Noodopvang

De bluf van Broekers-Knol: ‘aanwijzing’ voor gemeenten om asielzoekers op te vangen had geen wettelijke grondslag

Ankie Broekers-Knol (justitie en veiligheid) praat journalisten bij over de opvang van asielzoekers tijdens een persmoment op het ministerie, nadat ze gemeenten de, dwingend klinkende, opdracht gaf opvangplekken te regelen. Beeld ANP
Ankie Broekers-Knol (justitie en veiligheid) praat journalisten bij over de opvang van asielzoekers tijdens een persmoment op het ministerie, nadat ze gemeenten de, dwingend klinkende, opdracht gaf opvangplekken te regelen.Beeld ANP

De afgezwaaide staatssecretaris Ankie Broekers-Knol kon gemeenten helemaal niet dwingen om asielzoekers op te vangen. Die suggestie wekte ze een maand geleden wel.

Petra Vissers

Het kabinet droeg de gemeenten Enschede, Gorinchem, Venray en de regio Rotterdam in december op om op korte termijn noodopvanglocaties te realiseren voor asielzoekers. Dat klonk als een dwingende opdracht, de term ‘aanwijzing’ werd in de mond genomen. Maar nu blijkt dat Broekers-Knol toen al wist dat ze gemeenten daar helemaal niet toe kon dwingen.

Op de valreep heeft de afgezwaaide staatssecretaris Broekers-Knol, die verantwoordelijk was voor asielbeleid, maandag antwoord gegeven op Kamervragen van Pieter Omtzigt over de juridische status van de aanwijzing die zij samen met haar collega van binnenlandse zaken deed. Die had geen grondslag in Nederlandse wet- en regelgeving, blijkt uit de antwoorden.

De brieven die het kabinet stuurde aan gemeenten hadden slechts “tot doel de betreffende gemeenten te bewegen al het nodige te doen om de acuut noodzakelijke tijdelijke asielopvang op zeer korte termijn te realiseren”, geeft Broekers-Knol toe. Het kabinet kampte op dat moment met een tekort van 2000 plekken voor asielzoekers.

‘Een dieptepunt in de verhouding tussen overheid en gemeenten’

Geerten Boogaard, hoogleraar decentrale overheden aan de Universiteit Leiden, noemt haar strategie, waarin ze sterk de indruk wekt dat ze een opdracht geeft waar gemeenten niet onderuit kunnen, “een dieptepunt in de verhouding tussen de landelijke overheid en gemeenten”. Boogaard: “De suggestie dat je een bevoegdheid hebt die je eigenlijk niet hebt, zal één keer effectief zijn. Maar daarna is het vertrouwen beschaamd.”

Hij snapt wel dat Nederland vlak voor kerst niet ‘het land wilde zijn dat de herberg gesloten houdt voor asielzoekers’. “Maar Broekers-Knol lijkt de redenering te volgen dat in dit geval het doel de middelen heiligt. Dat is niet zo.”

Met uitzondering van de gemeente Venray, hebben de aangewezen gemeenten en de regio Rotterdam gehoor gegeven aan de oproep die het kabinet in december deed.

Gemeenten wisten niet dat grondslag miste voor asielaanwijzing

De gemeenten Venray en Rotterdam wisten ten tijde van de aanwijzing niet dat het kabinet geen juridische grondslag had om gemeenten op te dragen asielzoekers op te vangen. “Wij zijn er eigenlijk steeds van uitgegaan dat de aanwijzing juridisch klopte”, zegt een woordvoerster van de gemeente Venray. “Nu dat anders blijkt te zijn gaat het college van burgemeester en wethouders dinsdag hierover vergaderen.”

Een zegsvrouw van de gemeente Rotterdam vindt dat het aan het kabinet is om te reageren op de kwestie. (ANP)

Lees ook:

Gemeente Venray legt opdracht om asielzoekers op te vangen naast zich neer

Voor de jaarwisseling moesten drie gemeenten en de regio Rotterdam noodopvang regelen voor asielzoekers. De gemeente Venray geeft geen gehoor aan die dwingende aanwijzing van het kabinet.

Ollongren en Broekers-Knol dwingen aantal gemeenten asielnoodopvang te realiseren

De gemeenten Enschede, Gorinchem, Venray en de regio Rotterdam moeten van het kabinet noodopvanglocaties voor asielzoekers realiseren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden