, Forum voor Democratie en Lokaal Brabant presenteerde, maar met deze plannen hoeven ze voorlopig niet meer op hun tractors naar het provinciehuis te trekken. Dat deden ze in de laatste maanden van 2019 wel diverse keren, vaak met de karakteristieke pompeblêden op hun voertuig. De achterliggende boodschap: ze voelden zich nauwer verwant met Friesland, waar de stikstofregels voor hun boerende collega’s veel minder streng waren.

De nieuwe coalitie komt de boeren nu tegemoet. Dat is niet heel verrassend, omdat het CDA in december juist hierom de stekker uit de toenmalige coalitie trok en nu opnieuw mee bestuurt. Sterker nog, de partij levert met Elies Lemkes zelfs de landbouwgedeputeerde. Een aanstelling die binnen de brancheverening voor boeren en tuinders ZLTO met instemming wordt ontvangen. Voor de agrariërs is de voormalige ZLTO-directeur immers ‘één van hen’. 

Meer tijd om verouderde stallen aan te passen

Ze staat dankzij de gewijzigde koers ook nog eens meteen met 1-0 voor. Zo krijgen veehouders meer tijd om verouderde stallen aan te passen, moeten andere sectoren evenwichtig bijdragen aan de stikstofreductie en valt in het bestuursakkoord letterlijk te lezen dat de coalitie “geen extra stikstofruimte afroomt als het ten koste gaat van de ontwikkelkracht van Brabant.” Dat alles, zeggen de coalitiepartijen expliciet, moet leiden tot een hernieuwd vertrouwen tussen de provincie en de agrarische sector.

Geen wonder dat vanuit andere sectoren met jaloezie wordt gesproken over een geslaagde agrarische lobby. De culturele sector bijvoorbeeld komt er in de plannen bekaaid vanaf. Budget-technisch, maar ook beleidsmatig. Zo is de portefeuille ‘cultuur’ vervangen door ‘vrije tijd’, wat onder meer leidde tot een spottend instagramfilmpje van oer-Brabander Frank Lammers. De acteur vraagt zich hardop af of hij het verschil tussen beide termen nog moet uitleggen. “Cultuur onderscheidt ons van de apen. Als we deze mensen hun gang laten gaan, worden we een uitgeholde, dorre, droge provincie.”

Sippe gezichten van de natuurbeheerders

En terwijl de agrariërs blij zijn, geldt voor natuurorganisaties natuurlijk het tegenovergestelde. Het oplossen van de stikstofcrisis loopt vertraging op, terwijl volgens hen de natuur geen tijd heeft. Bovendien is er amper ruimte voor natuurontwikkeling, buiten de afspraken die in de drie maanden geleden vastgestelde bossenstrategie staan.

Daar komt bij dat de portefeuille natuur en milieu bij dezelfde gedeputeerde wordt ondergebracht als landbouw: de al genoemde Elies Lemkes. “Ik ben benieuwd hoe groen haar hart is als ze een afweging moet maken tussen het natuurbelang en dat van de agrarische sector”, zegt directeur Femke Dingemans van de Brabantse Milieu Federatie bezorgd. Ze voegt eraan toe dat het erop lijkt dat de natuur de grote verliezer is in deze coalitie.

Het zijn zorgen die aan de boeren even voorbijgaan. Hoewel Noord-Brabant nog steeds strenger is bij de verduurzaming van stallen dan andere provincies, tellen zij hun zegeningen. “Onze protesten hebben indruk gemaakt en effect gehad”, verklaart ZLTO-voorman Wim Bens onomwonden. Het is een opgetogenheid die je enkele maanden geleden nog voor onmogelijk hield. Met dat hernieuwde vertrouwen zit het voorlopig wel goed.

Lees ook:

De boeren hebben veel actie-ideeën, een greep uit de suggesties

De komende tijd blijven boeren acties voeren, deze woensdag weer. Mogelijkheden genoeg, blijkt uit het onderzoek de Staat van de Boer 2. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden